حذف چهار صفر از پول ملی؛ مزایا، معایب و الزامات حفظ ارزش پول

در پی طرح مجدد موضوع حذف چهار صفر از پول ملی، دکتر علی حیات‌نیا، کارشناس مسائل اقتصادی، به بررسی ابعاد مختلف این طرح پرداخت. وی با اشاره به تورم‌های دو رقمی سه، چهار دهه اخیر و کاهش ارزش پول ملی، حذف صفر را یکی از راهکارهای پیشنهادی دانست که پیش‌تر در کشورهایی نظیر ترکیه نیز به اجرا درآمده است.

مزایای حذف صفر از پول ملی

• 💰 کاهش هزینه تولید اسکناس: با توجه به نرخ تورم بالا، دولت ناگزیر به جایگزینی مداوم اسکناس‌های درشت‌تر است که هزینه چاپ آن‌ها گاهی از ارزش واقعی اسکناس فراتر می‌رود. حذف صفر می‌تواند این هزینه‌ها را کاهش دهد.
• 🧠 اثرات روانی مثبت کوتاه‌مدت: این اقدام می‌تواند برای مدتی اثرات کاهش مستمر ارزش پول ملی را در ذهن مردم کمرنگ کند، هرچند این اثر موقتی است.
• 📊 تسهیل فرآیندهای حسابداری: حذف صفر، محاسبات و فرآیندهای حسابداری را هم در بخش‌های دولتی و خصوصی و هم در مبادلات روزمره مردم تسهیل خواهد کرد.

معایب و چالش‌های پیش‌رو

حیات‌نیا به معایب احتمالی این طرح نیز اشاره کرد:

• 👴 مشکلات برای برخی اقشار: در کوتاه‌مدت، افراد مسن و کم‌سواد ممکن است در محاسبات و مبادلات روزمره دچار مشکل شوند.
• 📉 اثر روانی موقتی: جو روانی مثبت ناشی از حذف صفر پس از مدتی از بین خواهد رفت و این اقدام به تنهایی در بلندمدت به حفظ پایدار ارزش پول ملی کمکی نخواهد کرد.

تجربیات موفق جهانی و الزامات داخلی

«کشورهایی که تجارب موفقی در زمینه حذف صفر از پول ملی داشتند، این اقدام را در کنار سیاست‌های ترکیبی دیگر از قبیل تقویت پایه پولی، کنترل نقدینگی و رونق تولید اجرا کرده‌اند.»

این استاد دانشگاه تاکید کرد که در ایران نیز حذف صفر از پول ملی باید در قالب یک بسته جامع و در کنار سایر اقدامات و اصلاحات ساختاری اقتصادی دیده شود. وی افزود: «قطعا حذف صفر به تنهایی برای حفظ ارزش پول ملی کافی نیست و باید اقدامات دیگر اقتصادی و حتی بین‌المللی، سیاسی و ... نیز در کنار آن دیده شود.»