بازداشت اولین گروه پناهجویان بر اساس توافق جدید بریتانیا و فرانسه

برای نخستین بار، گروهی از پناهجویان پس از عبور از کانال مانش، بر اساس توافق جدید بریتانیا و فرانسه موسوم به «یک نفر به ازای یک نفر» بازداشت شدند. این اقدام در اولین روز اجرای طرح آزمایشی صورت گرفت و تصاویر منتشر شده، پناهجویان را در حال پیاده شدن از قایق‌های نیروهای مرزی در بندر دوور نشان می‌دهد.

جزئیات بازداشت و بازگرداندن

وزارت کشور بریتانیا اعلام کرده است که بازداشت‌شدگان تا زمان بازگردانده شدن به فرانسه، در مراکز اخراج مهاجران نگهداری خواهند شد. ایوت کوپر، وزیر کشور بریتانیا، بدون اشاره به تعداد دقیق پناهجویان بازداشت شده، بر آمادگی خود برای مقاومت در برابر هرگونه چالش حقوقی برای جلوگیری از بازگرداندن مهاجران به فرانسه تأکید کرد.

خانم کوپر اظهار داشت: «هم‌اکنون انتقال این افراد به مراکز اخراج مهاجران در حال انجام است، بنابراین در این مرحله جزئیاتی از عملیات ارائه نمی‌کنیم، تا باندهای قاچاق از آن سوءاستفاده نکنند. اما هیچ‌کس نباید تردید داشته باشد از حالا به بعد، هرکسی که وارد کشور شود، ممکن است فورا بازداشت و بازگردانده شود.»

او افزود که اولین گروه مهاجران ممکن است ظرف چند هفته به فرانسه بازگردانده شوند و این طرح آزمایشی به مرور گسترش خواهد یافت. وی همچنین تأکید کرد که فرانسه کشوری امن است و بریتانیا با قدرت در برابر هر چالش قانونی مقاومت خواهد کرد.

توافق «یک نفر به ازای یک نفر»

این طرح آزمایشی بخشی از توافقی است که کی‌یر استارمر، نخست‌وزیر بریتانیا، و امانوئل مکرون، رئیس‌جمهور فرانسه، در جریان سفر رسمی آقای مکرون به بریتانیا در ماه ژوئیه اعلام کردند.

نخست‌وزیر بریتانیا درباره بازداشت اولین گروه از پناهجویان گفت: «اگر قانون را بشکنید و به طور غیرقانونی وارد این کشور شوید، بازگردانده می‌شوید. وقتی می‌گویم برای تأمین امنیت مرزهایمان از هیچ تلاشی دریغ نمی‌کنم، منظورم همین است.»

این طرح آزمایشی برای یازده ماه ادامه خواهد داشت و بر اساس آن، بریتانیا به همان تعداد که مهاجر بازمی‌گرداند، پناهجویانی را می‌پذیرد که به صورت غیرقانونی وارد نشده‌اند و از نظر امنیتی و صلاحیتی مورد تأیید هستند.

روند بازگرداندن و پذیرش

• درخواست بازگرداندن: مقام‌های بریتانیایی قصد دارند ظرف سه روز پس از ورود مهاجران با قایق، درخواست بازگرداندن آن‌ها را به فرانسه ارسال کنند.
• پاسخ فرانسه: مقام‌های فرانسوی ظرف ۱۴ روز به این درخواست‌ها پاسخ خواهند داد.
• پذیرش پناهجویان تأییدشده: در مقابل هر پناهجویی که بازگردانده می‌شود، یک پناهجوی تأییدشده در فرانسه از طریق مسیر امن وارد بریتانیا خواهد شد.

بزرگسالان و خانواده‌هایی که در فرانسه هستند، می‌توانند از طریق یک پلتفرم آنلاین که وزارت کشور بریتانیا راه‌اندازی کرده، تمایل خود را برای آمدن به بریتانیا اعلام کنند. آن‌ها باید شرایط لازم را داشته باشند، مراحل معمول درخواست ویزا را طی کنند و از بررسی‌های امنیتی عبور کنند. در صورت پذیرش، سه ماه فرصت خواهند داشت تا در بریتانیا درخواست پناهندگی بدهند یا برای ویزا اقدام کنند و مشمول همان قوانینی خواهند بود که به پناهجویان اجازه کار، تحصیل یا دریافت کمک‌هزینه را نمی‌دهد.

انتظار می‌رود وزارت کشور بریتانیا در روزهای آینده برنامه‌ای راه‌اندازی کند تا مهاجران را در شمال فرانسه و مناطق دیگر از مفاد این توافق آگاه سازد.

آمار مهاجرت و دیدگاه‌های سیاسی

از آغاز سال جاری میلادی تا اواخر ماه گذشته، بیش از ۲۵ هزار نفر با قایق از کانال مانش عبور کرده‌اند، که حدود ۴۹ درصد بیشتر از همین زمان در سال ۲۰۲۴ است.

قوانین بین‌المللی و داخلی بریتانیا مانع از آن می‌شود که دولت، پناهجویان را پیش از بررسی و رد درخواست‌شان به کشور مبدأ بازگرداند. با این حال، بریتانیا می‌تواند آن‌ها را به کشورهای امنی که حاضرند درخواست پناهندگی‌شان را بررسی کنند، بفرستد.

محافظه‌کاران معتقدند این طرح جدید بازدارندگی کافی ندارد و تعداد زیادی از مهاجران احتمالی را بازنخواهد گرداند. آن‌ها همچنین می‌گویند که توافق حزب کارگر با فرانسه به اندازه طرح فرستادن مهاجران به رواندا که دولت پیشین محافظه‌کار پیشنهاد کرده بود، مؤثر نیست. کریس فیلیپ، وزیر کشور دولت در سایه، کنار گذاشتن طرح رواندا را «خطایی ابلهانه» توصیف کرده است.