بازگشت علی لاریجانی: تحلیلی بر انتصاب دبیر جدید شورای عالی امنیت ملی

عبدالجواد موسوی، روزنامه‌نگار و تحلیلگر، در یادداشتی برای «هم میهن» به بررسی بازگشت علی لاریجانی به عرصه سیاست و انتصاب او به دبیری شورای عالی امنیت ملی پرداخته است. این انتصاب که از سوی برخی به عنوان نشانه‌ای از تغییرات جدی در حکمرانی و پایان دوران تندروها تلقی می‌شود، واکنش‌های متفاوتی را در پی داشته است.

تحول لاریجانی: از صداوسیما تا شورای امنیت ملی

لاریجانی که زمانی ریاستش بر صداوسیما با انتقادات شدید همراه بود و حامی برنامه‌هایی چون «هویت» و پخش سرود «آمریکا آمریکا مرگ به نیرنگ تو» پس از بازی فوتبال ایران و آمریکا در جام جهانی بود، اکنون به یکی از معتدل‌ترین و وزین‌ترین سیاستمداران کشور تبدیل شده است. این تحول، پرسش‌هایی را درباره فاصله گرفتن او از رویکردهای گذشته مطرح می‌کند.

سیاست پیشه مردم حقه‌بازند
نه مانند من و تو پاکبازند
به هر تغییر شکلی مستعدند
گهی مشروطه گاهی مستبدند

موسوی با اشاره به شعر ایرج‌میرزا، اذعان می‌کند که اگرچه این سخن خالی از حقیقت نیست و بسیاری از سیاستمداران تنها به دنبال تغییر شکل برای کسب منافع هستند، اما نباید از نظر دور داشت که سیاست ساحتی پیچیده‌تر است. او تأکید می‌کند که سیاستمدارانی نیز بوده‌اند که در جوانی مسیر متفاوتی را پیموده‌اند و در میانسالی و کهنسالی به منجی ملت خود تبدیل شده‌اند.

نقش ردصلاحیت‌ها در تحول فکری لاریجانی

نویسنده معتقد است که لاریجانی در دوران ریاست مجلس، تفاوت‌های چشمگیری با دوران ریاستش بر صداوسیما داشت و این تفاوت‌ها با گذشت زمان بیشتر نمایان شد. اما بزرگ‌ترین لطف در حق او را کسانی انجام دادند که او را دوبار ردصلاحیت کردند. این ردصلاحیت‌ها نه تنها او را به تأمل عمیق‌تر در سیاست و نتایج آن واداشت، بلکه باعث شد تا در شیوه حکمرانی نیز به جدیت بیندیشد و حتی کتابی در این زمینه تألیف کند. این کتاب نشان می‌دهد که دغدغه‌های لاریجانی فراتر از صرفاً رسیدن به یک مقام سیاسی است.

بازگشت به عرصه سیاست و فضای دوقطبی

اکنون لاریجانی با کوله‌باری از تجربه‌های دشوار به عرصه سیاست بازگشته است. مردی که زمانی روشنفکران را مزاحم آرمان‌های انقلاب می‌دانست، حالا خود متهم به روشنفکری است و فلسفه‌دانی‌اش از سوی تندروها یک ویژگی منفی تلقی می‌شود. این بازگشت، خشم تندروها و امید اعتدالیون و اصلاح‌طلبان را در پی داشته و فضای دوقطبی ایجاد شده، کار را برای او دشوارتر خواهد کرد.

توقعات از لاریجانی: واقع‌بینی در سیاست

موسوی هشدار می‌دهد که انتصاب یک نفر به دبیری شورای عالی امنیت ملی، به معنای وقوع اتفاقی محیرالعقول یا پایان یک‌شبه دوران تندروها نیست. او تأکید می‌کند که بیم و امیدهای کنونی نشان‌دهنده انسداد و فروبستگی عجیبی در ساحت سیاست‌ورزی کشور است. اگر وضعیت عادی بود، این انتصاب می‌توانست یک اتفاق معمولی یا تلاشی برای برقراری تعادل باشد، اما واکنش‌های شدید نشان می‌دهد که اوضاع «قمر در عقرب» است.

نویسنده به تندروها خرده نمی‌گیرد، زیرا آن‌ها خود می‌دانند که جایگاه کنونی‌شان به ناحق است و از بازپس‌گیری آن می‌ترسند. اما به کسانی که به لاریجانی امید بسته‌اند، توصیه می‌کند که توقعات بیش از اندازه نداشته باشند. او قرار نیست مانند «جان اسنو» در «بازی تاج و تخت» به تنهایی با لشکر مردگان بجنگد.

سیاست، ساحت پهلوان‌بازی‌ها نیست و گاهی برای یک تصمیم اشتباه باید تاوان‌های سنگینی پرداخت. در سیاست باید صبر پیشه کرد تا روزنه‌ای از امید یافت شود. موسوی در پایان می‌نویسد: «از بازگشت علی لاریجانی به شورای عالی امنیت ملی – که این روزها شاید یکی از مهم‌ترین مناصب عالی در کشور است – خوشحال باشیم اما این جایگاه را به مرگ و زندگی گره نزنیم. سیاست‌ورزی در این مرز پُر گهر بازی‌های شگفتی در پیش دارد. بنشینیم و صبر پیش گیریم و تماشا کنیم.»