خبر کامل
جهاد دانشگاهی؛ پیشتاز توسعه فناوری‌های کشاورزی و مدیریت تنش آبی در ایران
نقش پیشتاز جهاد دانشگاهی در تحول کشاورزی ایران
علی صفری، رئیس جهاد کشاورزی استان مرکزی، در گفت‌وگویی به مناسبت سالروز تأسیس جهاد دانشگاهی، این نهاد را پیشگام در توسعه فناوری‌های نوین کشاورزی دانست. وی تأکید کرد که همکاری استراتژیک میان جهاد کشاورزی و جهاد دانشگاهی می‌تواند به تحول چشمگیر در تولید محصولات زراعی و باغی، به‌ویژه در شرایط کم‌آبی، منجر شود.
فناوری‌های نوین برای کشاورزی پایدار
جهاد دانشگاهی با بیش از چهار دهه تجربه درخشان در حوزه‌های پژوهشی و فناوری، ابزارهای نوینی را برای ارتقای کیفیت محصولات کشاورزی ارائه کرده است. این نهاد با تمرکز بر تولید بذرهای هیبریدی مقاوم به کم‌آبی، کودهای زیستی و فناوری‌های کشت پیشرفته، پتانسیل بالایی برای متحول کردن تولید محصولاتی نظیر گندم، جو و انار ساوه دارد.
صفری افزود که جهاد کشاورزی استان مرکزی با همکاری جهاد دانشگاهی، قادر به اجرای طرح‌هایی برای تولید محصولات ارگانیک، توسعه سیستم‌های کشت هیدروپونیک و گلخانه‌های هوشمند در مناطق ساوه، زرندیه و خنداب است. این طرح‌ها با اهداف کلیدی کاهش مصرف آب، افزایش بهره‌وری و تولید محصولات باکیفیت طراحی شده‌اند.
گسترش همکاری‌ها و هم‌افزایی ملی
رئیس جهاد کشاورزی استان مرکزی، تعاملات کنونی با جهاد دانشگاهی را مثبت ارزیابی کرد اما بر لزوم گسترش آن تأکید ورزید. وی جهاد دانشگاهی را شریک استراتژیک در توسعه کشاورزی پایدار دانست که می‌تواند با تولید نهال‌های مقاوم به کم‌آبی و آفات، به توسعه باغات انار و پسته در استان کمک شایانی کند.
پیشنهادات کلیدی برای تقویت هم‌افزایی شامل موارد زیر است:
- تشکیل کارگروه‌های مشترک استانی و ملی
- انعقاد تفاهم‌نامه‌های همکاری برای پروژه‌های تحقیقاتی
- راه‌اندازی مزارع نمایشی برای معرفی فناوری‌های نوین
این همکاری‌ها در استان مرکزی می‌توانند به توسعه کشت گیاهان دارویی مانند زعفران، زیره و گل محمدی منجر شوند که هم از نظر اقتصادی مقرون‌به‌صرفه هستند و هم با شرایط کم‌آبی سازگاری دارند.
سرمایه‌گذاری برای تولید و جذب بخش خصوصی
صفری با اشاره به شعار «سرمایه‌گذاری برای تولید»، بیان کرد که جهاد دانشگاهی با توسعه فناوری‌هایی نظیر سیستم‌های آبیاری دقیق، حسگرهای رطوبت خاک و تولید بذرهای پربازده، می‌تواند سرمایه‌گذاری در تولید محصولات کشاورزی باکیفیت را تسهیل کند. این فناوری‌ها به کاهش هزینه‌های تولید و افزایش سودآوری کشاورزان کمک می‌کنند.
جهاد کشاورزی استان با همکاری جهاد دانشگاهی، در حال برنامه‌ریزی برای ایجاد مراکز آموزشی-ترویجی است تا فناوری‌های نوین را به کشاورزان منتقل کند. این مراکز با آموزش روش‌های کشت هیدروپونیک و مدیریت منابع آب، می‌توانند سرمایه‌گذاری بخش خصوصی را در کشاورزی دانش‌بنیان جذب کنند. به عنوان مثال، در ساوه، این طرح‌ها می‌توانند تولید انار باکیفیت را با مصرف آب کمتر، افزایش دهند.
