بازگشت علی لاریجانی به شورای عالی امنیت ملی با حکم پزشکیان

بازگشت لاریجانی به شورای عالی امنیت ملی

انتصاب علی لاریجانی به عنوان دبیر شورای عالی امنیت ملی توسط رئیس‌جمهور، مسعود پزشکیان، خبری مهم در محافل سیاسی ایران است. این انتخاب لزوماً به معنای خروج سعید جلیلی از شورا نیست و او و احمدیان همچنان می‌توانند به عنوان نمایندگان رهبر انقلاب به فعالیت خود ادامه دهند. با این حال، گمانه‌زنی‌ها حاکی از آن است که در صورت معرفی لاریجانی به عنوان نماینده رهبری در شورا، خروج سعید جلیلی قریب‌الوقوع خواهد بود. خبرگزاری تسنیم نیز پیش‌بینی کرده است که لاریجانی به زودی به عنوان یکی از دو نماینده رهبر معظم انقلاب در شورای عالی امنیت ملی منصوب خواهد شد.

نقش‌آفرینی لاریجانی در دوران جنگ

علی لاریجانی در دوران جنگ ۱۲ روزه و پس از آن، فعالیت‌های دیپلماتیک و سیاسی گسترده‌ای داشت. از جمله این فعالیت‌ها می‌توان به دیدار ویژه با ولادیمیر پوتین در مسکو به عنوان مشاور رهبری اشاره کرد. همچنین، اتخاذ مواضع جدی دیپلماتیک در قبال آژانس بین‌المللی انرژی اتمی و ایالات متحده، او را بار دیگر در کانون توجه رسانه‌ها قرار داد. این دوره، نشان‌دهنده بازگشت فعال او به صحنه سیاسی کشور بود.

مسیر پرفراز و نشیب سیاسی

لاریجانی در سال ۱۳۶۱ به سپاه پاسداران پیوست و تا سال ۱۳۷۱ در سمت‌های معاونت و جانشین ستاد کل سپاه خدمت کرد. او از سال ۱۳۷۴ به عنوان دومین نماینده رهبری در شورای عالی امنیت ملی فعالیت داشت. با آغاز مذاکرات هسته‌ای، مسئولیت این پرونده به شورای عالی امنیت ملی واگذار شد و دبیر شورا نقش مذاکره‌کننده اصلی را بر عهده گرفت. لاریجانی در سال ۱۳۸۴ جایگزین روحانی شد و وارد مذاکره با اروپایی‌ها شد، اما اختلافات شدید با احمدی‌نژاد منجر به استعفای او گردید.

لاریجانی درباره استعفایش اظهار داشت: «حس می‌کردم یک نوع اختلاف جدی مدیریتی با آقای احمدی‌نژاد دارم. مسائل استراتژیک کشور باید با تامل و حساب‌شده پیش برود. کارهای لحظه‌ای نمی‌تواند نتیجه دهد و برای کشور مشکل ایجاد می‌کند. تا مدتی تحمل کردیم و بحث می‌کردیم، اما در نهایت، دیدم او رئیس‌جمهور است و حق دارد و نیازی نیست که بنده مزاحمش باشم.»

استعفای لاریجانی در سال ۱۳۸۴، که در آن زمان چهره‌ای محافظه‌کار محسوب می‌شد، نقطه عطفی در مسیر سیاسی او بود. این اتفاق، آغاز تغییر جهت‌گیری‌های سیاسی او را رقم زد؛ به طوری که پس از قرار گرفتن در لیست انتخاباتی اصولگرایان، مورد حمایت اصلاح‌طلبان قرار گرفت و نهایتاً پس از ۱۲ سال ریاست مجلس، صلاحیت او برای ریاست‌جمهوری توسط شورای نگهبان احراز نشد. با این حال، انتصاب اخیر نشان‌دهنده پایان دوران خانه‌نشینی اوست.

زمزمه‌های بازگشت و انتظارات

پیش از این انتصاب رسمی، زمزمه‌هایی مبنی بر بازگشت علی لاریجانی به عرصه سیاست شنیده می‌شد. غلامعلی جعفرزاده ایمن‌آبادی، نماینده ادوار مجلس و از نزدیکان لاریجانی، پیش‌تر گفته بود: «حکم لاریجانی برای دبیری شورای‌عالی امنیت به‌زودی صادر می‌شود و کشور نیازمند خانه‌تکانی و تغییر مسیر است و امیدوارم در انتخاب لاریجانی تسریع صورت بگیرد.»

منصور حقیقت‌پور، دیگر چهره نزدیک به لاریجانی، نیز اعلام کرده بود: «من اصل خبر حضور لاریجانی در شورای عالی امنیت ملی را تکذیب نمی‌کنم. واقعیت این است که صحبت‌هایی در این زمینه مطرح شده و اراده‌ای هم وجود داشته که ایشان دوباره به صحنه مدیریت عالی کشور بازگردند، به‌ویژه در جایگاهی که نماد عقلانیت سیاسی در کشور است. اما اینکه این موضوع چه زمانی به‌صورت رسمی اعلام شود، هنوز مشخص نیست. ما هم در انتظار اعلام رسمی این موضوع هستیم.»

اهداف انتصاب در حکم رئیس‌جمهور

در بخشی از حکم انتصاب علی لاریجانی از سوی رئیس‌جمهور آمده است:

«امید دارد با اتکال به خداوند متعال و تشریک مساعی سایر اعضای محترم شورا؛ ضمن نظارت مدبرانه و دقیق بر حسن اجرای امور دبیرخانه و هم‌افزایی دستگاه‌های مرتبط، نسبت به رصد و اولویت‌بندی مسائل و مخاطرات امنیت ملی، به ویژه تهدیدهای نوظهور و فناورانه، بازتعریف مفاهیم راهبردی و اتخاذ رویکرد هوشمندانه و مردم‌پایه متناسب با نظام مسائل امنیت ملی در راستای تحقق سیاست‌های کلی و منویات مقام معظم رهبری، حرکت کنید تا به امنیت پایدار در سطوح ملی، منطقه‌ای و بین‌المللی دست یابید. هدف، پاسداری از انقلاب اسلامی، تامین عزت‌مندانه منافع و حفظ انسجام ملی، تمامیت ارضی و حاکمیت ملی کشور است.»