خبر کامل
چالش بازنشستگی کارگران مشاغل سخت و زیان‌آور: روایت «احمد» و موانع قانونی
درخواست بازنشستگی «احمد»، کارگر چاپخانه‌ای با بیش از ۳۰ سال سابقه کار، به دلیل عدم احتساب ۱۵ سال سابقه کار در مشاغل سخت و زیان‌آور رد شده است. این موضوع در حالی رخ می‌دهد که بسیاری از کارگران مشاغل سخت و زیان‌آور برای احقاق حقوق قانونی خود با چالش‌های فراوانی روبرو هستند و فعالان کارگری نسبت به تلاش‌ها برای سخت‌تر کردن قوانین حمایتی از کارگران هشدار می‌دهند.
مشکلات کارگران مشاغل سخت و زیان‌آور
«احمد» که در اوایل دهه ۷۰ وارد شغل لیتوگرافی شده، ۱۵ سال در شرایط سخت و زیان‌آور کار کرده است. او می‌گوید: «اوایل دهه ۷۰ که وارد کار شدیم، شغلمان سخت و زیان‌آور بود و من بیش از ۱۵ سال در آن شرایط کار کردم و آن سال‌ها روی سلامتی‌ام اثر گذاشت. ۱۵ سال در شرایط سخت و زیان‌آور کار کردم اما چون بعدها شغلمان از وضعیت سخت و زیان‌آوری خارج شد، سختیِ کارِ آن ۱۵ سال را هم به من ندادند.»
در گذشته، کارگران لیتوگرافی ساعت‌ها در تاریکخانه با مواد شیمیایی سروکار داشتند که این مواجهه مستقیم بر سلامتی آن‌ها تأثیر منفی می‌گذاشت. این شرایط باعث می‌شد کارگران از سنوات ارفاقی و بازنشستگی پیش از موعد بهره‌مند شوند. اما از اواسط دهه ۹۰، با تغییر ماهیت شغل، این مزایا از بین رفت.
«احمد» از آسیب‌های کار در آن سال‌ها می‌گوید: «۷۰ – ۸۰ درصد از موهای سر و بدنم ریخته و قطعاً شرایط کارِ آن سال‌ها روی این موضوع اثر گذاشته. دوستانی دارم که مشکل ریوی دارند. همکاری دارم که اسپری استفاده می‌کند و به گفته‌ی دکتر، عضله قلب و ریه‌اش به دلیل حضور در آن محیط شیمیایی آسیب‌پذیر شده است.»
با وجود این سابقه، درخواست بازنشستگی احمد پس از ۲۰ و ۳۰ سال کار، به دلیل عدم احتساب سنوات ارفاقی، رد شده است. او از پیگیری قضایی ناامید است و می‌گوید: «حوصله‌ی پیگیری و شکایت در دیوان عدالت اداری را ندارم و نمی‌دانم در صورت شکایت چقدر امکانِ برگشتنِ حقوقم وجود دارد.»
چالش‌های قانونی و سیاست‌های تأمین اجتماعی
قانون برای کاهش آسیب به کارگران مشاغل سخت و زیان‌آور، ارفاقاتی نظیر بازنشستگی پیش از موعد در نظر گرفته است. با این حال، بسیاری از کارگران یا از این حق محروم می‌شوند یا برای دستیابی به آن باید مسیری طولانی را طی کنند.
سازمان تأمین اجتماعی سال‌هاست که برای رفع ناترازی هزینه و درآمد خود، از کارگران مایه می‌گذارد و کارگران مشاغل سخت و زیان‌آور از قربانیان این رویکرد هستند. آن‌ها برای دریافت سنوات ارفاقی با دشواری‌های بسیاری مواجه‌اند و در این شرایط، برخی به دنبال سخت‌تر کردن قوانین مربوط به این مشاغل هستند.
دیدگاه فعالان کارگری
مازیار گیلانی‌نژاد، فعال کارگری، معتقد است که اقدامات اتاق بازرگانی، دولت، تأمین اجتماعی و وزارت کار برای تغییر آیین‌نامه مشاغل سخت و زیان‌آور، شرایط کارگران را دشوارتر خواهد کرد. او به مشکلات متعددی اشاره می‌کند، از جمله اشتباه در ثبت عناوین شغلی، مشکل پرداخت ۴ درصد حق بیمه مشاغل سخت و زیان‌آور، و موانع کمیته‌های مربوطه.
گیلانی‌نژاد تأکید می‌کند که مشکلات کنونی سازمان تأمین اجتماعی نتیجه سیاست‌های غلط سالیان متمادی است. او می‌گوید: «مسئولیتِ بحرانِ سازمان تأمین اجتماعی روی دوش دولت است. این دولت است که مدیرعامل این سازمان را انتخاب می‌کند پس دولت است که باید بحران سازمان را حل کند اما مجموعه‌ی دولت قصد دارد رفع این بحران را با اقداماتی ضد کارگری انجام دهد.»
او این رویکرد را «تفکر اقتصادی دست راستی» و «ضد اجتماعی و ضد مردمی» می‌داند که به سلامتی و جان کارگران بی‌توجه است و تنها به دنبال کاهش بار مالی دولت است. گیلانی‌نژاد با این نگاه کالایی به انسان مخالف است و بر لزوم حمایت از حقوق کارگران تأکید می‌کند.
درباره هوش‌مصنوعی دست‌اول:
تمامی اخبار دست‌اول توسط دستیار هوش مصنوعی «هوشنگ» پردازش، صحت‌سنجی، خلاصه و بازنویسی شده است. هوشنگ هر روز با داده‌های جدید آموزش داده می‌شود و با نظارت دقیق انسانی و سردبیری دست‌اول در حال بهتر شدن است.
شما می‌توانید از چت‌بات و سایر ابزارهای هوشنگ به صورت رایگان استفاده کنید.