چالش‌های اقتصادی خوزستان؛ از موانع تولید تا مهاجرت لنج‌ها و راهکارهای پیشنهادی

چالش‌های پیش روی بخش خصوصی در خوزستان

شهلا عموری، رئیس اتاق بازرگانی اهواز، در این نشست بر لزوم توجه ویژه به مشکلات بخش خصوصی تأکید کرد و اظهار داشت که برخی سیاست‌ها و برنامه‌های ارائه‌شده با واقعیت‌های خوزستان همخوانی ندارد. وی بهبود فضای کسب‌وکار استان را نیازمند بررسی دقیق‌تر مسائل و ارائه راهکارهای عملی دانست.

موانع واردات و تولید

• بروکراسی پیچیده گمرکی: این عامل به همراه نبود زیرساخت مناسب و ناهماهنگی بین سازمان‌ها، هزینه‌های تولید را افزایش داده و رقابت‌پذیری محصولات داخلی را کاهش داده است.
• تأخیر در ثبت سفارش و تخصیص ارز: فرآیندهای زمان‌بر ثبت سفارش و تخصیص ارز، به‌ویژه وجود کارتابل فنی برای برخی کد تعرفه‌های کالایی، روند به‌روزرسانی خطوط تولید و ارتقای فناوری را کند کرده است.
• سوءاستفاده دلالان: این سوءاستفاده باعث معطلی کامیون‌ها و ماشین‌آلات وارداتی در گمرک و تحمیل هزینه‌های هنگفت به واردکنندگان شده است.

پیشنهادها برای رفع چالش‌های واردات:

• تشکیل کمیته استانی متناظر با کمیته اقدام ارزی با حضور دستگاه‌های نظارتی.
• سهمیه‌بندی ارزی بر اساس مزیت‌های استانی.
• تفویض اختیار به استان‌ها برای مدیریت بهتر منابع ارزی و تسریع فرآیندهای وارداتی.

موانع سرمایه‌گذاری

عموری با گلایه از عملکرد برخی سازمان‌های استانی، بیان کرد که این عملکرد نه تنها سرمایه‌گذاران را تشویق نمی‌کند، بلکه انگیزه آن‌ها را برای ادامه فعالیت از بین می‌برد. وی به موارد متعددی اشاره کرد که سرمایه‌گذاران به دلیل مشکلات موجود، پروژه‌های خود را نیمه‌تمام رها کرده و از استان خارج شده‌اند. لغو مجوزهای صادره برای برخی سرمایه‌گذاران نیز اعتماد آن‌ها را به نهادهای محلی و تصمیمات کلان خدشه‌دار کرده است.

هدررفت فرصت‌های صادراتی

با وجود ظرفیت‌های بالای خوزستان در تجارت مرزی به دلیل هم‌جواری با عراق و وجود مرزهای چذابه و شلمچه، فرصت‌های صادراتی به دلیل تعطیلی مرزها پیش از ایام اربعین از دست می‌رود. این شرایط، فرصت‌های صادراتی را از فعالان اقتصادی سلب کرده و فضا را برای رقبای خارجی باز می‌گذارد. پیشنهاد شد راهکارهایی برای مدیریت بهینه ظرفیت‌های مرزی و ایجاد مسیرهای جدید برای توسعه صادرات به عراق تدوین شود.

مشکلات زیرساختی و قطعی برق

رئیس اتاق بازرگانی اهواز به تأثیر گرمای شدید و قطعی برق بر زندگی مردم اشاره کرد و گفت که قطعی مکرر برق برای شهروندان، به‌ویژه کودکان، سالمندان و بیماران، مشکلات جدی ایجاد کرده است. با وجود برگزاری 22 جلسه برای مدیریت تنش آبی، همچنان نیاز به برنامه‌ریزی جامع‌تر برای تأمین نیازهای کشاورزی، دامداری، نخیلات و آب شرب احساس می‌شود. وی خواستار تدوین بسته‌های حمایتی ویژه برای مدیریت گرما و بهبود زیرساخت‌های برق و آب شد.

تأخیر در برگزاری جلسات شورای گفت‌وگو

عموری از تأخیر پنج‌ماهه در برگزاری جلسات شورای گفت‌وگوی دولت و بخش خصوصی گلایه کرد و خواستار برگزاری منظم و ماهانه جلسات و تشکیل جلسات جبرانی برای بررسی مسائل عقب‌افتاده شد.

همسان‌سازی تجارت ملوانی و بازگشت لنج‌ها

سیدمحمد موسوی، مدیرکل هماهنگی امور اقتصادی استانداری خوزستان، به همسان‌سازی شرایط تجارت ملوانی خوزستان با بوشهر و هرمزگان طبق مصوبات سازمان توسعه تجارت اشاره کرد و از ارائه مشوق‌های جدید برای بازگشت لنج‌ها و تقویت اقتصاد مرزی خبر داد.

اقدامات دولت برای ساماندهی کالای ملوانی

دولت با رویکردی سخاوتمندانه و ارائه تخفیف‌های مناسب، لیست 97 قلم کالای مجاز برای واردات در قالب تجارت ملوانی را ابلاغ کرده است. این اقلام با کمترین هزینه و بهترین شرایط برای لنج‌داران قابل وارد کردن هستند که گامی مهم برای حمایت از معیشت مرزنشینان و رونق اقتصاد سنتی مرزی است.

چالش مهاجرت لنج‌ها

در سال‌های گذشته، به‌ویژه از سال 1395 به بعد، قوانین سخت‌گیرانه و نبود مشوق‌های کافی باعث مهاجرت تعداد زیادی از لنج‌های خوزستان به سمت بوشهر شده است. در حال حاضر، تعداد لنج‌های فعال در خوزستان به 68 فروند رسیده است. موسوی تأکید کرد که شرایط کنونی با مصوبات جدید دولت برابر شده است، اما بوشهر به دلیل تعداد بیشتر لنج‌ها و نزدیکی یک‌هفته‌ای مسیر به کشورهای عربی، از مزیت نسبی برخوردار بوده است.

پیشنهادها برای بازگشت لنج‌ها

• انجام کار رسانه‌ای قوی و اطلاع‌رسانی شفاف مشوق‌های مالی و تجاری.
• کاهش سود بازرگانی در بنادر خرمشهر و آبادان به 30 درصد برای ایجاد انگیزه.
• احصای اطلاعات شناورهای مهاجرت‌کرده توسط اتاق بازرگانی و سازمان بنادر و اخذ مصوبه برای بازگشت آن‌ها.
• تشکیل تیمی برای تدوین چارچوب مشوق‌ها و پیگیری مصوبات در سطح دولت.

موسوی با ابراز خوش‌بینی به آینده تجارت ملوانی در خوزستان، اظهار داشت که با ابلاغ آیین‌نامه جدید ساماندهی کالای ملوانی و رفع محدودیت‌های وزنی، بنادر خوزستان در حال تبدیل شدن به کانون رونق اقتصادی هستند.