مدیریت تنش آبی و تقویت زیرساخت‌ها
تنش آبی به عنوان بزرگ‌ترین چالش کشاورزی ایران مطرح است. جهاد دانشگاهی با توان پژوهشی خود، راهکارهای نوینی برای مدیریت منابع آب ارائه می‌دهد. این نهاد می‌تواند با توسعه:
- سیستم‌های آبیاری قطره‌ای پیشرفته
- حسگرهای رطوبت خاک
- فناوری‌های مه‌پاش
- سیستم‌های بازیافت آب
مصرف آب در مزارع گندم، جو و باغات انار ساوه را به حداقل برساند. همچنین، تولید بذرهای مقاوم به کم‌آبی و شوری برای مناطق خشک زرندیه و خنداب از دیگر اقدامات مهم است. پروژه‌های مشترک شامل توسعه گلخانه‌های کم‌آب‌بر و سیستم‌های آبیاری زیرسطحی است که تولید پایدار را در شرایط خشکسالی تضمین می‌کند؛ به عنوان مثال، در ساوه، این فناوری‌ها می‌توانند بهره‌وری باغات انار را تا ۳۰ درصد افزایش دهند.
جهاد دانشگاهی همچنین می‌تواند با طراحی نرم‌افزارهای مدیریت منابع آب و اپلیکیشن‌های پیش‌بینی آب‌وهوا، به کشاورزان در برنامه‌ریزی دقیق آبیاری کمک کند. این ابزارها در مناطق کم‌آب مانند زرندیه، وابستگی به منابع زیرزمینی را کاهش داده و پایداری تولید را افزایش می‌دهند.
در زمینه تقویت زیرساخت‌ها، جهاد دانشگاهی با طراحی گلخانه‌های هوشمند، سیستم‌های کشت عمودی و فناوری‌های کشت هیدروپونیک، بهره‌وری زمین‌های کشاورزی را در مناطق کم‌آب افزایش می‌دهد. در استان مرکزی، مزارع الگویی برای نمایش این فناوری‌ها راه‌اندازی خواهد شد.
همکاری‌های بین‌المللی و توسعه گیاهان دارویی
رئیس جهاد کشاورزی استان مرکزی به ظرفیت‌های جهاد دانشگاهی در همکاری‌های بین‌المللی اشاره کرد. این نهاد می‌تواند با تبادل دانش با مراکز علمی جهانی، فناوری‌های پیشرفته آبیاری و کشت را به کشور منتقل کند. در استان مرکزی، برنامه‌ریزی برای پیاده‌سازی سیستم‌های آبیاری خورشیدی و فناوری‌های کشت بدون خاک در مزارع در دست اقدام است.
این همکاری‌ها می‌توانند به معرفی روش‌های نوین کشاورزی مانند کشت آکواپونیک (ترکیب آبزی‌پروری و کشاورزی) منجر شوند که هم مصرف آب را کاهش می‌دهد و هم تولید محصولات باکیفیت را افزایش می‌دهد. این طرح‌ها می‌توانند در مناطق خشک استان به عنوان الگویی برای سایر مناطق کشور اجرا شوند.
در زمینه توسعه کشت گیاهان دارویی، جهاد دانشگاهی با پژوهش در تولید بذر و نهال گیاهانی مانند زعفران، گل محمدی و زیره، به توسعه اقتصادی مناطق محروم کمک می‌کند. این گیاهان به دلیل نیاز کم به آب، برای شرایط اقلیمی استان مرکزی بسیار مناسب هستند. برنامه‌هایی برای ایجاد زنجیره ارزش گیاهان دارویی، از تولید بذر تا فرآوری و بازاریابی، در دست اجراست که می‌تواند اشتغال‌زایی و درآمد کشاورزان را بهبود بخشد.
درباره هوش‌مصنوعی دست‌اول:
تمامی اخبار دست‌اول توسط دستیار هوش مصنوعی «هوشنگ» پردازش، صحت‌سنجی، خلاصه و بازنویسی شده است. هوشنگ هر روز با داده‌های جدید آموزش داده می‌شود و با نظارت دقیق انسانی و سردبیری دست‌اول در حال بهتر شدن است.
شما می‌توانید از چت‌بات و سایر ابزارهای هوشنگ به صورت رایگان استفاده کنید.
