هشدار سازمان نظام پرستاری: نیاز مبرم به ۱۵ هزار پرستار سالانه و چالش‌های جذب و نگهداشت

یوسف رحیمی، نایب‌رئیس دوم شورای عالی سازمان نظام پرستاری، در گفت‌وگو با ایسنا، از برگزاری جلسه مشترک این سازمان با وزیر بهداشت خبر داد و به بررسی چالش‌های حیاتی در حوزه پرستاری کشور پرداخت. وی بر لزوم تغییر در نحوه تخصیص سهمیه‌های استخدامی و جذب سالانه ۱۵ هزار پرستار برای جلوگیری از بحران تأکید کرد.

آزمون استخدامی و دور دوم جذب نیرو

رحیمی با اشاره به آزمون استخدامی شهریور ماه وزارت بهداشت، بیان کرد که سازمان نظام پرستاری خواستار تغییر در تخصیص سهمیه‌ها بوده، اما به دلیل ورود آزمون به فاز اجرایی، تحقق این خواسته بعید به نظر می‌رسد. وی افزود که در جلسه با وزیر بهداشت، تصمیم بر آن شد که مرحله دوم استخدام وزارت بهداشت در دی ماه سال جاری برگزار شود.

جزئیات مربوط به تعداد و نحوه توزیع نیروی انسانی در مرحله دوم هنوز مشخص نیست. با این حال، از وزیر بهداشت درخواست شده است تا با سازمان اداری و استخدامی برای تخصیص نیروهای پرستاری بر اساس نیازهای واقعی وزارت بهداشت مذاکره شود. تأکید بر این است که الگوی تخصیص نیرو در مرحله دوم نباید مشابه آزمون شهریور ماه باشد که منجر به نارضایتی شد.

تخصیص سهمیه جدید و شاخص‌های نیروی انسانی

نایب‌رئیس دوم شورای عالی سازمان نظام پرستاری توضیح داد که سازمان اداری و استخدامی با در نظر گرفتن سهمیه مجدد استخدامی برای وزارت بهداشت موافقت کرده است. این احتمال وجود دارد که تصمیم‌گیری درباره تعداد نیروهای استخدامی و پرستاران انجام شده باشد، اما هنوز اطلاعاتی در این زمینه منتشر نشده است.

رحیمی تأکید کرد که شاخص نیروی انسانی مورد نیاز دانشگاه‌های علوم‌پزشکی در دسترس است و نیازی به بررسی مجدد نیست. وی افزود که تخصیص پرسنل باید بر اساس نیاز استان‌ها باشد؛ به این معنی که استان‌های با کمبود بیشتر، سهمیه بیشتری دریافت کنند. زیرساخت‌های لازم برای دسترسی به این شاخص‌ها به راحتی در دسترس است.

وضعیت نسبت پرستار به تخت بیمارستانی در ایران و جهان

یوسف رحیمی به وضعیت نگران‌کننده نسبت پرستار به تخت بیمارستانی در کشور اشاره کرد:

• شاخص استاندارد برای نسبت پرستار حرفه‌ای و غیرحرفه‌ای (کمک‌پرستار) به ازای هر تخت بیمارستانی ۲.۵ است.
• نسبت پرستار حرفه‌ای باید ۱.۸ به ازای هر تخت باشد.
• در حال حاضر، نسبت پرستار به ازای هر تخت بیمارستانی در ایران ۰.۹ است که حتی کاهش نیز یافته است.

وی خاطرنشان کرد که برای رسیدن به شاخص ۱.۸، نیاز به جذب تعداد زیادی پرستار جدید است. رحیمی همچنین به تفاوت شاخص‌ها در سطح جهانی اشاره کرد؛ به عنوان مثال، برخی کشورها عدد ۴ و ترکیه عدد ۲ را برای این نسبت در نظر گرفته‌اند.

چالش‌های جذب و نگهداشت نیروی پرستاری

رحیمی دو مشکل اصلی در حوزه پرستاری را «نگهداشت نیروی انسانی» و «جذب نیرو» دانست. وی به عدم جذابیت شغلی در شهرهایی مانند تهران اشاره کرد:

«حقوق یک پرستار حدود ۱۶ تا ۱۷ میلیون تومان است و دریافتی او با مزایا به حدود ۲۳ میلیون تومان می‌رسد که به هیچ‌وجه پاسخگوی مخارج زندگی در تهران نیست. به عبارت دیگر می‌توان گفت که جذابیت شغلی ایجاد نشده و این در حالی است که با استفاده از نیروی پرستار مازاد استان‌های اردبیل، کردستان و کرمانشاه می‌توان نیروی مورد نیاز تهران را پاسخ داد. معیشت پرستاران می‌بایست به نحوی باشد که نیازهای زندگی آنها را پاسخ دهد.»

وی افزود که برای مدیریت شرایط و جلوگیری از بحران، کشور به جذب سالانه ۱۵ هزار پرستار نیاز دارد. وضعیت شاخص پرستار به تخت در استان‌های جنوبی مانند خوزستان و بوشهر نامناسب است و در سیستان و بلوچستان این شاخص به ۰.۴ می‌رسد.

فرصت کنونی برای حل مشکلات

نایب‌رئیس دوم شورای عالی سازمان نظام پرستاری تأکید کرد که هنوز فرصت برای حل مشکلات حوزه پرستاری وجود دارد و باید از این فرصت برای جذب و نگهداشت پرستاران استفاده کرد. وی هشدار داد که کمبود پرستار یک مشکل جهانی است و با سالمند شدن جمعیت جهان، اهمیت آن بیشتر می‌شود. در صورت عدم اقدام عاجل، کشورهای دیگر از ظرفیت پرستاران ایرانی استفاده خواهند کرد و کشور با بحران «بی‌پرستاری» مواجه خواهد شد.