چرا باشگاه‌های اروپایی به بازیکنان ایرانی بی‌توجه شده‌اند؟

بازاریابی در فوتبال: فراتر از زمین بازی

حرکت نمادین ویرجیل فن دایک در بستن بازوبند کاپیتانی به واتارو اِندو، نه تنها یک ژست ورزشی، بلکه اقدامی هوشمندانه در راستای بازاریابی و بهره‌برداری از پتانسیل‌های اقتصادی بازیکنان آسیایی است. این رویکرد، به خصوص در مورد بازیکنان ژاپنی و کره‌ای، به وضوح دیده می‌شود؛ جایی که حضور آن‌ها در تیم‌های اروپایی، حتی بدون دقایق بازی زیاد، به منبع درآمدی قابل توجه برای باشگاه‌ها تبدیل شده است.

ژاپن و کره جنوبی: الگوهای موفق بازاریابی فوتبالی

کشورهایی مانند ژاپن و کره جنوبی، با بهره‌گیری از پتانسیل‌های اقتصادی بالای بازیکنان خود، به نمونه‌های موفقی در جذب توجه باشگاه‌های اروپایی تبدیل شده‌اند. این موفقیت، نه تنها به دلیل استعدادهای فنی، بلکه به واسطه قابلیت‌های تجاری و بازاریابی این بازیکنان است.

سون هیونگ مین: ستاره‌ای با ارزش تجاری بالا

سون هیونگ مین، ستاره کره‌ای تاتنهام، نمونه بارز یک بازیکن با ارزش تجاری فوق‌العاده است. او نه تنها یک وینگر گلزن بود، بلکه به عنوان یک برند جهانی پولساز برای باشگاه انگلیسی عمل کرد. محبوبیت او در کره جنوبی، به تاتنهام اجازه داد تا:

• با برگزاری تورهای پیش‌فصل در کره جنوبی، میلیون‌ها دلار درآمد کسب کند.
• قراردادهای اسپانسرینگ بزرگی با شرکت‌های کره‌ای امضا کند.
• فروش پیراهن‌های تاتنهام با نام سون در کره جنوبی، به یکی از منابع اصلی درآمدزایی باشگاه تبدیل شود.

تاتنهام تنها از محل فروش پیراهن سون در کره جنوبی، سالانه حدود ۸ میلیون یورو درآمد کسب کرده است. این رقم به تنهایی می‌تواند دستمزد سالانه چندین بازیکن باکیفیت را پوشش دهد.

حضور سون همچنین باعث شد شرکت‌های کره‌ای بزرگی مانند سامسونگ و لاستیک کومهو به اسپانسرهای باشگاه یا لیگ برتر تبدیل شوند و ارزش حق پخش لیگ برتر در کره جنوبی به دلیل وجود او چند برابر شد.

چرا بازار ایران برای باشگاه‌های اروپایی جذاب نیست؟

در مقابل، بازار ایران با وجود جمعیت جوان و علاقه‌مند به فوتبال، به دلیل برخی محدودیت‌ها، به یک «حفره سیاه تجاری» برای باشگاه‌های اروپایی تبدیل شده است. این محدودیت‌ها شامل موارد زیر است:

• نبود قانون کپی‌رایت بین‌المللی: این موضوع منجر به تولید و فروش گسترده پیراهن‌های تقلبی و بی‌کیفیت با قیمت‌های ناچیز می‌شود، که درآمد باشگاه‌ها از فروش محصولات اصلی را به شدت کاهش می‌دهد.
• عدم امکان جذب اسپانسر: بازیکنان ایرانی قادر نیستند پلی برای ورود اسپانسرها به بازار ایران باشند و ارزش افزوده اقتصادی برای باشگاه خود ایجاد کنند.
• محدودیت‌های سیاسی و لجستیکی: امکان سفر باشگاه‌های بزرگ اروپایی به ایران برای برگزاری بازی‌های دوستانه و کمپ‌های تمرینی وجود ندارد، که این خود منبع درآمد عظیمی را از دست باشگاه‌ها خارج می‌کند.

اگر تنها نیم درصد از جمعیت ایران (حدود ۴۲۵ هزار نفر) پیراهن اصل لژیونر محبوب خود را خریداری کنند، پتانسیل درآمدی معادل ۱۷ میلیون یورو برای باشگاه‌های اروپایی وجود دارد که به طور کامل از دست می‌رود.

تصمیم منطقی مدیران ورزشی: درآمد یا تکنیک؟

با توجه به این تفاوت‌های عظیم در پتانسیل درآمدزایی، مدیران ورزشی اروپا در انتخاب بین یک مهاجم ایرانی باکیفیت و یک مهاجم ژاپنی با کیفیت مشابه، به طور منطقی بازیکن ژاپنی را ترجیح می‌دهند. بازیکن ژاپنی علاوه بر توانایی‌های فنی، می‌تواند نقش یک سفیر تجاری را ایفا کرده و درآمدهای میلیونی برای باشگاه به ارمغان آورد، در حالی که بازیکن ایرانی، با تمام شایستگی‌های فنی، تنها هزینه حقوق و مبلغ انتقال را برای باشگاه به همراه دارد.

حضور باشگاه‌های اروپایی در تورهای آسیایی امسال، بیش از ۲۰۰ میلیون دلار به فروش محصولات آن‌ها کمک می‌کند. این آمارها نشان می‌دهد که در فوتبال مدرن، ارزش تجاری بازیکنان به اندازه توانایی‌های فنی آن‌ها اهمیت پیدا کرده است.