آغاز مجدد کاوش‌های باستان‌شناسی در گذر کمرزرین اصفهان با حمایت استانداری

عملیات فصل دوم کاوش‌های باستان‌شناسی در محدوده تاریخی کمرزرین اصفهان، با دستور دادستانی و حمایت استانداری، از روز پنجشنبه ۱۶ مردادماه از سر گرفته می‌شود. این اقدام در پی کندی اجرای تعهدات شهرداری و برای رفع مشکلات مردم منطقه صورت می‌گیرد.

تسریع در روند کاوش و تأمین اعتبار

امیر کرم‌زاده، مدیرکل میراث فرهنگی استان اصفهان، اعلام کرد که پس از جلسه‌ای در استانداری و با ورود جدی دادستانی، مقرر شد عملیات کاوش در اسرع وقت از سر گرفته شود. وی افزود که با وجود ابلاغ دستورکارها به شهرداری، کندی در اجرای تعهدات، نیاز به مداخله نهادهای بالاتر را ضروری ساخت. مردم منطقه از وضعیت موجود به ستوه آمده‌اند و سرمایه‌گذاری‌های انجام شده در این محدوده نیز نیازمند تعیین تکلیف است.

• مدت زمان کاوش: فصل دوم کاوش‌ها به مدت ۴۰ روز ادامه خواهد داشت.
• سرعت در اخذ مجوز: مجوز کاوش که معمولاً سه ماه زمان می‌برد، این بار در سه هفته اخذ شد.
• تأمین مالی: استانداری اصفهان از طریق سازمان برنامه و بودجه، تأمین مالی این کاوش‌ها را بر عهده گرفته است.

اعتبار و مسئولیت‌ها

مدیرکل میراث فرهنگی استان اصفهان اظهار داشت که برخلاف عرف که تأمین هزینه‌های کاوش بر عهده شهرداری‌هاست، در این پروژه دولت برای تسریع در روند اجرا، تأمین اعتبار را بر عهده گرفته است.

عملیات کاوش تحت نظارت دانشگاه هنر اصفهان و با سرپرستی دکتر علی شجاعی انجام خواهد شد. تیم دانشگاه هنر که در فصل اول نیز حضور داشتند، مجدداً مستقر شده‌اند تا کار را با دقت علمی پیش ببرند. کرم‌زاده تأکید کرد که هدف اصلی، پیشبرد صحیح کار و حل مشکلات مردم است.

وضعیت ثبت ملی و یافته‌های باستان‌شناسی

مدیرکل میراث فرهنگی استان اصفهان در پاسخ به شایعات فضای مجازی مبنی بر ثبت‌نشده بودن محوطه کمرزرین، تأکید کرد که این محوطه به ثبت ملی رسیده است و بحث ثبت جدید یا مراحل ثبت مجدد مطرح نیست.

وی همچنین به نتایج فصل نخست کاوش اشاره کرد:

در فاز نخست کاوش که در محدوده پشت طلافروشی و مقابل مسجد انجام شد، چند قطعه سکه متعلق به دوره‌های مختلف تاریخی و همچنین برخی آثار سفالی کشف شد. در این نقطه، لایه‌های قابل توجهی از نظر باستان‌شناسی در عمق حدود سه متر وجود دارد. با اینکه بخشی از خاک منطقه به‌اصطلاح «خورده» و ترکیب شده، اما همچنان آثار تاریخی در آن وجود دارد و نیاز به کاوش دقیق و مستندسازی علمی دارد.

تخریب احتمالی و قوانین میراث فرهنگی

کرم‌زاده درباره ادعای عدم وقوع تخریب در گودبرداری اخیر غیرقانونی گفت که تشخیص این موضوع بر عهده مقام قضائی و کارشناسان مربوطه است. وی تصریح کرد که هرگونه فعالیت عمرانی در عرصه‌های ثبت‌شده تاریخی بدون رعایت ضوابط، جرم محسوب می‌شود و صرف اقدام عمرانی بدون مجوز و ارزیابی کارشناسی، تخلف است. این قوانین به‌ویژه در حریم آثار تاریخی، با سخت‌گیری و دقت خاصی اجرا می‌شود.

توضیح درباره تغییر مسئولیت تأمین هزینه و تأخیر در پروژه

مدیرکل میراث فرهنگی استان اصفهان در پاسخ به پرسشی درباره علت واگذاری تأمین هزینه کاوش‌ها به استانداری و اداره کل میراث فرهنگی به‌جای شهرداری، گفت که این تصمیم در سطح مدیریت استان و از سوی استانداری اتخاذ شده است تا پروژه‌ها سریع‌تر به نتیجه برسند.

وی همچنین ادعای برخی نهادها مبنی بر تعلل در آغاز فصل دوم کاوش‌ها را رد کرد و توضیح داد که کاوش فاز دوم گذر کمرزرین اساساً در طرح اولیه مطرح نبود. تغییرات جدید در طرح شهرداری که شامل گذر مسجد نیز می‌شود، به دلیل قرار گرفتن این بخش در عرصه ثبت ملی، نیاز به حضور کارشناسان میراث و صدور مجوز جدید از پژوهشگاه میراث فرهنگی را ایجاب کرد.

کرم‌زاده در واکنش به اظهارات مدیر منطقه ۳ شهرداری مبنی بر ایجاد تأخیر توسط میراث فرهنگی، این ادعا را رد کرد و خواستار ارائه مستندات شد. وی تأکید کرد که میراث فرهنگی اسناد مصوب شدن طرح شهرداری از مهرماه سال گذشته را دارد و هدف آن‌ها همواره تسهیل عبور و مرور مردم و اجرای سریع پروژه بوده است.

تفاوت فصل اول و دوم

تفاوت اصلی فصل دوم کاوش با فصل اول در تأمین مالی پروژه است. در فاز اول، شهرداری اصفهان هزینه‌ها را تأمین می‌کرد، اما در فصل دوم، این هزینه‌ها از سوی سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی استان و اداره کل میراث فرهنگی تأمین شده است.