افزایش آلاینده ازن در تهران؛ هشدارهای جدی درباره خطرات سلامتی و اوج‌گیری غلظت

ارتباط ازن با گرمایش زمین و اشعه فرابنفش

فاطمه کریمی، مدیرعامل شرکت کنترل کیفیت هوا، توضیح داد که گرمایش زمین و افزایش دما در ابعاد منطقه‌ای و جهانی، یکی از عوامل اساسی افزایش آلاینده ازن مضر است. این پدیده منجر به افزایش دمای کره زمین و به دنبال آن، افزایش حجم واکنش‌های فوتوشیمیایی در جو می‌شود. این واکنش‌ها سطح ازن را در بسیاری از نقاط جهان افزایش داده و کلان‌شهر تهران نیز از این معضل زیست‌محیطی در امان نیست.

وی افزود که فرآیند تولید گاز ازن در هوای شهرها بسیار پیچیده است و حتی بسیاری از کشورهای پیشرو در کنترل آلاینده‌ها نیز توانایی کافی برای حذف کامل این آلاینده را ندارند.

کریمی همچنین به ارتباط مستقیم ازن با اشعه ماوراء بنفش (UV) اشاره کرد. ازن به عنوان یک آلاینده هوا، عمدتاً توسط اشعه ماوراء بنفش خورشید تولید می‌شود. افزایش این اشعه (نور خورشید) منجر به ایجاد واکنش‌های فوتوشیمیایی آلاینده‌های اولیه نظیر اکسیدهای نیتروژن و ترکیبات آلی فرار شده و در نهایت، تولید ازن سطحی (مضر) را فراهم می‌کند.

خطرات ازن برای سلامت و گروه‌های حساس

مدیرعامل شرکت کنترل کیفیت هوا بر عوارض خطرناک ازن بر سلامت افراد حساس جامعه تأکید کرد. وی اظهار داشت که آسیب‌های ناشی از مواجهه با این آلاینده برای افراد دارای بیماری‌های زمینه‌ای از جمله بیماران تنفسی و قلبی، افراد مبتلا به آسم، بیماری‌های خاص ژنتیکی، کودکان، سالمندان، زنان باردار و افرادی که به مدت طولانی در فضای آزاد هستند، بیشتر است.

بر اساس مطالعات جهانی، به ازای افزایش هر ۱۰ میکروگرم بر مترمکعب غلظت ازن، میزان مرگ روزانه حدود سه درصد و مرگ بیماران قلبی حدود چهار درصد افزایش می‌یابد. حدود ۴۰ درصد ازن در بینی و حنجره جذب می‌شود و ۶۰ درصد آن به عمق ریه می‌رسد.

اوج‌گیری غلظت ازن و توصیه‌های پیشگیرانه

کریمی یادآور شد که با توجه به نقش دما و نور خورشید در تولید ازن سطحی، روند افزایشی تولید و انتشار این گاز سمی و بی‌رنگ از حدود ساعت ۱۱ صبح آغاز شده و در ساعات ۱۳ تا ۱۸ به بیشترین میزان خود می‌رسد. پس از آن، در پایان روز روند کاهشی غلظت آن آغاز می‌شود.

به منظور جلوگیری از تأثیرات منفی مواجهه با گاز ازن، توصیه می‌شود از ترددهای غیرضروری، فعالیت‌های فیزیکی و ورزشی نظیر پیاده‌روی در فضای آزاد، به‌ویژه در ساعات اوج غلظت، پرهیز شود.