ضرورت تحول کشاورزی ایران: از همبستگی منابع تا جذب سرمایه و فناوری‌های نوین

چالش‌های کلیدی در بخش کشاورزی

ابراهیمی با بیان اینکه در هیچ کشوری به اندازه ایران از منابع انرژی، آب و نیروی انسانی استفاده بی‌رویه نمی‌شود، افزود: منابع موجود در این حوزه‌ها رو به کاهش است و ما با ناترازی‌های انرژی، کمبود آب و تغییر اقلیم مواجه هستیم. در این راستا، نقش نمایندگان مجلس در اصلاح و ارتقاء قوانین حوزه کشاورزی حیاتی است.

تأمین مالی و بهره‌وری

یکی از چالش‌های مهم در توسعه بخش کشاورزی، عدم تأمین به موقع و کافی منابع مالی است. ابراهیمی تأکید کرد که بخش کشاورزی، با وجود اینکه مؤثرترین و مولدترین بخش اقتصادی کشور است، با تنها 5 درصد اعتبارات به جایی نمی‌رسد و سازمان برنامه و بودجه باید توجه ویژه‌ای به این حوزه داشته باشد. وی بر بکارگیری روش‌های نوین تأمین مالی برای افزایش ارزش افزوده و بهره‌وری تأکید کرد.

اطلس سرمایه‌گذاری و برنامه هفتم توسعه

بر اساس نقشه آمایشی، تهیه اطلس سرمایه‌گذاری کشور در بخش کشاورزی و سایر بخش‌ها ضروری است. این اطلس مبنای حرکت در برنامه هفتم توسعه خواهد بود تا مشخص شود با چه منابع و فرصت‌هایی می‌توان ارزش افزوده، تولید پایدار و اشتغال مؤثرتری داشت و سرمایه‌گذاری در چه نقاطی و با چه هدفی باید انجام شود.

تحول از اقتصاد معیشتی به صنعتی

ابراهیمی بیان داشت که لازمه جهش در بخش کشاورزی، افزایش بهره‌وری است. وی خواستار تغییر نگاه قوای سه‌گانه به روستاها به عنوان محور اصلی توسعه شد و افزود: تا زمانی که این تغییر نگاه شکل نگیرد، جذب سرمایه‌های داخلی و خارجی، صنعتی و دانش‌بنیان کردن کشاورزی، توسعه صنایع تبدیلی و غذایی و افزایش بهره‌وری و ارزش افزوده محقق نخواهد شد. او تأکید کرد که کشاورزی باید از حالت اقتصاد معیشتی به اقتصاد مدرن صنعتی تبدیل شود که این امر مستلزم افزایش سرمایه‌گذاری است.

اهمیت زنجیره ارزش و صنایع تبدیلی

عضو کمیسیون آب، کشاورزی، منابع‌طبیعی و محیط‌زیست مجلس بر اهمیت ایجاد ارزش افزوده و توجه به صنایع پس از تولید در بخش کشاورزی تأکید کرد. وی این امر را راهی برای برون‌رفت از معضلاتی نظیر کم‌آبی، بیکاری جوانان، دستیابی به امنیت غذایی پایدار و افزایش تولید ناخالص داخلی دانست.

«نیاز است تعریف درستی از زنجیره ارزش ارائه شود و نیازهای پیش، حین و پس از تولید را مشخص کنیم. بسیاری از محصولات کشاورزی، تولیدات خام و فرآوری نشده است.»

ابراهیمی اشاره کرد که بیشترین ارزش افزوده تولیدات کشاورزی در حوزه فرآوری محصولات به استان‌های دیگر و حتی خارج از کشور منتقل می‌شود. او افزود که بیشترین درآمد، ارزآوری و اشتغال (بالغ بر 10 برابر ارزش افزوده تولیدات حوزه کشاورزی) پس از تولید و در زنجیره صنایع تبدیلی و فرآوری محصولات به دست می‌آید. با توسعه فرآیندهای پس از تولید مانند فرآوری، برندینگ و بسته‌بندی، می‌توان محصولات کشاورزی را که در بازارهای داخلی به ریال فروخته می‌شوند، در بازارهای بین‌المللی به یورو عرضه کرد و ارزآوری قابل توجهی برای کشور داشت.

وی همچنین بر ضرورت فعالیت‌های پژوهشی، تحقیقاتی و آموزشی در بخش‌های مختلف کشاورزی، به ویژه در زمینه فناوری‌های پس از تولید محصولات، تأکید کرد. به گفته او، تعریف صحیح زنجیره ارزش می‌تواند به جذب اعتبارات و تسهیلات بیشتر و شناسایی خلاءهای موجود کمک کند.

تطبیق کشاورزی با علم و فناوری‌های جدید

ابراهیمی با تأکید بر ترویج باغداری نوین، اظهار داشت که با اندیشه و نوآوری می‌توان باغات جدید ایجاد کرد، تولید را چند برابر و مصرف آب را به شدت کاهش داد. او ابراز امیدواری کرد که جریان‌سازی جدیدی در بخش کشاورزی ایجاد شود تا استقلال و خودکفایی در محصولات کشاورزی و نیازهای غذایی جامعه به اثبات برسد.

تولید بالغ بر 120 میلیون تن محصولات کشاورزی نشان از اقتدار 4 میلیون تولیدکننده در این حوزه دارد. وی با اشاره به جایگاه گذشته استان مرکزی در حوزه‌های صنعتی و کشاورزی، خواستار احیای این جایگاه بر اساس توانمندی‌ها و ظرفیت‌های موجود شد. تطبیق کشاورزی با علم و فناوری‌های جدید برای حداکثرسازی بهره‌وری، افزایش راندمان تولید و کاهش هزینه‌ها ضروری است.

جذب سرمایه و سرمایه‌گذار

ابراهیمی بر ضرورت ورود سرمایه و سرمایه‌گذار به بخش کشاورزی استان مرکزی تأکید کرد. وی با اشاره به سرمایه‌گریزی در سال‌های اخیر، خواستار فراهم آوردن شرایطی برای جذب سرمایه‌گذاران در حوزه ارزش افزوده شد. او افزود که با وجود محدودیت منابع اعتباری، می‌توان با فکر، نوآوری، فناوری و جذب سرمایه‌گذاران، ارزش افزوده را در تمامی بخش‌ها، به ویژه کشاورزی، افزایش داد.