افزایش بی‌سابقه قیمت کاغذ و مقوا در بازار ایران؛ نگرانی‌ها از آینده صنعت نشر

روند صعودی قیمت‌ها در یک هفته

گزارش‌ها حاکی از آن است که قیمت انواع کاغذ طی یک هفته گذشته به طور مداوم افزایش یافته است. به عنوان مثال:

• کاغذ تحریر 100 در 70 با گرماژ 70 گرم: از 1,680,000 تومان به 1,730,000 تومان افزایش یافته است.
• کاغذ اندونزی 60 در 90 با گرماژ 80 گرم: با افزایش قیمت به 1,530,000 تومان عرضه می‌شود.

این افزایش قیمت‌ها، فشار مضاعفی بر تولیدکنندگان نشریات و فعالان حوزه نوشت‌افزار وارد کرده است.

بحران کمبود کاغذ روزنامه

یکی از مهم‌ترین چالش‌های کنونی بازار، کمبود شدید کاغذ روزنامه است. حجت‌الاسلام و المسلمین محمدرضا زائری، مدیرمسئول ماهنامه «خیمه»، با ابراز نگرانی از این وضعیت، به مشکلات پیش‌آمده برای ادامه انتشار نشریات اشاره کرده است.

«حالا که به مشترکین مجله "خیمه" قول ادامه کار را داده‌ایم و با بدبختی و قرض و قوله پول جور کرده‌ایم، توی بازار کاغذ پیدا نمی‌شود و نمی‌دانیم چه کنیم! هیچکس هم به روی خودش نمی‌آورد!»

دلایل کمبود کاغذ روزنامه

محسن قدبیگی، فعال بازار کاغذ، علت اصلی کمبود کاغذ روزنامه (کاغذ کاهی) را عدم صرفه اقتصادی واردات آن در مقطعی از زمان می‌داند. وی توضیح داد که در دی و بهمن سال گذشته، قیمت این نوع کاغذ به شدت کاهش یافت؛ به طوری که واردات آن برای تجار با ضرر همراه بود (قیمت تمام‌شده 36 تومان در مقابل قیمت فروش 29 تومان در بازار).

این عدم تمایل به واردات، خلأیی در بازار ایجاد کرده است. در نتیجه، قیمت کاغذ روزنامه که دو هفته پیش کیلویی 57 هزار تومان بود، به 68 هزار تومان افزایش یافته است. پیش‌بینی می‌شود با واردات جدید، بخشی از این نیاز در هفته‌های آینده برطرف شود، اما تا آن زمان، احتمال افزایش مجدد قیمت وجود دارد.

افزایش تقاضا و چشم‌انداز آینده

قدبیگی همچنین افزایش قیمت کاغذ تحریر را به افزایش تقاضا در بازار نسبت می‌دهد. با توجه به فعالیت فزاینده حوزه نوشت‌افزار، نزدیک شدن به بازگشایی مدارس و دانشگاه‌ها، و اتمام تعطیلات تابستانی کارخانه‌ها، تقاضا برای کاغذ به شدت بالا رفته و این امر به طور مستقیم بر قیمت‌ها تأثیر گذاشته است.

در پاسخ به این پرسش که آیا پس از بازگشایی مدارس می‌توان به کاهش قیمت‌ها امیدوار بود، قدبیگی اظهار داشت که معمولاً در شش ماه دوم سال، مصرف کاغذ افزایش می‌یابد و به همین دلیل، پیش‌بینی می‌شود که روند افزایشی قیمت‌ها ادامه یابد و شاهد نزول قیمت نباشیم.

نقش عدم تخصیص ارز در گرانی کاغذ

حمید نیکدل، رئیس اتحادیه فروشندگان کاغذ و مقوا، دلیل دیگری برای افزایش قیمت‌ها مطرح می‌کند: عدم تخصیص ارز طی هشت ماه گذشته. به گفته وی، اگرچه قیمت کاغذ از ابتدای سال نوسان چندانی نداشته، اما از حدود یک ماه پیش، تأثیر عدم تخصیص ارز خود را در بازار نشان داده و منجر به افزایش تدریجی قیمت‌ها شده است.

نیکدل هشدار داد که در صورت ادامه این وضعیت، روند افزایشی قیمت در بازار کاغذ نیز ادامه‌دار خواهد بود.