OpenAI مدل متن‌باز GPT-OSS را پس از 6 سال معرفی کرد: رایگان و قابل اجرا روی لپ‌تاپ

معرفی و مشخصات فنی GPT-OSS

GPT-OSS در دو نسخه متفاوت عرضه شده است:

• نسخه بزرگ‌تر: دارای 120 میلیارد پارامتر، قابل اجرا روی کارت گرافیک انویدیا با عملکردی مشابه مدل o4-mini.
• نسخه کوچک‌تر: دارای 20 میلیارد پارامتر، قابل اجرا تنها با 16 گیگابایت رم و عملکردی شبیه به o3-mini.

هر دو نسخه هم‌اکنون در پلتفرم‌های معتبری چون Hugging Face، Databricks، Azure و AWS تحت لایسنس Apache 2.0 منتشر شده‌اند. این لایسنس امکان استفاده و تغییر مدل‌ها را برای اهداف تجاری نیز فراهم می‌کند.

تغییر رویکرد OpenAI به سمت متن‌باز

این اقدام، نخستین انتشار مدل متن‌باز از سوی OpenAI پس از گذشت بیش از شش سال است. پیش از این، «سم آلتمن»، مدیرعامل OpenAI، نگرانی‌های امنیتی را دلیل اصلی عدم انتشار چنین مدل‌هایی عنوان می‌کرد. با این حال، در پی محبوبیت فزاینده مدل‌های متن‌باز مانند DeepSeek، آلتمن در ژانویه اذعان کرد که OpenAI «در سمت اشتباه تاریخ ایستاده بوده» که مدل‌های خود را به‌صورت آزاد منتشر نکرده است. این تغییر رویکرد، نشان‌دهنده درک اهمیت جامعه متن‌باز و نیاز بازار به ابزارهای هوش مصنوعی قابل دسترس‌تر است.

قابلیت‌ها و ایمنی مدل جدید

GPT-OSS توانایی انجام طیف وسیعی از وظایف را دارد، از جمله:

• وظایف استدلالی
• جستجو در وب
• نوشتن کد
• اجرای ایجنت‌ها از طریق APIهای موجود OpenAI

«فکر می‌کنم بسیاری از مردم شگفت‌زده می‌شوند وقتی می‌فهمند که اکثریت مشتریان ما همین حالا هم از مدل‌های متن‌باز استفاده می‌کنند. ما می‌خواستیم این شکاف را پر کنیم و به آنها امکان استفاده گسترده از فناوری خود را بدهیم.»

— کریس کوک، محقق OpenAI

از نظر ایمنی، OpenAI ادعا می‌کند که GPT-OSS ایمن‌ترین مدل این شرکت تاکنون است. این مدل با همکاری شرکت‌های امنیتی مستقل آزمایش شده تا در زمینه‌هایی مانند امنیت سایبری و تسلیحات بیولوژیکی خطری نداشته باشد. همچنین، روند تفکر مدل برای بررسی خطا، فریب یا سوءاستفاده قابل مشاهده است. خروجی این مدل فقط متنی است و داده‌های آموزشی آن، همانند سایر مدل‌های OpenAI، فاش نشده است.

عملکرد و چشم‌انداز آینده

اگرچه OpenAI هنوز مقایسه‌ای رسمی میان GPT-OSS و مدل‌های رقیب مانند Llama، DeepSeek یا Gemma گوگل منتشر نکرده است، اما اعلام کرده که هر دو نسخه GPT-OSS در انجام وظایف برنامه‌نویسی و آزمون‌هایی مانند «Humanity’s Last Exam» عملکردی در حد مدل‌های بسته و قدرتمند دارند.

در حال حاضر، برنامه‌ای برای زمان انتشار نسخه‌های بعدی GPT-OSS اعلام نشده است. با این حال، OpenAI امیدوار است این مدل مورد استفاده توسعه‌دهندگان و شرکت‌های کوچکی قرار گیرد که به دنبال کنترل بیشتر بر داده‌های خود هستند و به این ترتیب، اکوسیستم هوش مصنوعی متن‌باز را تقویت کند.