رونمایی از «نرگسستان»؛ ترجمه منظوم رامایانا و پیوند فرهنگی ایران و هند

مراسم رونمایی از کتاب «نرگسستان»، ترجمه منظوم حماسه کهن هندی «رامایانا» اثر والمیکی، با حمایت بخش فرهنگی سفارت هندوستان در تهران برگزار شد. این رویداد فرهنگی، گامی مهم در راستای تحکیم روابط ادبی و فرهنگی میان دو کشور ایران و هند محسوب می‌شود.

تاریخچه و تصحیح «نرگسستان»

کتاب «نرگسستان» که در دوران پادشاهی اورنگ‌زیب در هند توسط چندرمن کایته مدهپوری از زبان سانسکریت به نظم فارسی برگردانده شده است، توسط محمد کاظم کهدویی، استاد گروه زبان و ادبیات فارسی دانشگاه یزد، تصحیح شده است. چاپ دوم این اثر با حمایت مالی و معنوی بخش فرهنگی سفارت هندوستان در تهران و با مقدمه سفیر کبیر هند در ایران منتشر شده است.

این کتاب برای نخستین بار در سال ۱۳۹۳ توسط انتشارات مجمع ذخایر اسلامی و بار دوم در سال ۱۴۰۳ خورشیدی توسط نشر پارسی‌گو به چاپ رسیده است.

حاضران در مراسم رونمایی

این مراسم که به همت و کوشش بخش فرهنگی سفارت هند و بلرام شکلا، رایزن فرهنگی هندوستان، در محل مرکز فرهنگی هندوستان در تهران برگزار شد، میزبان شخصیت‌های برجسته‌ای بود:

• رودرا گائوراو شرست، سفیر کبیر هند در ایران
• نصیری، معاون فرهنگستان زبان و ادبیات فارسی
• اعظم لطفی، رئیس بخش مطالعات شبه قاره در دانشگاه تهران
• جمعی از فرهیختگان، استادان دانشگاه، فضلا و هنرمندان از فرهنگستان هنر

سخنرانی‌ها و اهمیت اثر

در ابتدای مراسم، رودرا گائوراو شرست، سفیر هندوستان، درباره اهمیت روابط فرهنگی ایران و هند و همچنین جایگاه حماسه رامایانا و ترجمه آن سخن گفت. در ادامه، بلرام شکلا، رایزن فرهنگی هندوستان، ضمن برشمردن ویژگی‌های رام و رامایانا، تصحیح «نرگسستان» را یکی از کارهای پرارزش در این زمینه دانست.

سپس محمد کاظم کهدویی، مصحح کتاب، درباره این منظومه و اهمیت آن توضیحاتی ارائه داد. وی ضمن قدردانی از سفیر و رایزن فرهنگی سفارت هند به دلیل توجه ویژه به زبان و ادب فارسی و تلاش‌های فرهنگی آنان در جهت تحکیم روابط علمی و فرهنگی بین دو کشور، افزود:

«کتاب نرگسستان، ترجمه منظوم حماسه مشهور و به نام سرزمین هند، به نام رامایاناست که چندرمن کایته مدهپوری، آن را در سال‌های ۱۱۰۴-۱۱۰۵ قمری به فارسی سروده و به اورنگ‌زیب پادشاه (۱۰۶۸-۱۱۱۸ ق./ ۱۶۵۶-۱۷۰۷ م) پیشکش شده است.»

نام‌گذاری و ویژگی‌های ادبی «نرگسستان»

کهدویی در ادامه سخنان خود به نام‌گذاری این منظومه اشاره کرد و گفت که ناظم در آغاز کتاب با استعانت از نام خداوند، به بیان اوصاف الهی می‌پردازد و سپس از خویش و منظومه سروده شده سخن می‌گوید. وی افزود که شاعر پیش از این نیز داستان رامایانا را به نثر درآورده و سپس به نظم آن پرداخته است.

شاعر در خصوص نام این منظومه، که نوزده بار آن را ذکر کرده، به مقدمه گلستان سعدی نیز توجه داشته است. او می‌گوید:

چو این نسخه سراپا هست گلزار
کشم در وی بهار نو پدیدار
گذارم نام این را نرگسستان
که هست این رشک افزای گلستان
بقای گل به یک هفته عیان است
ولی این نرگسستان جاودان است

وی همچنین اشاره کرد که شاعر به دلیل آشنایی با حماسه‌های ملی ایران، نظیر شاهنامه و اسکندرنامه‌ها، و همچنین توجه به زبان و ادبیات پارسی، عنایتی خاص به ایران و پارسی‌گویان داشته است.

تاریخ سرایش

کهدویی در پایان سخنان خود بیان کرد که چندرمن کایته در پایان تمهیدات و سرآغاز کتاب، و پیش از شروع دفتر اول این منظومه، تاریخ سرایش آن را به حروف ابجد، «باغ ایمان» آورده که نشانگر سال ۱۱۰۵ هجری قمری است:

شنو تاریخ سال نرگسستان که سازم نقش بر لوح دبستان
چو جستم از خرد گفتا که برخوان طراوت بخش دل‌ها «باغ ایمان».