تالاب مره قم: تنها تالاب زنده کویر مرکزی در آستانه بحران

اهمیت استراتژیک تالاب مره

سیده مریم محمدی، مدیرکل حفاظت محیط زیست استان قم، در نشستی با تشکل‌های مردم‌نهاد محیط زیستی، بر اهمیت بی‌بدیل تالاب مره تأکید کرد. این تالاب با وسعتی بالغ بر ۳۳ هزار هکتار، به عنوان تنها تالاب زنده در کویر مرکزی کشور، از منظر تنوع گیاهی و جانوری جایگاه ویژه‌ای در منطقه دارد.

تالاب مره نه تنها یک زیستگاه مهم در سطح استانی و ملی است، بلکه نقشی کلیدی در حفظ تعادل اکولوژیکی منطقه کویری کشور ایفا می‌کند و حفاظت از آن وظیفه‌ای ملی محسوب می‌شود.

زیستگاه پرندگان مهاجر و سد در برابر گرد و غبار

این تالاب یکی از مهم‌ترین زیستگاه‌های پرندگان مهاجر آبزی و کنارآبزی در استان قم است. هر ساله گونه‌های متنوعی از پرندگان نظیر مرغابی، غاز، فلامینگو، کاکایی، چکاوک کاکلی و گاوچرانک در این منطقه حضور می‌یابند.

علاوه بر این، تالاب مره در کنار دیگر تالاب‌ها و رودخانه‌های استان قم، نقش مؤثری در جلوگیری از گسترش کانون‌های گرد و غبار در مرکز کشور ایفا می‌کند که این امر اهمیت آن را دوچندان می‌سازد.

چالش‌ها و موانع حفاظتی

مدیرکل حفاظت محیط زیست قم وضعیت فعلی تالاب را به دلیل خشکسالی‌های پی‌درپی و قطع حقابه‌های زیست‌محیطی، شکننده توصیف کرد. وی افزود که سازمان حفاظت محیط زیست کشور بر ضرورت ارتقای سطح حفاظتی تالاب مره تأکید دارد، اما در این مسیر با موانعی نیز روبه‌رو است.

محمدی با انتقاد از عملکرد برخی دستگاه‌های اجرایی استان، به ویژه سازمان صنعت، معدن و تجارت، اظهار داشت:

«متأسفانه سازمان صنعت، معدن و تجارت استان همکاری لازم را در روند ارتقای سطح حفاظتی تالاب مره نداشته و با بهانه‌های غیرموجه، مانع‌تراشی‌هایی ایجاد کرده است.»

عزم راسخ برای حفاظت

با وجود موانع موجود، اداره‌کل حفاظت محیط زیست استان قم بر موضع خود پافشاری کرده و اعلام کرده است که از پیگیری ارتقای سطح حفاظتی این تالاب ارزشمند عقب‌نشینی نخواهد کرد. این اقدام می‌تواند از تخریب و دست‌اندازی به منابع آبی منطقه جلوگیری کند و آینده این زیستگاه حیاتی را تضمین نماید.