توافق صلح تاریخی ارمنستان و آذربایجان در کاخ سفید با میانجیگری ترامپ

امضای توافق صلح و تعهدات طرفین

در مراسم امضای این توافق‌نامه، دونالد ترامپ تاکید کرد که هر دو طرف متعهد شده‌اند که برای همیشه تمام جنگ‌ها را متوقف کنند. این تعهد، نقطه عطفی در تلاش‌های بین‌المللی برای برقراری صلح پایدار در منطقه محسوب می‌شود.

• الهام علی‌اف، رئیس‌جمهور آذربایجان، این روز را «تاریخی» خواند.
• نیکول پاشینیان، نخست‌وزیر ارمنستان، اظهار داشت که این توافق‌نامه «راه را برای دوران جدیدی هموار می‌کند».
• هر دو رهبر از نامزدی رئیس‌جمهور ترامپ برای جایزه صلح نوبل حمایت کردند.

این توافق در حالی به امضا رسید که دو سال پیش، آذربایجان در یک حمله برق‌آسا، قلمرو قره‌باغ کوهستانی را از نیروهای ارمنی بازپس گرفت که منجر به مهاجرت بیش از ۱۰۰ هزار نفر از ارامنه این منطقه شد.

نقش ترامپ و دیپلماسی پنهان

دونالد ترامپ پیش از این در شبکه اجتماعی تروث سوشال، دیدار الهام علی‌اف و نیکول پاشینیان در کاخ سفید را «تاریخی» توصیف کرده بود. او نوشت: «این دو کشور سال‌هاست در جنگ هستند که منجر به مرگ هزاران نفر شده است. رهبران زیادی برای پایان دادن به جنگ تلاش کرده‌اند ولی تاکنون موفقیتی نداشته‌اند.»

آقای ترامپ که خود را «رئیس‌جمهور صلح» می‌داند و بارها به نقش خود در توقف پنج جنگ اشاره کرده، در گذشته نیز به احتمال صلح قریب‌الوقوع بین جمهوری آذربایجان و ارمنستان اشاره کرده بود.

آلکس رئوف‌اوغلو، خبرنگار و تحلیلگر مسائل قفقاز، با مقایسه مذاکرات صلح در دوره جو بایدن با دولت کنونی، به «سکوت خبری» مذاکرات فعلی اشاره کرد. او افزود:

«ما تازه متوجه شده‌ایم که دیپلمات‌های آمریکایی شش سفر به منطقه داشته‌اند. آنها خیلی فعال بودند. فعالیت‌های محرمانه آنها منجر به سفر رهبران آذربایجان و ارمنستان به کاخ‌ سفید شد.»

در ماه‌های گذشته، علاوه بر سفر استیو ویتکاف، فرستاده ویژه ریاست جمهوری آمریکا به باکو، پنج هیئت دیپلماتیک دیگر ایالات متحده نیز برای وساطت بین جمهوری آذربایجان و ارمنستان به منطقه سفر کرده بودند.

پیشینه مذاکرات صلح

مذاکرات صلح ارمنستان و جمهوری آذربایجان که پس از پیروزی باکو در جنگ‌های سال‌های ۲۰۲۰ و ۲۰۲۳ صورت گرفتند، با میانجیگری روسیه، اتحادیه اروپا و آمریکا انجام شد. با این حال، مواضع دو طرف پیش از این مانع از موفقیت این گفت‌و‌گوها شده بود.