توافق صلح تاریخی ارمنستان و آذربایجان با میانجی‌گری آمریکا

توافق صلح تاریخی در قفقاز جنوبی: «مسیر ترامپ برای صلح و رفاه بین‌المللی»

در یک تحول دیپلماتیک چشمگیر، ایالات متحده با ارمنستان و آذربایجان توافقنامه‌ای راهبردی امضا کرده است که هدف آن پایان دادن به درگیری‌های دیرینه و عادی‌سازی کامل روابط میان این دو کشور قفقاز جنوبی است. این توافق که از سوی مقامات آمریکایی «مسیر ترامپ برای صلح و رفاه بین‌المللی» نام گرفته، شامل حقوق انحصاری توسعه برای ایالات متحده در یک کریدور ترانزیتی حیاتی در منطقه است.

جزئیات محرمانه توافق و ابهامات موجود

با وجود اهمیت این توافق، نه بیانیه مشترک و نه توافقات دوجانبه جداگانه با آمریکا، هیچ‌یک به صورت عمومی منتشر نشده‌اند و متن آنها محرمانه باقی مانده است. تنها اطلاعات موجود، اظهارات مقامات کاخ سفید در مورد محتوای این اسناد است. این عدم شفافیت، ابهاماتی را در مورد نحوه رسیدگی به مسائل دشواری نظیر تعیین حدود مرزهای مشترک و درخواست باکو برای تغییر در قانون اساسی ایروان (که شامل اشاره‌ای به فراخوان سال ۱۹۸۹ برای اتحاد مجدد ارمنستان و قره‌باغ کوهستانی است) ایجاد کرده است. مقامات آمریکایی در گفتگو با خبرنگاران، توضیحی در مورد مساله قره‌باغ کوهستانی ارائه ندادند.

تعهدات ارمنستان و آذربایجان و نقش آمریکا

دونالد ترامپ، پس از امضای این اسناد، اظهار داشت:

«بالاخره در برقراری صلح موفق شدیم. ارمنستان و آذربایجان متعهد می‌شوند که برای همیشه به هرگونه درگیری پایان دهند، تجارت، سفر و روابط دیپلماتیک را از سر بگیرند و به حاکمیت و تمامیت ارضی یکدیگر احترام بگذارند.»

ایالات متحده نیز به نوبه خود، توافقنامه‌های دوجانبه‌ای با هر دو کشور برای گسترش همکاری در زمینه‌های انرژی، تجارت و فناوری، از جمله هوش مصنوعی، امضا کرده است. ترامپ همچنین اعلام کرد:

«ما محدودیت‌های همکاری دفاعی بین آذربایجان و ایالات متحده را لغو می‌کنیم. این یک دستاورد بزرگ است.»

پیشنهاد نامزدی نوبل صلح برای ترامپ

در پایان این نشست، رئیس‌جمهور آذربایجان اعلام کرد که با نخست‌وزیر ارمنستان توافق کرده‌اند تا درخواست نامزدی دونالد ترامپ برای جایزه نوبل صلح را ارائه دهند. این اقدام نشان‌دهنده اهمیت و تأثیرگذاری این توافق از دیدگاه طرفین درگیر است.