تحول در توسعه روستایی: رویکردهای نوین و همکاری مجلس برای مقابله با محرومیت

چالش‌های کنونی و نیاز به تحول

عبدالکریم حسین‌زاده، معاون توسعه روستایی ریاست جمهوری، با اشاره به اهمیت تعامل دولت و مجلس، اذعان داشت که با وجود صرف بودجه‌های سنگین در سالیان گذشته، توسعه پایدار در روستاها به دست نیامده است. وی با ارائه آماری نگران‌کننده از کاهش جمعیت روستایی، مهاجرت معکوس و افت بهره‌وری در کشاورزی، هشدار داد که ادامه رویکردهای مدیریتی ۴۰ سال گذشته، دستاوردی در پی نخواهد داشت و زمان آن رسیده که در تفکر و رویکردها تحول ایجاد شود.

رویکردهای نوین معاونت توسعه روستایی

معاونت توسعه روستایی برنامه‌های جدیدی را برای استفاده هدفمند از بودجه‌های تخصیص‌یافته معرفی کرده است. این رویکرد جدید بر دو محور اصلی استوار است:

• افزایش بهره‌وری اقتصادی در روستاها
• تغییر نگرش از توسعه صرف کالبدی به توانمندسازی چندبعدی روستاییان

در چارچوب این برنامه، ۳۵ رسته تولیدی و ۱۹ منطقه جغرافیایی مشخص شده‌اند. همچنین، یک سامانه GIS برای رصد و ارزیابی شاخص‌های توسعه، پروژه‌ها و فعالیت‌ها راه‌اندازی شده است. احیای مراکز تولیدی راکد و نظارت بر پروژه‌های آموزشی، بهداشتی و ورزشی در مناطق روستایی نیز از جمله بخش‌های کلیدی این طرح محسوب می‌شود.

مطالبات و پیشنهادات مجلس

نمایندگان مجلس ضمن استقبال از رویکردهای تحولی، بر تقویت جایگاه معاونت توسعه روستایی به عنوان نهاد مرکزی سیاست‌گذار تأکید کردند. مهم‌ترین پیشنهادها و دغدغه‌های نمایندگان شامل موارد زیر بود:

• تدوین یک تعریف نظری و عملی واحد از توسعه روستایی برای کلیه دستگاه‌های مسئول.
• پایان دادن به موازی‌کاری‌های نهادی و واگذاری مأموریت‌ها به محور متمرکز معاونت.
• تشکیل شوراهایی از جوانان و نخبگان روستایی برای مشارکت محلی در تصمیم‌گیری‌ها.

دیدگاه محسن زنگنه

محسن زنگنه، عضو کمیسیون برنامه و بودجه، تأکید کرد که حکم ریاست‌جمهوری برای این معاونت، ظرفیتی منحصربه‌فرد است و باید از آن برای پاسخگو کردن کلیه نهادها و دستگاه‌های فعال در حوزه روستا استفاده شود. وی با انتقاد از نهادهای غیرپاسخگو، پیشنهاد داد که بودجه‌ها به صورت متمرکز و تحت نظارت این معاونت تخصیص یابد.

دیدگاه غلامرضا تاجگردون

غلامرضا تاجگردون، رئیس کمیسیون برنامه و بودجه مجلس، با قدردانی از نگاه تحولی معاونت، هشدار داد که انحراف توسعه در روستاها به آسیب ساختار اجتماعی شهرها و تقویت پدیده حاشیه‌نشینی منجر شده است. وی آمادگی کمیسیون را برای پشتیبانی از پروژه‌های مبتنی بر تجربه‌های موفق داخلی یا خارجی اعلام کرد و خواستار حضور معاونت روستایی با برنامه‌های عملیاتی شده در کمیسیون در سال آینده شد.

همکاری با سازمان برنامه و بودجه

رحمتی، معاون سازمان برنامه و بودجه کشور، نیز با ارائه توضیحاتی درباره روندهای قانونی و تخصیص بودجه به طرح‌های توسعه روستایی، آمادگی سازمان متبوعش را برای همکاری با معاونت توسعه روستایی اعلام کرد. وی هم‌راستایی و هماهنگی این دو نهاد را برای تحقق اهداف جدید توسعه‌ای ضروری دانست.