ناسا و گوگل در یک همکاری پیشگامانه، در حال توسعه یک مدل پیشرفته هوش مصنوعی هستند که به فضانوردان کمک می‌کند تا سلامت خود را در طول ماموریت‌های فضایی طولانی‌مدت مدیریت کنند. این هوش مصنوعی با بهره‌گیری از پردازش زبان طبیعی (NLP)، یادگیری ماشینی و رابط‌های چندوجهی، گامی مهم در جهت استقلال پزشکی فضانوردان از زمین محسوب می‌شود.

چالش‌های پزشکی در اعماق فضا

با گسترش افق‌های اکتشافات فضایی و برنامه‌ریزی برای ماموریت‌های طولانی‌تر به مقاصدی چون ماه و مریخ، حفظ سلامت فضانوردان به یک چالش حیاتی تبدیل شده است. در حال حاضر، فضانوردان در ایستگاه فضایی بین‌المللی به پشتیبانی مداوم از مرکز کنترل هیوستون، تامین منظم دارو و امکان بازگشت سریع به زمین متکی هستند. اما ماموریت‌های آینده، این شرایط را دگرگون خواهند کرد و نیاز به راهکارهای پزشکی «مستقل از زمین» را بیش از پیش نمایان می‌سازند.

معرفی دستیار دیجیتال افسر پزشکی خدمه (CMO-DA)

یکی از نخستین دستاوردهای این همکاری، دستیار پزشکی اثبات مفهوم (Proof of Concept) با نام CMO-DA است. این ابزار هوش مصنوعی چندوجهی، که از صدا، متن و تصویر پشتیبانی می‌کند و بر بستر Vertex AI گوگل کلاد فعال است، به فضانوردان این امکان را می‌دهد که در غیاب پزشک یا در صورت قطع ارتباط با زمین، علائم بیماری را تشخیص داده و درمان کنند.

این پروژه تحت یک قرارداد ثابت‌قیمت با بخش دولتی گوگل پیش می‌رود که شامل هزینه‌های خدمات ابری، زیرساخت توسعه برنامه و آموزش مدل می‌شود. ناسا مالکیت کد منبع را بر عهده دارد و در بهبود مدل‌ها نقش فعالی ایفا می‌کند. پلتفرم Vertex AI نیز دسترسی به مدل‌های هوش مصنوعی گوگل و سایر شرکت‌ها را فراهم می‌آورد.

نتایج اولیه و چشم‌انداز آینده

تاکنون، عملکرد CMO-DA در سه سناریوی پزشکی مورد ارزیابی قرار گرفته است:

• آسیب مچ پا: ۸۸٪ دقت تشخیص
• درد گوش: ۸۰٪ دقت تشخیص
• درد پهلو: ۷۴٪ دقت تشخیص

سه پزشک، از جمله یک فضانورد، این ابزار را در مراحل مختلف ارزیابی بالینی، از جمله ارزیابی اولیه، گرفتن شرح حال، استدلال بالینی و ارائه درمان، بررسی کرده‌اند. نقشه‌راه این پروژه شامل افزودن داده‌های بیشتر، مانند اطلاعات دستگاه‌های پزشکی، و توسعه مدل به گونه‌ای است که «آگاه به موقعیت» باشد؛ به این معنی که بتواند شرایط ویژه پزشکی در فضا، مانند بی‌وزنی، را در نظر بگیرد.

کاربردهای بالقوه بر روی زمین

جیم کلی، نائب رئیس فروش فدرال گوگل، به کاربردهای احتمالی این فناوری در حوزه سلامت زمینی اشاره کرده است. اگرچه هنوز مشخص نیست که گوگل برای استفاده از این دستیار پزشکی در مطب‌های زمینی مجوزهای قانونی دریافت خواهد کرد یا خیر، اما موفقیت این مدل در فضا می‌تواند راه را برای استفاده از آن در سایر حوزه‌های سلامت هموار کند. به گفته کرولی، «درس‌های آموخته‌شده از این ابزار می‌تواند در حوزه‌های دیگر سلامت نیز کاربرد داشته باشد.»