بازنگری طرح ملی هوش مصنوعی در مجلس: پرهیز از نهادسازی موازی

کمیسیون آموزش، تحقیقات و فناوری مجلس شورای اسلامی در تازه‌ترین نشست خود، تصمیم مهمی را در دستور کار قرار داد: بازنویسی طرح توسعه ملی هوش مصنوعی. این اقدام با هدف جلوگیری از ایجاد ساختارهای سازمانی جدید یا نهادهای موازی صورت می‌گیرد و بر بهره‌گیری از ظرفیت‌های موجود کشور تأکید دارد.

چالش «سازمان ملی هوش مصنوعی»

احسان عظیمی‌راد، سخنگوی کمیسیون آموزش، تحقیقات و فناوری مجلس، در تشریح ابعاد این نشست اظهار داشت که طرح ابلاغ‌شده از سوی ریاست مجلس در خصوص توسعه ملی هوش مصنوعی مورد بررسی قرار گرفته است. وی افزود: «یکی از بندهای این طرح، تشکیل “سازمان ملی هوش مصنوعی” است که با مخالفت دولت روبرو شده است.»

به گفته عظیمی‌راد، ساختارهای فعلی کشور در حوزه هوش مصنوعی از پیش شکل گرفته‌اند و نیازی به ایجاد نهادهای جدید نیست. از جمله این ساختارها می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• شورای ملی راهبری هوش مصنوعی: فعال با مصوبه شورای عالی انقلاب فرهنگی.
• ستاد توسعه فناوری هوش مصنوعی: تأسیس شده در تاریخ ۳۱ اردیبهشت‌ماه توسط هیأت وزیران.

رویکرد جدید کمیسیون آموزش

با توجه به وجود این نهادها، پیشنهاد اعضای کمیسیون آموزش بر آن است که طرح توسعه ملی هوش مصنوعی بر پایه ظرفیت‌های موجود و با پرهیز از نهادسازی جدید بازنویسی شود. این رویکرد شامل عدم نیاز به تشکیل موارد زیر است:

• آزمایشگاه‌های جدید
• صندوق‌های مالی تازه
• ساختارهای اجرایی نو

مراحل آتی بازنویسی و تصویب

بر اساس تصمیم جلسه، فرآیند بازنویسی طرح با مشارکت نخبگان و صاحب‌نظران ادامه خواهد یافت. قرار است این افراد ظرف یک هفته آینده نظرات تکمیلی خود را درباره مواد پیشنهادی ارائه کنند. تمرکز اصلی بازنویسی در کمیسیون آموزش خواهد بود و بررسی‌های تخصصی‌تر در قالب جلسات کمیته‌های تخصصی انجام می‌شود.

در نهایت، نسخه اصلاح‌شده طرح برای تصویب نهایی به صحن علنی مجلس ارائه خواهد شد.

پیشینه طرح اولیه

شایان ذکر است که طرح اولیه ملی هوش مصنوعی در تاریخ ۳۱ فروردین در کمیسیون صنایع مجلس به تصویب رسیده بود. در آن طرح، بر ادامه فعالیت سازمان ملی هوش مصنوعی و تدوین اساسنامه آن تأکید شده بود که اکنون با رویکرد جدید کمیسیون آموزش، مورد بازنگری قرار خواهد گرفت.