تحلیل عباس عبدی از انتصاب لاریجانی و وضعیت انسجام ملی در ایران

در گفت‌وگویی اختصاصی با عباس عبدی، تحلیلگر برجسته مسائل سیاسی، مهم‌ترین تحولات و رویدادهای هفته گذشته ایران مورد بررسی دقیق قرار گرفته است. این تحلیلگر به موضوعاتی چون انتصاب علی لاریجانی در شورای عالی امنیت ملی و وضعیت انسجام ملی در جامعه ایران پرداخته و ابعاد مختلف این مسائل را واکاوی کرده است.

انتصاب علی لاریجانی و پیامدهای آن

انتصاب اخیر آقای لاریجانی در شورای عالی امنیت ملی (شعام) به عنوان یکی از مهم‌ترین رویدادهای هفته گذشته، از سوی برخی به عنوان یک «تحول» تعبیر شده است. عباس عبدی در این باره توضیح می‌دهد که این تحول محصول شرایطی است که در آن نیروهای سیاسی ایران، به دلیل غلبه رویکرد ستیز، کمتر به این نکته توجه کرده‌اند که حذف هیچ نیروی سیاسی دارای پایگاه اجتماعی ممکن نیست.

«فراز و فرودهای سیاسی نیروها مقطعی است، مگر آنکه در یک فرآیند تاریخی حذف شوند. اتفاقاً با ضرب و زور؛ نه تنها نمی‌توان نیروها را حذف کرد، بلکه این فشارها اثرات معکوس دارد. نمونه آن انقلاب است.»

وی تأکید می‌کند که بسیاری از نیروها تحت تأثیر هیجانات زودگذر پیروزی‌های خود قرار گرفته و در پی حذف نیروی شکست‌خورده برمی‌آیند، که همین امر آغاز رشد نیروی حذف‌شده و افول نیروی پیروز است. حذف در ابتدا شیرین و آسان به نظر می‌رسد، اما در ادامه سخت و تلخ خواهد بود و نیروی حذف‌شده از موضع مظلومیت بازمی‌گردد.

عبدی با اشاره به جایگاه لاریجانی می‌گوید: «چه موافق و چه مخالف آقای لاریجانی باشیم، وی بخشی از اصولگرایان سنتی را نمایندگی می‌کند. او برخلاف برادرش که به پایگاه خودش پشت کرد، تاکنون چنین نبوده است.» وی همچنین اشاره می‌کند که با وجود دلخوری‌هایی که اصلاح‌طلبان از لاریجانی دارند، اقتضای سیاست، نگاه به ظرفیت‌های موجود و چشم‌اندازهای آینده است. جناح متبوع لاریجانی تجربه‌هایی از تندروهایی دارند که به سرعت چالش‌ساز شدند، ابتدا در قالب احمدی‌نژادیسم و سپس با پوششی دیگر.

عبدی معتقد است که آقای لاریجانی ظرفیت آن را دارد که با درس گرفتن از گذشته، گامی مهم برای پیشبرد امور کشور بردارد و نامی نیک از خود به یادگار گذارد.

وضعیت انسجام ملی و دو قطبی شدن رسانه‌ها

در بخش دیگری از این گفت‌وگو، عباس عبدی به وضعیت انسجام ملی در نظرسنجی‌ها و تفاوت آن با دوران پس از جنگ می‌پردازد. او توضیح می‌دهد که در روزهای اولیه پس از جنگ، شاخص‌های اندازه‌گیری شده روند مثبتی را نشان می‌دادند که بازتاب‌دهنده همدلی عمومی برای دفاع از کشور و واکنشی سلبی در برابر تجاوز نظامی بود.

اما اکنون، نظرسنجی‌های اخیر بیانگر آن است که روند منفی در حال شکل‌گیری است. عبدی تأکید می‌کند که مسئله اصلی تنها مثبت یا منفی بودن نگاه مردم نیست، بلکه امتناع شکل‌گیری تفاهم عمومی درباره مسائل اصلی جامعه است. او به عدم امکان گفت‌وگو و تفاهم ملی درباره موضوعاتی چون سیاست خارجی، مسائل منطقه‌ای، سیاست اقتصادی و فرهنگی اشاره می‌کند.

علت اصلی این وضعیت، دو قطبی شدن نظام رسانه‌ای در ایران است:

• یک سو: صدا و سیما با مخاطبان خاص در کنار شبکه‌های اجتماعی داخلی.
• سوی دیگر: رسانه‌های فرامرزی و شبکه‌های اجتماعی خارجی.

هر دو سوی این طیف در حال بازتولید ارزش‌ها و نگرش‌های خود هستند. با این حال، عبدی پیش‌بینی می‌کند که مسیر جامعه به سوی تفوق و نفوذ بیشتر رسانه‌های غیررسمی است؛ هم به لحاظ عددی و هم از نظر کیفیت مخاطب، محتوا و اثرگذاری.