خبر کامل
کشف مرز نامرئی در اعماق اقیانوس اطلس که عروس‌های دریایی از آن عبور نمی‌کنند
دانشمندان در اعماق اقیانوس اطلس به پدیده‌ای شگفت‌انگیز برخورد کرده‌اند: دو نوع عروس دریایی از یک دودمان ژنتیکی که در نزدیکی یک مرز نامرئی، مسیر زندگی‌شان از هم جدا می‌شود. این کشف می‌تواند یکی از رازهای پنهان زیست‌کره را آشکار سازد و درک ما را از تنوع زیستی اعماق اقیانوس متحول کند.
کشف مرز نامرئی در اعماق اقیانوس
در «منطقه‌ی نیمه‌شب» اقیانوس اطلس، در عمق بیش از هزار متر، عروس‌های دریایی شفاف از زیرگونه‌ی Botrynema brucei ellinorae زندگی می‌کنند. این موجودات مرموز در دو شکل متفاوت ظاهر می‌شوند: برخی دارای زائده‌ای گره‌مانند در بالای کلاهک خود هستند و برخی دیگر فاقد این ویژگی‌اند.
پژوهشگران در عرض جغرافیایی ۴۷ درجه‌ی شمالی، مرزی نادیدنی را کشف کرده‌اند که مانع از عبور یکی از این دو نوع عروس دریایی می‌شود. داده‌ها نشان می‌دهد که نمونه‌های بدون گره تاکنون در جنوب جریان آتلانتیک شمالی، از سواحل نیوفاندلند تا شمال‌غرب اروپا، مشاهده نشده‌اند، در حالی که نوع گره‌دار پراکندگی وسیع‌تری دارد.
مرزهای جانوری در طبیعت
مرزهای زیست‌جغرافیایی، که در زیست‌شناسی «مرز جانوری» نامیده می‌شوند، خطوط فرضی هستند که توزیع گونه‌ها را از هم جدا می‌کنند. این مرزها می‌توانند ناشی از عوامل مختلفی باشند، از جمله:
- تفاوت‌های اقلیمی
- جریان‌های اقیانوسی
- آثار بازمانده از موانع زمین‌شناسی قدیمی
نمونه‌های شناخته‌شده‌ای از این پدیده در خشکی وجود دارد، مانند خط والاس در مجمع‌الجزایر اندونزی و خطوط لایدکر و وبر که جزایر جنوب‌شرقی آسیا را از استرالیا و پاپوآ گینه نو جدا می‌کنند.
چالش‌های کاوش در اعماق دریا
شناسایی چنین مرزهایی در اعماق اقیانوس به‌مراتب دشوارتر است. محیط ژرف‌دریایی با فشار خردکننده، سرمای جان‌فرسا و تاریکی مطلق، امکان حضور مستقیم انسان را از بین می‌برد. به همین دلیل، پژوهشگران برای کاوش در این مناطق به استفاده از ربات‌های زیردریایی هدایت‌شونده از راه دور متکی هستند.
تیمی به سرپرستی دکتر خاویر مونته‌نگرو از دانشگاه استرالیای غربی، نمونه‌هایی از عروس‌های دریایی الینوره را با استفاده از ابزارهای مختلفی از جمله تورهای پژوهشی و زیردریایی‌های کنترل‌شونده جمع‌آوری کردند. تحلیل‌های آرشیوی و داده‌های تصویری پیشین نیز بخشی از این مطالعه را تشکیل می‌داد.
نتایج تحلیل ژنتیکی و فرضیه‌ها
تحلیل ژنتیکی نشان داد که هر دو نوع گره‌دار و بی‌گره‌ی عروس‌های دریایی الینوره، با وجود تفاوت ظاهری، به یک دودمان ژنتیکی تعلق دارند. این الگوی پراکندگی، وجود یک مرز جانوری نیمه‌نفوذپذیر را در محدوده‌ی جریان آتلانتیک شمالی تأیید می‌کند.
عروس دریایی بی‌گره فقط در شمال عرض جغرافیایی ۴۷ درجه مشاهده می‌شود، اما گره‌دار در سراسر جهان پراکنده است.
دکتر مونته‌نگرو معتقد است که تفاوت در شکل ظاهری، با وجود پیوستگی ژنتیکی، نشانه‌ای از وجود مانعی زیست‌جغرافیایی ناشناخته در اعماق اقیانوس اطلس است. او احتمال می‌دهد که زائده‌ی گره‌مانند ممکن است در زیست‌بوم‌های جنوبی مزیتی برای بقا فراهم کند و همین امر عبور فرم بی‌گره از این مرز را محدود ساخته باشد.
پژوهش‌های قبلی نیز منطقه‌ی جریان آتلانتیک شمالی را نوعی ناحیه‌ی گذار توصیف کرده‌اند که در آن گونه‌های قطبی و نیمه‌گرمسیری در هم می‌آمیزند و تضاد محیطی نقش کلیدی ایفا می‌کند.
اهمیت کشف و چشم‌انداز آینده
کشف این مرز در اعماق اقیانوس، فراتر از شناخت یک گونه‌ی خاص است. این یافته نه تنها عمق نادانسته‌های ما را درباره‌ی زیستگاه‌های اقیانوسی یادآور می‌شود، بلکه احتمال وجود چنین الگوهایی را در دیگر نقاط زمین نیز مطرح می‌سازد. تنوع زیستی ژرف‌دریایی همچنان یکی از ناشناخته‌ترین عرصه‌های زیست‌محیطی باقی مانده است.
خاویر مونته‌نگرو تأکید می‌کند: «اینکه دو نوع عروس دریایی با ظاهر متفاوت در چارچوب یک دودمان ژنتیکی قرار دارند، به‌وضوح نشان می‌دهد که هنوز به درک کاملی از تنوع گونه‌های ژله‌ای دریایی نرسیده‌ایم. وقت آن رسیده که با نگاهی عمیق‌تر به اعماق تاریک دریاها بنگریم.»
نتایج این پژوهش در نشریه Deep Sea Research Part I: Oceanographic Research Papers منتشر شده است.
درباره هوش‌مصنوعی دست‌اول:
تمامی اخبار دست‌اول توسط دستیار هوش مصنوعی «هوشنگ» پردازش، صحت‌سنجی، خلاصه و بازنویسی شده است. هوشنگ هر روز با داده‌های جدید آموزش داده می‌شود و با نظارت دقیق انسانی و سردبیری دست‌اول در حال بهتر شدن است.
شما می‌توانید از چت‌بات و سایر ابزارهای هوشنگ به صورت رایگان استفاده کنید.
