آیکون خبر

خبر کامل

کشف نشانه‌های سیاره گازی در منطقه قابل‌سکونت آلفا قنطورس A توسط جیمز وب

کشف نشانه‌های سیاره گازی در منطقه قابل‌سکونت آلفا قنطورس A توسط جیمز وب

دانشمندان با استفاده از تلسکوپ فضایی جیمز وب، نشانه‌هایی از یک سیاره گازی احتمالی در مدار ستاره آلفا قنطورس A کشف کرده‌اند که می‌تواند در منطقه قابل‌سکونت این ستاره قرار داشته باشد. این کشف، که در صورت تأیید رکوردهای متعددی را جابجا خواهد کرد، گامی مهم در درک سامانه‌های سیاره‌ای فراخورشیدی نزدیک به زمین محسوب می‌شود.

کشف جدید در آلفا قنطورس

سامانه ستاره‌ای آلفا قنطورس، با فاصله تنها چهار سال نوری از زمین، همواره کانون توجه دانشمندان برای یافتن سیارات فراخورشیدی بوده است. این سامانه شامل دو ستاره خورشیدمانند به نام‌های آلفا قنطورس A و B و یک کوتوله قرمز به نام پروکسیما قنطورس است. پیش از این، سه سیاره در مدار پروکسیما کشف شده بودند، اما یافتن سیاره در اطراف دو ستاره اصلی دشوار بود.

اکنون، داده‌های جدید تلسکوپ فضایی جیمز وب حاکی از وجود یک سیاره گازی در حال چرخش به دور ستاره آلفا قنطورس A است. نکته قابل‌توجه این است که این سیاره ممکن است در منطقه‌ای قرار داشته باشد که شرایط برای وجود آب مایع فراهم است.

تصویری از سامانه ستاره‌ای آلفا قنطورس

رکوردهای احتمالی و اهمیت کشف

اگر وجود این سیاره تأیید شود، چندین رکورد مهم را به نام خود ثبت خواهد کرد:

  • نخستین سیاره شناسایی‌شده به طور مستقیم: این سیاره، اولین سیاره‌ای خواهد بود که به طور مستقیم در مدار یک ستاره هم‌سن و هم‌دمای خورشید شناسایی شده است.
  • نزدیک‌ترین سیاره قابل‌سکونت: این سیاره، نزدیک‌ترین سیاره به زمین است که در منطقه قابل‌سکونت یک ستاره خورشیدمانند قرار دارد.
  • نزدیک‌ترین سیاره تصویربرداری‌شده: این سیاره، نزدیک‌ترین سیاره به ستاره میزبان است که تاکنون به طور مستقیم تصویربرداری شده است. فاصله آن از ستاره‌اش حدود دو واحد نجومی (دو برابر فاصله زمین تا خورشید) تخمین زده می‌شود.

چارلز بایچمن، مدیر اجرایی مؤسسه علوم سیارات فراخورشیدی ناسا، اظهار داشت: «چون این سامانه این‌قدر به ما نزدیک است، هر سیاره‌ای که در آن پیدا شود می‌تواند بهترین فرصت برای بررسی سامانه‌های سیاره‌ای غیر از منظومه شمسی باشد.»

او همچنین افزود که حتی با قدرتمندترین تلسکوپ فضایی دنیا، این مشاهدات بسیار دشوار است، زیرا ستاره‌های این سامانه بسیار پرنور، نزدیک و متحرک هستند و هرچه سیاره به ستاره‌اش نزدیک‌تر باشد، شناسایی آن سخت‌تر می‌شود.

روش‌های مشاهده و چالش‌ها

مشاهدات از ماه اوت ۲۰۲۴ آغاز شد و با استفاده از ابزاری به نام «ماسک کرونوگراف» در تلسکوپ جیمز وب، نور خیره‌کننده دو ستاره آلفا قنطورس A و B مسدود شد تا امکان مشاهده بهتر سیارات احتمالی اطراف آن‌ها فراهم شود. این روش منجر به شناسایی نشانه‌هایی از وجود این سیاره گازی شد.

با این حال، اگر این سیاره واقعاً وجود داشته باشد و در منطقه قابل‌سکونت آلفا قنطورس A قرار گرفته باشد، میزان روشنایی آن در طیف فروسرخ میانه نشان می‌دهد که جرمی مشابه سیاره زحل دارد. این موضوع، احتمال وجود حیات (حداقل به شکلی که ما می‌شناسیم) را در آن بسیار پایین می‌آورد.

پژوهشگران معتقدند که احتمال وجود آب مایع در این سامانه کم است، زیرا مدار بیضوی این سیاره گازی بیشتر بخش‌های منطقه قابل‌سکونت ستاره را پوشش می‌دهد و این امر مانع از پایداری سیارات سنگی کوچک‌تر در آن می‌شود. این مسئله برای جست‌وجوی حیات فرازمینی که عمدتاً بر سیارات سنگی در منطقه قابل‌سکونت متمرکز است، ناامیدکننده است.

آینده پژوهش‌ها

سانگی آنیکت سانگی، دانشجوی دکتری در مؤسسه فناوری کالیفرنیا و یکی از نویسندگان اصلی این تحقیقات، توضیح داد: «این سیاره احتمالی از نظر دما و سن، بیشترین شباهت را به سیاره‌های غول‌پیکر منظومه شمسی دارد و همچنین نزدیک‌ترین سیاره شناخته‌شده به زمین است.»

او همچنین خاطرنشان کرد که وجود چنین سیاره‌ای در سامانه‌ای با دو ستاره نزدیک به هم، درک فعلی ما از شکل‌گیری، بقا و تکامل سیارات در محیط‌های آشفته را به چالش می‌کشد.

پژوهشگران منتظر مشاهدات آینده هستند تا اطلاعات بیشتری درباره این سیاره احتمالی به دست آورند. این کشف، هرچند با چالش‌هایی همراه است، اما دریچه‌ای جدید به سوی درک بهتر سامانه‌های سیاره‌ای نزدیک به منظومه شمسی می‌گشاید.

شناسنامه خبر:

درباره هوش‌مصنوعی دست‌اول:

تمامی اخبار دست‌اول توسط دستیار هوش مصنوعی «هوشنگ» پردازش، صحت‌سنجی، خلاصه و بازنویسی شده است. هوشنگ هر روز با داده‌های جدید آموزش داده می‌شود و با نظارت دقیق انسانی و سردبیری دست‌اول در حال بهتر شدن است.
شما می‌توانید از چت‌بات و سایر ابزارهای هوشنگ به صورت رایگان استفاده کنید.

دسترسی رایگان به هوشنگ ↗