پیشنهادهای انجمن‌های دارویی به پزشکیان برای اصلاح نظام سلامت و بیمه

روسای انجمن داروسازان ایران، سندیکای صاحبان صنایع داروهای انسانی و انجمن شرکت‌های پخش دارو و مکمل‌های انسانی ایران، در نامه‌ای به مسعود پزشکیان، کاندیدای ریاست جمهوری، به بررسی دو رویداد تاریخی مهم در نظام سلامت کشور پرداختند. این نامه ضمن تشریح چالش‌های موجود، پیشنهاداتی را برای بهینه‌سازی ساختار بیمه‌ای و سلامت کشور ارائه کرده است.

ریشه‌های ناترازی در سازمان تأمین اجتماعی

در این نامه به دو اتفاق محوری اشاره شده است:

• قانون الزام تأمین اجتماعی (۱۳۶۹): پس از جنگ تحمیلی و کسری بودجه دولت برای ساخت و به‌روزرسانی مراکز درمانی، این قانون تصویب شد تا بخش درمان (مستقیم و غیرمستقیم) زیرمجموعه معاونت درمان تأمین اجتماعی قرار گیرد.
• تغییر حقوق مستمری‌بگیران (۱۳۸۷): تغییر حقوق مستمری‌بگیران سازمان تأمین اجتماعی بدون پشتوانه مالی کافی و عدم تعهد دولت به پرداخت کسری بودجه، منجر به ناترازی ماهانه ۲۵ تا ۳۰ همت در این سازمان شده است.

این ناترازی، تأخیرهای چندماهه در پرداخت مطالبات بیمارستان‌ها، داروخانه‌ها، مؤسسات طرف قرارداد و شرکت‌های پخش دارویی را به دنبال داشته است. متأسفانه، سازمان تأمین اجتماعی مجبور شده است سهم درمان را برای پرداخت مستمری‌ها هزینه کند، در حالی که این کسری ارتباطی به حوزه درمان ندارد و صرفاً مربوط به حوزه مستمری است. این روند نه تنها مشکل مستمری را حل نمی‌کند، بلکه به حوزه درمان نیز آسیب می‌رساند.

پیشنهادات برای بهینه‌سازی ساختار بیمه‌ای و سلامت

در ادامه نامه، دو پیشنهاد اصلی برای بهبود وضعیت ارائه شده است:

۱. ادغام منابع بیمه‌های درمانی پایه و تشکیل سازمان بیمه پایه سلامت ایرانیان

این پیشنهاد بر مبنای الگوی کشورهای پیشرفته دنیا مطرح شده و مزایای متعددی دارد:

• اجرای عدالت در سلامت: تضمین دسترسی یکسان و عادلانه همه آحاد جامعه به خدمات سلامت، مطابق با اصل ۲۹ قانون اساسی.
• صرفه‌جویی کلان: کاهش چشمگیر هزینه‌ها و نیروی انسانی با ادغام پرسنلی و سازمانی، حذف نیاز به تأیید نوع بیمه و کاهش ساختارهای موازی.
• یکپارچه‌سازی نظام سلامت: واگذاری بخش درمان مستقیم سازمان تأمین اجتماعی به وزارت بهداشت و درمان و آموزش پزشکی. در ازای آن، دولت می‌تواند مطالبات سازمان تأمین اجتماعی را از طریق فروش اموال غیرضروری یا شرکت‌ها پرداخت کند.
• حذف ساختارهای موازی: یکسان‌سازی ارائه خدمات بیمه‌ای برای تمامی مردم.

۲. واریز سهم درمان در حساب مجزا تا زمان ادغام

تا زمانی که ادغام‌ها صورت گیرد، پیشنهاد شده است که سهم ۹ بیست و هفتم حوزه درمان سازمان تأمین اجتماعی، پس از کسر سهم مراکز مستقل (مانند وزارت نفت و شهرداری تهران)، از مبدأ در حسابی مجزا و قابل نظارت نزد خزانه‌داری کل واریز شود. این مبلغ باید صرفاً در حوزه درمان هزینه گردد و نظارت متمرکز بر اجرای آن بر عهده وزارت بهداشت باشد. این نظارت باید با مشارکت نهادهای اقتصادی ملی (مانند وزارت اقتصاد و دارایی، سازمان برنامه) و نهادهای غیردولتی (مانند سازمان نظام پزشکی، اتاق بازرگانی) صورت پذیرد.

نتیجه‌گیری

با اجرای این پیشنهادات، بخش عمده‌ای از مشکلات سلامت کشور قابل حل خواهد بود و رضایت مردم را به دنبال خواهد داشت. تشکیل کارگروهی از کارشناسان و متخصصان می‌تواند با برنامه‌ریزی مدون و کارآمد، این مهم را اجرایی کند.