چالش‌ها و مطالبات خبرنگاران در ایران: روایتی از سختی‌های حرفه اطلاع‌رسانی

چالش‌های پیش روی خبرنگاران در ایران

خبرنگاری در ایران، فراتر از یک حرفه تخصصی، به مبارزه‌ای روزمره برای حفظ وجدان حرفه‌ای و ماندن در مدار حقیقت تبدیل شده است. این مبارزه خاموش و بی‌ادعا، اما تأثیرگذار و حیاتی، با مشکلات عدیده‌ای همراه است:

• نبود نظام حمایتی پایدار: فقدان بیمه و قراردادهای غیررسمی، امنیت شغلی خبرنگاران را به شدت تهدید می‌کند.
• دستمزدهای اندک و ناعادلانه: بسیاری از خبرنگاران، به ویژه فریلنسرها، با حق‌التحریرهای ناچیز مواجه‌اند که حتی کفاف هزینه‌های اولیه زندگی را نمی‌دهد.
• محدودیت در دسترسی به اطلاعات: مسئولان گاهی از پاسخگویی شفاف به خبرنگاران خودداری می‌کنند و این امر، رسالت اطلاع‌رسانی را تضعیف می‌کند.
• سانسور و خودسانسوری: فشارهای سیاسی و نگاه امنیتی به فعالیت‌های رسانه‌ای، خبرنگاران را مجبور به سانسور و خودسانسوری می‌کند.
• فرسودگی شغلی: ماهیت پرتنش و فرسایشی حرفه خبرنگاری، فعالان این عرصه را در معرض فرسودگی روحی و جسمی قرار می‌دهد.

مطالبات خبرنگاران از مسئولان

به مناسبت روز خبرنگار، جمعی از خبرنگاران و عکاسان خبری مشهد در گفت‌وگو با ایسنا، دغدغه‌ها و مطالبات خود را مطرح کردند:

آیناز یاحسینی‌پور: ارتقای جایگاه و حمایت معیشتی

«به شأن و جایگاه خبرنگار آن‌گونه که شایسته است، توجه نمی‌شود. لازم است مجموعه‌ای از حمایت‌های شغلی و معیشتی برای خبرنگاران تعریف و اجرایی شود.»

وی بر لزوم پاسخگویی شفاف مسئولان و فراهم آوردن فضایی برای روایت بدون سانسور حقیقت تأکید کرد.

الهام حدادیان: امنیت شغلی و استقلال حرفه‌ای

حدادیان خواستار امنیت شغلی، دسترسی آزادتر به اطلاعات، احترام به استقلال حرفه‌ای و فراهم‌بودن بسترهای آموزش و توانمندسازی رسانه‌ای شد. او تأکید کرد که مسئولان باید رسانه را شریک دلسوز در مسیر خدمت به مردم بدانند، نه رقیب.

حدیثه عطاپور: پرهیز از کلی‌گویی و حمایت همه‌جانبه

عطاپور از مسئولان خواست از کلی‌گویی پرهیز کرده و با صداقت و شفافیت پاسخگو باشند. او خبرنگاران را «آیینه‌های روشن حقیقت» خواند و خواستار حمایت‌های جدی و مؤثر مسئولان از این قشر شد.

زهرا اسماعیلی: پاسخگویی مسئولان و تکمیل چرخه خدمت‌رسانی

اسماعیلی بر اهمیت پاسخگویی مسئولان استانی به پرسش‌های خبرنگاران تأکید کرد و گفت: «اطلاع‌رسانی مؤثر از طریق خبرنگار، حلقه تکمیل‌کننده عملکرد مسئولان است و بی‌توجهی به این بخش، خلأیی جدی در مسیر خدمت‌رسانی به جامعه ایجاد می‌کند.»

صادق حاتمی: ثبات شغلی و رفع نگاه امنیتی

عکاس خبری ایسنا به نبود نیروهای ثابت و پایدار در حوزه عکاسی خبری به دلیل عدم ثبات شغلی اشاره کرد. او همچنین از نگاه امنیتی به دوربین‌های حرفه‌ای انتقاد کرد و گفت: «موارد متعددی بوده که با وجود در دست داشتن کارت شناسایی معتبر از خبرگزاری، مانع فعالیت ما شده‌اند؛ حتی گاهی کار به مراجع قضایی نیز کشیده است.»

فاطمه مهدوی: تمایز رسانه‌های رسمی و غیررسمی

مهدوی به عدم تمایز میان رسانه‌های معتبر و رسمی با کانال‌های تلگرامی و شبکه‌های مجازی فاقد اعتبار اشاره کرد. او خواستار تعیین ضوابط مشخص برای ورود به عرصه رسانه و آموزش اخلاق حرفه‌ای شد و از ضعف حمایت‌های وزارت ارشاد از رسانه‌های رسمی انتقاد کرد.

زهرا نیکدل: توجه به رفاه و حمایت ویژه

نیکدل خبرنگاری را شغلی پرخطر و مسئولیتی بی‌وقفه دانست که در مواقع بحران، کمترین توجه به آن می‌شود. او خواستار بهبود وضعیت رفاهی و حقوق خبرنگاران شد و تأکید کرد: «خبرنگار، صدای جامعه است؛ اگر این صدا تضعیف شود، جامعه از حق دانستن و مطالبه‌گری محروم خواهد شد.»

زهره رضانژاد: چالش روابط عمومی‌ها و نیاز به آموزش به‌روز

رضانژاد به طولانی شدن فرآیند پیگیری خبر از طریق برخی روابط عمومی‌ها اشاره کرد و خواستار آموزش‌های به‌روز و همگام با استانداردهای جهانی برای خبرنگاران شد.

مرجان حسین‌زاده: حق‌التحریرهای ناچیز و عدم حمایت از فریلنسرها

حسین‌زاده از حق‌التحریرهای ناچیز انتقاد کرد و آن را «توهینی آشکار به زحمات و تلاش‌های خبرنگاران» دانست. او به وضعیت دشوار خبرنگاران فریلنسر که بدون بیمه و مزایا فعالیت می‌کنند، اشاره کرد و خواستار حمایت نهادهای متولی شد.

لیلی قرایی: فرسایش روحی و ناامنی شغلی

قرایی به فرسایش روحی ناشی از سانسور و خودسانسوری، فشارهای سیاسی و ناامنی شغلی اشاره کرد. او گفت: «دستمزدهای خبرنگاران ناچیز، قراردادهای آن‌ها غیر دائم و بدون بیمه و اخراج آن‌ها آسان است.»

محدثه زارع: هزینه بالای تجهیزات و بیمه ناکافی

عکاس خبری به هزینه بالای تهیه تجهیزات و نبود بیمه کامل و مطمئن برای عکاسان خبری اشاره کرد. او گفت: «من که بیش از یک دهه در این عرصه فعالیت دارم، تنها حدود دو سال است که تحت پوشش بیمه قرار گرفته‌ام.»

مهدیه شیردل: فشار زمان و موانع دسترسی به حقیقت

شیردل به فشار زمان و ساعات کاری نامنظم خبرنگاران اشاره کرد. او همچنین از موانع زیادی که خبرنگاران برای رسیدن به حقیقت با آن روبرو می‌شوند، سخن گفت و افزود: «برخی مسئولان ممکن است از دادن اطلاعات خودداری کنند و منجر به گمراهی خبرنگار شوند.»