سرمایه‌گذاری مشروط صندوق توسعه ملی در بخش انرژی با تاکید بر سودآوری و مشارکت بخش خصوصی

شروط رهبری برای سرمایه‌گذاری صندوق توسعه ملی

رهبری با توجه به ناترازی‌های متعدد در بخش انرژی کشور، به صندوق توسعه ملی اجازه مشروط داده است تا در این بخش سرمایه‌گذاری کند. این شروط شامل موارد زیر است:

• توجیه اقتصادی: طرح سرمایه‌گذاری باید توجیه اقتصادی داشته باشد.
• بازگشت منابع و سود: منابع و سود کافی صندوق باید بازگشت داده شود.
• عدم بنگاه‌داری: صندوق نباید به دنبال بنگاه‌داری در طرح سرمایه‌گذاری باشد.
• تصویب شورای اقتصاد: کلیات هر طرح باید در شورای اقتصاد به تصویب برسد.

سودآوری؛ محور اصلی سرمایه‌گذاری

مهدی غضنفری، رئیس صندوق توسعه ملی، در نشست خبری خود تاکید کرد که تامین مالی پروژه‌های بزرگ به روش عاملیتی با مشکلاتی همراه بوده است. پروژه‌های بزرگ نفتی و نیروگاهی به دلیل نیاز به وثایق سنگین، از سرمایه‌گذاری محروم می‌ماندند. اما اکنون، صندوق می‌تواند در پروژه‌هایی با توجیه اقتصادی، فارغ از اندازه پروژه، مشارکت کند.

صندوق به جای اتکا به وثایق، در سود خود پروژه شریک می‌شود که این امر نظارت و اشراف کافی بر پروژه را تضمین می‌کند، در حالی که صندوق همچنان یک نهاد مالی باقی می‌ماند.

غضنفری افزود که با وجود افزایش حجم کاری، صندوق قصد بنگاه‌داری ندارد و از روش برون‌سپاری برای توانمندسازی بخش خصوصی استفاده خواهد کرد. این رویکرد باعث فعال‌تر شدن بخش خصوصی در اقتصاد کشور می‌شود.

ضمانت بازگشت منابع و رفع نگرانی‌ها

رئیس صندوق توسعه ملی به نگرانی‌ها در مورد سرمایه‌گذاری در پروژه‌های انرژی پاسخ داد:

• عدم جایگزینی: صندوق جایگزین هیچ نهاد دیگری نخواهد شد و نقش آن به عنوان یک نهاد مالی حفظ می‌شود.
• بازگشت منابع: سرمایه‌گذاری صندوق به صورت مشارکتی است. در صورت عدم پرداخت عواید یا عدم استفاده صحیح از منابع، صندوق می‌تواند پرداخت‌های بعدی را متوقف کرده و منابع قبلی را نیز بازپس گیرد.
• تضمین دولتی: شورای اقتصاد مصوب کرده است که در صورت بروز مشکل در بازپرداخت منابع توسط طرف حساب صندوق، دولت بازپرداخت را تضمین خواهد کرد.

غضنفری همچنین به دو نوع ضمانت برای بازگشت سرمایه اشاره کرد:

• ضمانت اولیه: ۵۰ درصد افزایش تولید متعلق به صندوق است.
• ضمانت ثانویه: در صورت بروز مشکل در ضمانت اولیه، سازمان برنامه و بودجه از محل منابع ارزی حاصل از فروش نفت، مطالبات صندوق را پرداخت خواهد کرد.

وی تاکید کرد که پروژه فشارافزایی پارس جنوبی نیز تنها در صورت توجیه اقتصادی و سودآوری، مورد سرمایه‌گذاری صندوق قرار خواهد گرفت.

دارایی و تعهدات صندوق توسعه ملی

علیرضا صالح، عضو هیئت مدیره صندوق توسعه ملی، اعلام کرد که دارایی صندوق در حال حاضر حدود ۳۰ میلیارد دلار است. صندوق از افزایش تولید، ۵۰ درصد آن را به عنوان عایدی دریافت می‌کند. سود پیش‌بینی شده در پروژه‌های نفتی ۲۰ درصد ارزی است که باید در مدت ۵ سال بازپرداخت شود.

صالح افزود که صندوق حدود ۴ میلیارد دلار تعهد اعتباری باز (LC) و حدود ۸ میلیارد دلار قرارداد عاملیت با بانک‌ها دارد. بر اساس اجازه رهبری، صندوق بین ۱۳ تا ۱۴ میلیارد دلار پروژه در دست بررسی دارد که شامل ۳ میلیارد دلار برای افزایش تولید ۲۵۰ هزار بشکه نفت و چندین میلیارد دلار سرمایه‌گذاری در پروژه‌های برق و گاز است.

نقش بخش خصوصی در انرژی‌های تجدیدپذیر

سید مصطفی سیدهاشمی، قائم‌مقام صندوق توسعه ملی، درباره سرمایه‌گذاری در حوزه نیروهای تجدیدپذیر توضیح داد که صندوق ۸۰ درصد هزینه ساخت نیروگاه‌های خورشیدی را تامین می‌کند و متقاضیان مسئولیت ساخت، اداره و بهره‌برداری را بر عهده دارند. تمامی فرآیندهای ساخت و نصب پنل‌های خورشیدی توسط بخش خصوصی انجام می‌شود و مکانیزم‌هایی برای تسریع کار و کاهش زمان اجرا در نظر گرفته شده است.