انتقاد شدید کارشناس بازار سرمایه: حمایت دولت از بورس، «هدر دادن پول» است

فردین آقابزرگی، کارشناس برجسته بازار سرمایه، در گفت‌وگویی تفصیلی به بررسی عمیق تداوم ریزش‌های شاخص بورس و لزوم حمایت دولت از این بازار در شرایط بحرانی پرداخت. وی با انتقاد شدید از رویکردهای فعلی، اقدامات حمایتی دولت و بانک مرکزی را به مثابه «کوری عصاکش کور دیگری» توصیف کرد و بر ناکارآمدی این سیاست‌ها تأکید ورزید.

چالش کسری بودجه و حمایت‌های بی‌اثر

آقابزرگی با اشاره به کسری بودجه 900 همتی دولت، هرگونه انتظار برای حمایت مالی از بازار سرمایه را غیرواقع‌بینانه دانست. او معتقد است که تزریق منابع مالی در این شرایط، تنها به هدر رفتن پول منجر می‌شود. وی به تجربه ناموفق سه ماه پایانی سال 1399 اشاره کرد که طی آن، صندوق‌های سرمایه‌گذاری موظف به خرید 65 همت سهام برای جلوگیری از ریزش بورس شدند، اما این اقدام هیچ تأثیر مثبتی نداشت.

«کوری عصاکش کور دیگری» مصداق بارز حمایت دولت و بانک مرکزی از بازار سرمایه است. مگر بانک مرکزی به چاه نفت متصل است برای هر شرایطی به بازار سرمایه کمک کند؟ همین حالا دولت خودش با 900 همت کسری بودجه مواجه است و نمی‌توان انتظار حمایت را داشت.

ابزارهای درون بازار؛ راهکار اصلی

این کارشناس بازار سرمایه تأکید کرد که با منابع محدود موجود، بهترین راهکار برای حمایت از بازار، استفاده از ابزارهای درون‌بازاری و مکانیسم‌های عرضه و تقاضا است. او به اهمیت نوسان قیمت به عنوان یکی از این ابزارها اشاره کرد و گفت: «اگر در جنگ 12 روزه بورس با دامنه محدود، برای مثال یک درصد، فعال می‌ماند و در تمام این روزها متوقف نمی‌شد، میزان ریزش‌ها به این حد و سطح نمی‌رسید.»

خروج سرمایه و حمایت‌های بی‌ثمر

آقابزرگی آمار تکان‌دهنده‌ای از خروج سرمایه پس از «جنگ 12 روزه» ارائه داد:

• در قرمزترین هفته پس از جنگ، 23 همت پول از بازار سرمایه خارج شد.
• به طور تقریبی، بیش از 35 همت پول از این بازار خارج شده است.
• در همین دوره، 40 همت از بازار حمایت شده، اما همزمان بیش از 35 همت خروج پول حقیقی نیز رخ داده است.

وی نتیجه گرفت که حمایت‌های دولت و بانک مرکزی عملاً به خروج سریع‌تر سرمایه توسط افرادی که قصد ترک بازار را داشتند، کمک کرده و هیچ جذبی برای سرمایه جدید به همراه نداشته است.

تصمیم غلط توقف معاملات و مقایسه با بورس روسیه

آقابزرگی به شدت از تصمیم توقف معاملات بورس در «جنگ 12 روزه» انتقاد کرد. او با اشاره به جلسه‌ای که اخیراً در بازار سرمایه برگزار شده و در آن به تعطیلی یک ماهه بورس روسیه پس از جنگ با اوکراین استناد شده بود، این مقایسه را نادرست خواند و پرسید: «آیا بورس ایران هم مانند بورس روسیه دامنه نوسان پویا دارد؟»

اثر مکانیسم ماشه و تصمیمات مدیریتی

وی همچنین به اثر احتمالی اجرای مکانیسم ماشه بر بازار سرمایه پرداخت و اظهار داشت که ضربه اصلی به بورس، ناشی از تصمیمات داخلی و توقف نابه‌جا و طولانی معاملات و حفظ محدوده نوسان قیمت در مدار گذشته بوده است. آقابزرگی با مقایسه‌ای تلخ بیان کرد:

تا اردیبهشت ماه 20 درصد شاخص کل و 25 درصد شاخص هم وزن رشد داشت و در آن مقطع دامنه نوسان 3 درصد بود و الان هم در شرایط بحران در 3 درصد قرار دارد. معتقدم اگر موشک اسراییل به سازمان بورس اصابت می‌کرد اثر منفی آن به مراتب کمتر از تصمیمات مدیران برای مدیریت بازار سرمایه در ایام جنگ و بعد از آن بود.