تحلیل بازگشت علی لاریجانی به شورای عالی امنیت ملی و پیامدهای آن

انتصاب علی لاریجانی به سمت دبیر شورای عالی امنیت ملی پس از پنج سال دوری از سطح اول حاکمیت، واکنش‌های متعددی را در پی داشته است. حسین کنعانی مقدم، فعال سیاسی اصول‌گرا، این بازگشت را در شرایط حساس کنونی کشور، که مسائل دفاعی و امنیتی در وضعیت «جنگی» قرار دارد، بسیار حائز اهمیت می‌داند.

به گفته کنعانی مقدم، حضور چهره‌ای معتدل و کاربلد همچون لاریجانی می‌تواند کمک شایانی به دولت جدید، به ویژه آقای پزشکیان، باشد. لاریجانی با تجربه بالای خود در تصمیم‌گیری‌های کلان، همواره از تندروی و افراط‌گرایی دوری جسته است.

پایان تندروی و آغاز اعتدال؟

کنعانی مقدم ابراز امیدواری کرده است که انتخاب لاریجانی به دبیری شورای عالی امنیت ملی، پایانی بر رویکردها و رفتارهای رادیکال در کشور باشد. وی معتقد است که ایران در سال‌های اخیر لطمات زیادی از تندروی گروه‌های رادیکال متحمل شده است. از این رو، ترکیب پزشکیان و لاریجانی به عنوان یک «زوج مناسب» برای حل مسائل امنیتی کشور تلقی می‌شود.

مقایسه با دوران احمدی‌نژاد و استعفای سال ۸۶

موسس حزب سبز ایران به استعفای لاریجانی از همین سمت در سال ۱۳۸۶، در دوران ریاست جمهوری احمدی‌نژاد، اشاره کرد. وی توضیح داد که لاریجانی به عنوان عضوی از طیف معتدل اصول‌گرایی، نتوانست با دولت وقت و فضای حاکم بر آن تعامل کند. کنعانی مقدم یادآور شد که احمدی‌نژاد از ابتدا با خانواده لاریجانی مشکل اساسی داشت و حتی در دوران ریاست لاریجانی بر مجلس، برخوردهای نامناسبی با وی داشت، از جمله پخش فیلمی در صحن علنی مجلس.

«لاریجانی که نمی‌توانست مصالح امنیتی را نادیده بگیرد، ترجیح داد کناره‌گیری کند؛ اما اکنون پزشکیانی رئیس دولت است که زمین تا آسمان با احمدی‌نژاد فرق دارد.»

پرونده هسته‌ای و نقش شورای عالی امنیت ملی

یکی از دلایل احتمالی این انتصاب در شرایط تقابل جدی کشور با نظام بین‌الملل، می‌تواند سلب مسئولیت پیگیری پرونده هسته‌ای از وزارت امور خارجه و سپردن آن به شورای عالی امنیت ملی باشد. کنعانی مقدم تاکید کرد که شرایط کنونی به قدری پیچیده و نگران‌کننده است که نیازمند تدبیری جدی برای رهایی کشور از گرفتاری‌های ناشی از اختلافات هسته‌ای است. در این صورت، وزارت خارجه تنها نقش سخنگو را ایفا خواهد کرد.

تایید رهبری و پایان رد صلاحیت‌ها

کنعانی مقدم تصریح کرد که انتخاب لاریجانی به این سمت مهم، قطعاً با نظر و تایید مقام معظم رهبری صورت گرفته است. وی این اتفاق را «خط بطلانی» بر رد صلاحیت لاریجانی در دو انتخابات ۱۴۰۰ و ۱۴۰۳ دانست و ابراز امیدواری کرد که این انتصاب پایانی بر تندروی‌هایی باشد که مانع حضور رئیس سه دوره مجلس در انتخابات شدند.

ضرورت اعتدال در شرایط حساس کشور

در پایان، کنعانی مقدم هشدار داد که کشور در شرایطی قرار دارد که احتمال از سرگیری جنگ بعید نیست و مشکلات عدیده‌ای در حوزه‌های سیاسی، اقتصادی و اجتماعی وجود دارد. از این رو، کنار گذاشتن تندروی و استقبال از اعتدال و تدبیر یک «باید» است که نباید مورد بی‌توجهی قرار می‌گرفت. به همین دلیل، لاریجانی با رویکرد مدارامحور خود انتخاب شده است تا موانع یکی پس از دیگری برداشته شوند.