بازگشت علی لاریجانی: از رد صلاحیت تا دبیرخانه شورای عالی امنیت ملی

بازگشت لاریجانی؛ از رد صلاحیت تا دبیرخانه امنیت ملی

علی لاریجانی، رئیس سه دوره مجلس شورای اسلامی، که صلاحیتش در انتخابات ریاست‌جمهوری ۱۴۰۰ و ۱۴۰۳ توسط شورای نگهبان رد شده بود، اکنون با حکم رئیس‌جمهور به دبیری شورای عالی امنیت ملی منصوب شده است. این انتصاب، که از سوی برخی ناظران به عنوان یک چرخش قابل توجه در مسیر سیاسی لاریجانی تلقی می‌شود، پرسش‌هایی را درباره دلایل رد صلاحیت‌های پیشین و اعتبار حقوقی آن‌ها مطرح می‌کند.

وبسایت عصرایران در گزارش خود تأکید می‌کند که ایرادی به این انتصاب از سوی رئیس‌جمهور وارد نیست، چرا که وی از اختیارات قانونی خود استفاده کرده است. همچنین، این گزارش به دفاع از علی لاریجانی پرداخته و استدلال می‌کند که هفت دلیل مطرح شده توسط احمد جنتی، رئیس شورای نگهبان، برای رد صلاحیت وی از نظر حقوقی فاقد وجاهت بوده‌اند.

دلایل رد صلاحیت و ابهامات حقوقی

شورای نگهبان در نامه‌ای خطاب به علی لاریجانی، هفت دلیل اصلی را برای رد صلاحیت وی در انتخابات ریاست‌جمهوری ۱۴۰۰ و ۱۴۰۳ برشمرده بود. این دلایل، که در زمان خود جنجال‌برانگیز شدند، عبارتند از:

• مواضع سیاسی و اظهارات: به‌ویژه در موضوعات و مقاطع مختلف از جمله سال ۸۸.
• حمایت از افراد رد صلاحیت شده: دفاع از عملکرد آن‌ها و به‌کارگیری برخی از آنان در مناصب تحت امر خود.
• مداخله فرزند در قراردادها: مداخله یکی از فرزندان در قراردادهای خدماتی و ساختمانی مجلس شورای اسلامی در زمان ریاست لاریجانی.
• اقامت منسوبین در خارج: اقامت و ادامه تحصیل برخی از منسوبین درجه یک در کشور «معاند» انگلیس، برخلاف مصوبه لازم‌الاجرای شورای عالی امنیت ملی.
• سفرهای متعدد خانواده: سفرهای متعدد اعضای خانواده به خارج از کشور از جمله به اروپا و آمریکا و اقامت یک فرزند در آمریکا.
• عدم رعایت اصل ساده‌زیستی: اتهام عدم رعایت این اصل.
• تلقی سهیم بودن در نابسامانی: تلقی سهیم بودن در بخش‌هایی از نابسامانی و وضع نامطلوب موجود.

این گزارش اشاره می‌کند که این دلایل، حتی در نامه‌ای که خطاب به رئیس سه دوره مجلس شورای اسلامی نوشته شده بود، از نظر حقوقی قابل دفاع نبوده‌اند.

مسئولیت لاریجانی در جایگاه جدید

اکنون که علی لاریجانی هم دبیر شورای عالی امنیت ملی و هم نماینده رهبری در این شورا است، انتظار می‌رود که وی با توجه به تجربه شخصی خود از رد صلاحیت‌های سیاسی، برای اصلاح این روند «تخریبی» اقدام کند. این گزارش تأکید دارد که لاریجانی باید نه تنها به فکر آینده سیاسی خود، بلکه به فکر اصلاح سیستمی باشد که هزاران نامزد واجد صلاحیت را با «اراده سیاسی» رد صلاحیت کرده و منجر به افت فاحش مشارکت و تشکیل مجلسی شده است که تنها راه عرض اندام خود را در سؤال و استیضاح وزیران می‌بیند.

همچنین، به این نکته اشاره شده است که ترکیب حقوق‌دانان شورای نگهبان که توسط رئیس قوه قضاییه وقت (مرحوم رئیسی) معرفی شده بودند، در راستای همین «حذف» عمل کرده و برخی از آن‌ها به حذف لاریجانی رأی داده بودند. این در حالی است که همان افراد اکنون توسط رئیس جدید قوه قضاییه (آقای اژه‌ای) دوباره معرفی نشده‌اند و اگر دوباره رأی‌گیری شود، ممکن است رأی بیاورند.

پیامدهای «خالص‌سازی» و درس‌های گذشته

گزارش عصرایران به مفهوم «خالص‌سازی» که خود لاریجانی نیز از آن استفاده کرده بود، می‌پردازد و تأکید می‌کند که وی باید از تجربه دو بار رد صلاحیت خود در انتخابات‌های ۱۴۰۰ و ۱۴۰۳ دریافته باشد که این رویکرد چه بلایی بر سر کشور آورده است. این «خالص‌سازی» نه تنها به رد صلاحیت‌های سیاسی محدود نمی‌شود، بلکه راه استفاده از کارشناسان برجسته را نیز مسدود کرده است.

در پایان، این گزارش پیشنهاد می‌کند که علی لاریجانی باید نامه احمد جنتی به خود در تاریخ ۶ مرداد ۱۴۰۰ را همواره به یاد داشته باشد تا فراموش نکند که جریان «خالص‌ساز» که قصد داشت هر «غیرخودی» را از قطار بیرون بیندازد، چه بر سر کشور آورد و چگونه زمینه را برای ارتقاء افراد با «حرف مفت و گزاف و ظاهرسازی» فراهم ساخت. این یادآوری برای لاریجانی ضروری است تا به فکر «دیگر بندگان خدا» نیز باشد که قربانی این روند شده‌اند.