خبر کامل
تحلیل جلایی‌پور از انتصاب لاریجانی و تحولات شورای عالی امنیت ملی
انتصاب علی لاریجانی به سمت دبیر شورای عالی امنیت ملی و تشکیل شورای دفاع، تحولات اخیر در ساختار امنیتی ایران را رقم زده است. این تغییرات، که پس از «جنگ دوازده روزه» صورت گرفته، از سوی تحلیلگران سیاسی به عنوان نشانه‌ای از بازبینی سیاست‌ها و تلاش برای عبور از «پیچ جنگی» کنونی با اسرائیل و بلوک غرب تلقی می‌شود.
تحولات اخیر در شورای عالی امنیت ملی
حمیدرضا جلایی‌پور، فعال سیاسی اصلاح‌طلب، در گفت‌وگو با خبرآنلاین، به بررسی ابعاد این تغییرات پرداخته است. وی معتقد است که معرفی علی لاریجانی به عنوان دبیر شورای امنیت ملی، نشان‌دهنده تصمیم حاکمیت برای بازبینی سیاست‌ها و اجرای قوی‌تر آن‌هاست.
تشکیل شورای دفاع در زیرمجموعه شورای عالی امنیت ملی نیز از دیگر تحولات مهم است. جلایی‌پور این اقدام را نتیجه بررسی مسئولان پس از جنگ دوازده روزه می‌داند و هدف آن را افزایش چابکی و اثربخشی در مواجهه با شرایط جنگی یا تقویت بنیه دفاعی کشور عنوان می‌کند. این شورا به نوعی «کابینه دفاعی جنگی» محسوب می‌شود.
لاریجانی و محدودیت تندروها
جلایی‌پور با اشاره به نقش لاریجانی در محدود کردن جایگاه تندروها در حکومت، بیان می‌کند که عاقلانه‌ترین کار برای حاکمیت، فاصله گرفتن از تندروی‌هاست. وی معتقد است که انتصاب لاریجانی در این جایگاه، به همین دلیل معنا پیدا می‌کند؛ در غیر این صورت، فردی مانند حسین شریعتمداری برای این مسئولیت انتخاب می‌شد.
وی بین دو «علی لاریجانی» تمایز قائل می‌شود: «لاریجانی یک» که تا پیش از مخالفت تندروها با او وجود داشت، و «لاریجانی دو» که ویژگی اصلی‌اش مخالفت با سیاست‌های تندروانه در سال‌های اخیر است. جلایی‌پور از «لاریجانی دو» در مسئولیت دبیری شورای عالی امنیت ملی دفاع می‌کند.
پایان دادن به موازی‌کاری‌ها
در پاسخ به نگرانی‌ها درباره موازی‌کاری با نهادهای دیگر، جلایی‌پور دو نکته را مطرح می‌کند:
- قانونی بودن: تشکیل شورای دفاع زیرمجموعه قانونی شورای عالی امنیت ملی است، همانند شورای امنیت کشور در وزارت کشور.
- تجربه لاریجانی: انتخاب لاریجانی، با توجه به سوابق طولانی و تجربیات او در مناصب مختلف (وزیر، مدیر صداوسیما برای ۱۰ سال، و سه دوره ریاست مجلس)، می‌تواند به پایان دادن به موازی‌کاری‌ها در حساس‌ترین سازمان‌های سیاسی، امنیتی، نظامی و اطلاعاتی کشور کمک کند.
بازگشت عقلانیت و تغییر رویکردها
جلایی‌پور تاکید می‌کند که کشور نیازمند بازگشت عقلانیت و تغییر رویکردهاست. وی معتقد است که لاریجانی در شرایط کنونی از حمایت گسترده‌ترین نیروهای سیاسی میانه‌رو، توسعه‌گرا و توافق‌گرای کشور برخوردار است، که این خود نشان‌دهنده انتخاب صحیح حاکمیت است.
او سه راه حل برای عبور از «پیچ جنگی» فعلی مطرح می‌کند:
- تداوم جنگ به هر قیمت (راه تندروها).
- انعطاف حداکثری در برابر آمریکا.
- دیپلماسی فعال و ابتکاری همراه با افزایش توانایی‌های نظامی، اقتصادی و اجتماعی کشور (راه سوم که به نظر می‌رسد انتصاب لاریجانی برای تقویت آن است).
