خبر کامل
تاسماهی شیپ در خطر انقراض شدید؛ تلاش‌های ایران برای احیای ذخایر خاویاری
وضعیت بحرانی تاسماهی شیپ در دریای خزر: تلاش ایران، روسیه و قزاقستان برای احیا
تاسماهی شیپ، یکی از ارزشمندترین گونه‌های تاسماهیان دریای کاسپین، در فهرست قرمز اتحادیه بین‌المللی حفاظت از گونه‌های گیاهی و جانوری در معرض خطر شدید انقراض قرار گرفته است. این گونه که از نظر اکولوژیکی اهمیت فراوانی دارد، طی ۳۰ سال گذشته با کاهش بیش از ۸۵ درصدی ذخایر طبیعی خود در دریای کاسپین، دریای سیاه و حوزه آرال مواجه شده است.
کاهش بی‌سابقه ذخایر و عوامل تهدید
بر اساس گزارش‌های سازمان خواروبار جهانی (FAO) و کنوانسیون بین‌المللی تجارت گونه‌های گیاهی و جانوری وحشی در معرض انقراض (CITES)، جمعیت تاسماهی شیپ به دلیل صید بی‌رویه، تخریب زیستگاه‌ها و کاهش کیفیت آب به شدت کاهش یافته است. در حال حاضر، تنها کشورهای ایران، روسیه و قزاقستان برای احیای ذخایر این گونه ارزشمند تلاش می‌کنند.
علینقی سرپناه، رئیس انستیتو تحقیقات بین‌المللی ماهیان خاویاری، با اشاره به وضعیت بحرانی ذخایر ماهیان خاویاری دریای خزر، بر لزوم اقدامات علمی و حفاظتی فوری تأکید کرد. وی عوامل مؤثر بر این وضعیت را شامل صید بی‌رویه، تخریب زیستگاه‌ها، آلودگی‌های فزاینده، تغییر اقلیم، کاهش سطح آب دریا و ورود آلاینده‌ها دانست.
برنامه‌های انستیتو تحقیقات بین‌المللی ماهیان خاویاری
انستیتو تحقیقات بین‌المللی ماهیان خاویاری، به عنوان یک نهاد تخصصی و مرجع علمی، برنامه‌ها و طرح‌های ملی و بین‌المللی متعددی را در دستور کار دارد. این پروژه‌های تحقیقاتی شامل حوزه‌های زیر است:
- اکولوژی ماهیان خاویاری: در زیستگاه‌های طبیعی و تحت شرایط پرورشی
- تکثیر کنترل شده و بازسازی جمعیت‌ها: با هدف افزایش ذخایر طبیعی
- ارزیابی ذخایر: برای پایش وضعیت جمعیت‌ها
- فیزیولوژی و بیوشیمی: مطالعات پایه برای بهبود شرایط زیستی
- ژنتیک و اصلاح نژاد: برای حفظ تنوع ژنتیکی و افزایش راندمان تولید
- بیوتکنولوژی و ژنتیک جمعیت: استفاده از فناوری‌های نوین
- آبزی‌پروری ماهیان خاویاری: توسعه روش‌های پرورشی
- مطالعات اکوتوکسی‌کولوژی: بررسی اثر آلاینده‌ها
- تکنولوژی فرآوری محصولات خاویاری: بهبود کیفیت محصولات
چالش تأمین مولدین و راهکارهای نوین
با توجه به ممنوعیت صید و کاهش شدید جمعیت ماهیان خاویاری و کمبود مولدین وحشی در طبیعت، تأمین مولدین برای تکثیر مصنوعی یک چالش بزرگ محسوب می‌شود.
انستیتو تحقیقات بین‌المللی ماهیان خاویاری برای رفع این چالش، راهکارهای زیر را در دستور کار قرار داده است:
- استفاده از مولدین پرورشی: در بانک ژن زنده انستیتو و مراکز تکثیر و بازسازی ذخایر ژنتیکی ماهیان خاویاری (مانند مرکز شهید بهشتی و مرکز مرحوم دکتر یوسف پور در گیلان، مرکز شهید رجایی در مازندران، و مراکز شهید مرجانی و سد وشمگیر در گلستان) به عنوان جایگزین مولدین وحشی.
- تکنیک‌های نوین: استفاده از بیوپسی (برداشت تخمک بدون کشتن ماهی) و جمع‌آوری لاروهای طبیعی از رودخانه‌ها.
- همکاری با مراکز پرورشی: توسعه مزارع پرورشی تحت نظارت علمی برای تأمین بخشی از مولدین.
- کنترل قاچاق مولدین: با همکاری نهادهای امنیتی برای جلوگیری از خروج غیرقانونی ماهیان خاویاری مولد از کشور.
- شناسنامه‌دار کردن ژنتیکی: و برنامه‌های تکثیر انتخابی (Selective Breeding) برای حفظ تنوع ژنتیکی و افزایش راندمان تولید.
سرپناه تأکید کرد که یکی از مهمترین راهکارها برای تأمین مولدین مورد نیاز، تکثیر و پرورش مولدین در اسارت (پرورش در مزارع) است. این روش فشار بر ذخایر طبیعی را کاهش داده و منبع پایداری از مولدین فراهم می‌کند که باید مورد توجه جدی قرار گیرد.
درباره هوش‌مصنوعی دست‌اول:
تمامی اخبار دست‌اول توسط دستیار هوش مصنوعی «هوشنگ» پردازش، صحت‌سنجی، خلاصه و بازنویسی شده است. هوشنگ هر روز با داده‌های جدید آموزش داده می‌شود و با نظارت دقیق انسانی و سردبیری دست‌اول در حال بهتر شدن است.
شما می‌توانید از چت‌بات و سایر ابزارهای هوشنگ به صورت رایگان استفاده کنید.
زمان انتشار:
۰۵:۱۲ - ۱۴۰۴/۰۵/۱۸