تحلیل فیلم «صدای متال»: سفری به عمق سکوت و معنا

فیلم تحسین‌شده «صدای متال» که در اسکار ۲۰۲۱ موفق به کسب دو جایزه شد، بیش از آنکه روایتی از دنیای موسیقی باشد، سفری عمیق به درون انسان در مواجهه با فقدان و جستجوی معناست. این اثر سینمایی، مخاطب را به تجربه‌ای بی‌نظیر از دست دادن شنوایی و پذیرش سکوت دعوت می‌کند و نشان می‌دهد چگونه می‌توان در دل تاریکی، نوری تازه یافت.

تحلیل «صدای متال» از دیدگاه بهمن عبدالهی

بهمن عبدالهی، منتقد سینما، در نشستی به تحلیل ابعاد فلسفی و هنری فیلم «صدای متال» پرداخت. او هدف از انتخاب این فیلم را پرداختن به موضوع «انسان در جستجوی معنا» دانست و تأکید کرد که این فیلم، تصویری از یک سفر درونی است؛ سفری که قهرمان داستان، روبن، را از دنیایی پر از صدا و ریتم به جهانی متفاوت و ساکت پرتاب می‌کند.

«صدای متال» بیش از آن‌که درباره موسیقی متال باشد، درباره‌ی سفر قهرمان است؛ سفری از جهان آشنا به ناشناخته، از آشفتگی بیرونی به آرامش درونی.

عبدالهی ساختار فیلم را به «هشت ضربه» مهم در مسیر تحول شخصیت اصلی تقسیم کرد. این ضربه‌ها نقاط عطف داستان هستند که روبن را به سمت پذیرش نهایی سکوت و یافتن معنای جدیدی از زندگی سوق می‌دهند. از دست دادن تدریجی شنوایی، مواجهه با پزشک و در نهایت، پذیرش سکوت مطلق، مراحل این تحول را شکل می‌دهند.

شاهکار طراحی صدا و بازیگری

یکی از برجسته‌ترین ویژگی‌های «صدای متال»، طراحی صدای بی‌نظیر آن است. عبدالهی این جنبه از فیلم را یک شاهکار توصیف کرد که مخاطب را به تجربه‌ای همدلانه با قهرمان فیلم می‌کشاند. صدا در این فیلم نه تنها ابزاری برای روایت، بلکه خود مضمون اصلی است؛ مخاطب محیط را همان‌گونه که روبن می‌شنود، تجربه می‌کند: گاه محو، گاه همراه با نویز و گاه در سکوت مطلق.

در بخش دیگری از نشست، به آمادگی بازیگران برای نقش‌هایشان اشاره شد. ریز احمد، بازیگر نقش اصلی، که خود خواننده رپ است، برای این نقش هفت ماه زبان اشاره را آموخت و نوازندگی درام را تمرین کرد. همچنین، برخی از بازیگران فرعی از جامعه واقعی ناشنوایان انتخاب شده بودند که به اصالت و عمق فیلم افزود.

پایانی سرشار از پذیرش

در پاسخ به پرسشی درباره پایان فیلم، عبدالهی تأکید کرد که پایان «صدای متال» سرشار از پذیرش و رهایی است، نه حسرت و ناامیدی. روبن پس از تلاش‌های بی‌نتیجه برای بازگشت به دنیای قبلی، درمی‌یابد که رهایی واقعی در پذیرش وضعیت جدید است. لحظه‌ای که او ایمپلنت شنوایی خود را خاموش می‌کند و به سکوتی عمیق فرو می‌رود، نه یک خلأ، بلکه راهی به سوی آرامش و معنای تازه زندگی است؛ سکوتی که به گفته عبدالهی، «نور در آن هست».

فیلم‌های برجسته با موضوع ناشنوایی

در پایان نشست، عبدالهی به برخی از فیلم‌های مهم سینمای جهان و ایران که به موضوع ناشنوایی پرداخته‌اند، اشاره کرد. او از آثاری چون

• «معجزه‌گر»
• «بی‌صدا حلزون»
• «پرنده کوچک خوشبختی»