چالش‌های پیش‌رو و راهکارهای پیشنهادی
جلایی‌پور سه کار مهم را برای عبور آبرومندانه از «پیچ جنگی» فعلی پیشنهاد می‌دهد که لاریجانی می‌تواند در هر سه زمینه نقش‌آفرین باشد:
۱. آمادگی دفاعی دائمی
آمادگی همیشگی دفاعی کشور در برابر تجاوز احتمالی اسرائیل متجاوز و برتری‌طلب، اولین گام است.
۲. دیپلماسی ابتکاری و خلاق
دومین گام، یک دیپلماسی فعال و خلاق است که وزارت خارجه باید به سوالات مهمی پاسخ دهد:
- غنی‌سازی هسته‌ای: آیا باید بر میزان مشخصی از غنی‌سازی پافشاری کرد، یا به سمت کنسرسیوم، تعلیق موقت، یا حتی تعطیلی غنی‌سازی رفت؟
- سیاست در قبال اسرائیل: آیا سیاست محو اسرائیل، ترک مخاصمه بدون شناسایی، یا همراهی با طرح دو دولتی اعراب باید در پیش گرفته شود؟
- حمایت از گروه‌های مقاومت: سطح حمایت از گروه‌های مقاومت منطقه چگونه باید باشد؟ (از طریق سپاه قدس، حمایت معنوی و سیاسی، یا حمایت مالی از طریق جامعه مدنی؟)
- روابط با آمریکا: آیا باید از هرگونه رابطه پرهیز کرد، گفت‌وگو داشت، آماده مذاکره و توافق بود، یا حتی به دنبال مذاکره جامع برای بازگشایی سفارتخانه‌ها بود؟
جلایی‌پور تاکید می‌کند که اتکا به چین و روسیه در موضوع غنی‌سازی و اسرائیل، در ده سال گذشته کمکی به ایران نکرده است.
۳. کاهش شکاف میان جامعه و حکومت
سومین و مهم‌ترین کار، کاهش شکاف میان بخش‌های جامعه و حکومت است. وی با اشاره به حضور میهن‌دوستانه مردم در «جنگ دوازده روزه» علیرغم فشارهای معیشتی، بر لزوم پاسخ شایسته به آنان تاکید می‌کند، زیرا همکاری جامعه و حکومت رکن رکین دفاع ملی است.
وی به گام‌هایی که حکومت در چهل روز گذشته برداشته اشاره می‌کند، از جمله:
- تلاش دولت برای مذاکره با آمریکا و عدم جنگ‌طلبی.
- حمایت جدی دولت در تخصیص یارانه به دهک‌های پایین.
- تلاش شبانه‌روزی دولت برای مبارزه با کمبود سوخت، برق، گاز و آب.
- عدم تحمیل پوشش و عدم ارسال پیامک به زنان.
- پس گرفتن لایحه صیانت و عدم کنترل فعالان فضای مجازی.
- تسهیل همه‌جانبه سفر ایرانیان خارج از کشور.
- تلاش قوه قضاییه برای عفو عمومی بزرگ.
- انتصاب لاریجانی به دبیری شورای عالی امنیت ملی.
با این حال، جلایی‌پور این اقدامات را کافی نمی‌داند و بر لزوم تغییر در کادر مدیریتی و سیاست‌های صداوسیما و بهبود وضعیت اینترنت تاکید می‌کند. او معتقد است که صداوسیما با رویکرد کنونی خود نمی‌تواند با مردم ارتباط همدلانه برقرار کند و شکاف میان حکومت و جامعه را پر نمی‌کند. همچنین، وضعیت اینترنت که برای بیش از ۵۰ درصد ایرانی‌ها حیاتی است، از سال گذشته بدتر شده و این موضوع همه اقشار جامعه را آزار می‌دهد.
درباره هوش‌مصنوعی دست‌اول:
تمامی اخبار دست‌اول توسط دستیار هوش مصنوعی «هوشنگ» پردازش، صحت‌سنجی، خلاصه و بازنویسی شده است. هوشنگ هر روز با داده‌های جدید آموزش داده می‌شود و با نظارت دقیق انسانی و سردبیری دست‌اول در حال بهتر شدن است.
شما می‌توانید از چت‌بات و سایر ابزارهای هوشنگ به صورت رایگان استفاده کنید.