چالش وام‌های خرد: سخت‌گیری بانک‌ها با وجود تأکید بانک مرکزی

تأکید بانک مرکزی بر تسهیل پرداخت وام

محمدرضا فرزین، رئیس‌کل بانک مرکزی، در جلسه‌ای با مدیران عامل بانک‌ها، بر لزوم تسهیل فرآیند پرداخت تسهیلات تأکید کرد. وی با اشاره به عملکرد شبکه بانکی، خواستار رعایت بخشنامه بانک مرکزی در خصوص پرداخت وام‌های خرد و قرض‌الحسنه با حداکثر یک ضامن شد.

شبکه بانکی از ابتدای سال جاری تاکنون ۷۳ هزار میلیارد تومان تسهیلات قرض‌الحسنه ازدواج و فرزندآوری به حدود ۳۴۰ هزار نفر از متقاضیان پرداخت کرده است.

• تسهیلات ازدواج: حدود ۵۹ هزار میلیارد تومان پرداخت شده که نسبت به سال گذشته ۶ درصد رشد داشته است.
• تسهیلات فرزندآوری: بیش از ۱۴ هزار میلیارد تومان پرداخت شده که در مقایسه با مدت مشابه سال قبل، ۵ درصد رشد را نشان می‌دهد.

فرزین همچنین از مدیران عامل بانک‌ها خواست تا بر رعایت این بخشنامه در تمامی شعب بانکی نظارت مستقیم داشته باشند.

چالش‌های موجود در مسیر دریافت وام

علی‌رغم تأکیدات مکرر، شواهد میدانی حاکی از آن است که برخی شعب بانکی همچنان بر درخواست چندین ضامن یا وثایق غیرمنطقی پافشاری می‌کنند. این رویکرد، در تضاد آشکار با هدف بانک مرکزی مبنی بر تسهیل دسترسی عمومی به منابع مالی خرد است.

این مشکل به‌ویژه برای دهک‌های پایین درآمدی که بیشترین نیاز را به این تسهیلات دارند و توانایی ارائه وثایق پیچیده یا چندین ضامن را ندارند، حادتر است.

اکنون این پرسش مطرح است که بانک مرکزی، علاوه بر درخواست از مدیران بانکی، چه اقدامات عملی برای نظارت بر وضعیت وام‌دهی بانک‌ها و اطمینان از اجرای صحیح بخشنامه‌ها انجام خواهد داد.

وام خرد چیست؟

تسهیلات خرد به وام‌هایی اطلاق می‌شود که با هدف پوشش هزینه‌های ضروری و روزمره مردم، به‌ویژه خانوارهای کم‌درآمد، با شرایط آسان‌تر پرداخت می‌شوند.

وام‌های قرض‌الحسنه ازدواج، فرزندآوری، خرید کالا و مشاغل خانگی از جمله نمونه‌های تسهیلات خرد در ادبیات بانکی ایران محسوب می‌شوند.