عملکرد ضعیف دولت در بورس تهران: بی‌اعتمادی و خروج ۴۰ هزار میلیارد تومانی نقدینگی

بازار سرمایه ایران در یک سال گذشته با چالش‌های جدی و بی‌سابقه‌ای مواجه بوده است. با وجود وعده‌های اولیه برای بهبود و ثبات، بورس تهران نه تنها نتوانست اعتماد سرمایه‌گذاران را جلب کند، بلکه با خروج گسترده نقدینگی و کاهش شدید ارزش سهام، به یکی از پرریسک‌ترین بازارهای مالی تبدیل شده است. کارشناسان، سیاست‌های شتاب‌زده و نبود استراتژی روشن را عامل اصلی این وضعیت می‌دانند.

کاهش شدید ارزش معاملات و نسبت P/E

بهمن فلاح، کارشناس بازار سرمایه، عملکرد دولت در بورس را «فوق‌العاده ضعیف» توصیف کرده و به آمارهای نگران‌کننده اشاره می‌کند. او می‌گوید:

«ارزش معاملات به شدت کاهش یافته و نسبت P/E بازار به حدود ۴ رسیده است. این در حالی است که در ابتدای سال جاری وضعیت بهتری داشتیم.»

این کاهش نشان‌دهنده عدم جذابیت بازار برای سرمایه‌گذاران و کاهش سودآوری شرکت‌ها است.

مقایسه با دولت سیزدهم و تصمیمات خلق‌الساعه

فلاح معتقد است که عملکرد دولت سیزدهم در بازار سرمایه بهتر از دولت فعلی بوده است. وی انتقاد می‌کند که دولت کنونی تصمیمات «خلق‌الساعه و شتابزده» می‌گیرد و مداخلات نظارتی مانند دامنه نوسان، بستن و باز کردن بازار، و حمایت‌های نادرست، همگی مشکل‌آفرین بوده‌اند.

او تاکید می‌کند: «به جای ارائه قیمت درست و حمایت اصولی، عملکرد دولت پر از شبهه است.»

خسارت معادل ۴ سال رکود در مدت کوتاه

این کارشناس بازار سرمایه وضعیت فعلی را بسیار وخیم می‌داند و اظهار می‌کند:

«چشم‌اندازی که در دوره وزارت همتی (اوایل دولت چهاردهم) ساخته شد و برنامه‌های اعلام شده، هیچ کدام اجرا نشدند و حتی ضد برنامه عمل شد که نتیجه آن عملکرد منفی بود. اکنون در دوره مدنی‌زاده، خسارت وارد شده به بازار در این مدت کوتاه، معادل خسارت سه یا چهار سال رکود است.»

سقوط قیمت سهام و خروج نقدینگی

فلاح با اشاره به وضعیت قیمت سهام می‌گوید: «در بسیاری از صنایع P/E به زیر سه و حتی در بعضی به دو یا سه رسیده است. یعنی قیمت سهام به حدود ۳۰ تا ۴۰ درصد ارزش واقعی خود رسیده و ارزش معاملات هم کاهش شدیدی داشته است.»

وی همچنین به خروج نگران‌کننده نقدینگی اشاره می‌کند:

• در عرض یک ماه، بیش از ۴۰ هزار میلیارد تومان نقدینگی از بازار خارج شده است.
• ادامه این روند خروج نقدینگی برای بازار فاجعه‌بار خواهد بود.

معضل نرخ بهره فزاینده

یکی از مشکلات اصلی بورس در سال‌های اخیر، نرخ بهره فزاینده بوده که به گفته فلاح، دولت جدید و وزیر اقتصاد جدید نیز آن را کنترل نکرده‌اند. نرخ بهره در بازارهای غیررسمی به بیش از ۴۰ درصد رسیده است.

او توضیح می‌دهد:

«وقتی نرخ بهره بدون ریسک موثر به ۴۰ درصد می‌رسد، طبیعتا P/E بازار باید به محدوده ۲.۵ برسد. با ادامه این روند و رفع نشدن ابهامات، احتمال دارد شاخص بورس تا زیر دو میلیون واحد کاهش یابد. آثار این سیاست‌ها چند سال دیگر آشکار خواهد شد.»

بی‌توجهی هدفمند و استراتژی نابودی تدریجی

فلاح هشدار می‌دهد که اگر روند فعلی ادامه یابد، ارزش معاملات بورس می‌تواند به حدود ۱۰۰ میلیارد تومان در روز برسد که نشانه «مرگ بازار» است. در این صورت، P/E بازار به دو خواهد رسید و شاخص زیر دو میلیون واحد قرار خواهد گرفت.

او در پایان با لحنی انتقادی بیان می‌کند: «به نظر می‌رسد این بی‌توجهی هدفمند است. استراتژی دولت چهاردهم، نابودی تدریجی بازار سرمایه است.»