راهکار معاون شهردار منطقه ۱۹ برای چالش‌های کلانشهرها: «آمایش سرزمین»

لطیف پنداریان، معاون حمل‌ونقل و ترافیک منطقه ۱۹ تهران، در یادداشتی تحلیلی به بررسی عمیق چالش‌های اساسی کلانشهرها، به‌ویژه تهران، پرداخته است. وی معتقد است که معضلاتی نظیر حمل‌ونقل، ترافیک و آلودگی هوا، ریشه در تمرکزگرایی دارند و راهکار بنیادین برای حل آن‌ها، نه در اصلاحات موقتی، بلکه در بازتوزیع عادلانه منابع و جمعیت در سطح کشور نهفته است.

ریشه مشکلات: تمرکزگرایی و مهاجرت

پنداریان تأکید می‌کند که تمرکزگرایی، عامل اصلی جذب جمعیت و مهاجرت به کلانشهرهاست که فشار مضاعفی بر زیرساخت‌های شهری وارد می‌کند. او طرح‌هایی مانند انتقال پایتخت را صرفاً «پاک کردن صورت‌مسئله» می‌داند و معتقد است که این اقدامات، راه‌حل‌های پایدار و بنیادین نیستند.

«آمایش سرزمین»: نقشه راه توسعه پایدار

به باور این مقام مسئول، تنها راهکار اساسی و پایدار برای حل چالش‌های شهری، تدوین و اجرای طرح جامع آمایش سرزمین است. این طرح باید نه در حد اسناد کتابخانه‌ای، بلکه به عنوان یک نقشه اجرایی و عملیاتی طراحی شود.

• مدت زمان تدوین: ۱۸ ماه با تشکیل کارگروه متخصص.
• مبنای طرح: بهره‌گیری از داده‌ها و آمارهای موجود کشور.
• اهداف: رشد و شکوفایی روستاها و شهرهای کوچک و متوسط، فعال‌سازی اقتصادهای محلی، و معکوس کردن جریان جمعیتی.

نتایج و دستاوردهای مورد انتظار

برآوردهای پژوهشی نشان می‌دهد که اجرای طرح آمایش سرزمین می‌تواند در هر دوره پنج‌ساله، حدود ۳۰ درصد موفقیت به همراه داشته باشد و در مدت ۱۵ سال، عدالت سرزمینی را در سراسر کشور برقرار کند.

«اگر این اقدام در دهه‌های گذشته، به‌ویژه پس از پایان جنگ تحمیلی، صورت می‌گرفت، امروز با ناترازی‌های گسترده‌ای مواجه نبودیم. با این حال، هنوز هم دیر نیست و می‌توان و باید اقدام کرد تا نسل‌های آینده از ثمرات آن بهره‌مند شوند.»

بدون نیاز به بودجه خاص

نکته قابل توجه این است که اجرای این طرح نیازمند بودجه خاص یا استقراض داخلی و خارجی نیست و با بهره‌گیری از بودجه‌های مصوب و متعارف سالانه کشور قابل تحقق است. پنداریان بر اهمیت عقلانیت، تخصص، صداقت و پرهیز از حرکات نمایشی و جناحی در این مسیر تأکید دارد.

نقش حیاتی رسانه‌ها

در پایان، معاون حمل‌ونقل و ترافیک منطقه ۱۹ به نقش کلیدی رسانه‌ها اشاره می‌کند. رسانه‌ها می‌توانند با تبیین علمی موضوع، ایجاد مطالبه‌گری عمومی و پیگیری مستمر، بستری فراهم کنند تا این طرح از مرحله ایده به اجرا برسد. او رسانه را نه تنها ابزار اطلاع‌رسانی، بلکه «بازوی تحول‌خواهی در مسیر توسعه متوازن و پایدار کشور» می‌داند و معتقد است که رسانه‌ها با نگاه مسئولانه و تخصصی می‌توانند موتور محرک این تحول ملی باشند.