رقابت جهانی در انرژی‌های پاک: چین پیشتاز، آمریکا در مسیر سوخت‌های فسیلی

در حالی که چین با وجود مسئولیت ۳۰ درصدی انتشار گازهای گلخانه‌ای جهان، به توسعه نیروگاه‌های تجدیدپذیر روی آورده تا آلایندگی ناشی از سوخت‌های فسیلی را کاهش دهد، دولت آمریکا با رویکردی متفاوت، به دنبال افزایش بهره‌برداری از سوخت‌های فسیلی است. این تضاد در سیاست‌های انرژی دو قدرت بزرگ اقتصادی جهان، پرسش‌هایی جدی را درباره آینده انرژی‌های پاک و دستیابی به انتشار صفر گازهای گلخانه‌ای مطرح می‌کند.

وضعیت کنونی فناوری‌های پاک در جهان

برخلاف ادعاهای اخیر مبنی بر کمبود توربین‌های بادی در چین، داده‌های «گلوبال دیتا» نشان می‌دهد که این کشور با اختلاف فاحشی، پیشتاز جهانی در افزایش ظرفیت خالص سالانه انرژی بادی و خورشیدی فتوولتائیک (PV) است. این برتری چین در انرژی‌های تجدیدپذیر، احتمالاً در آینده نیز افزایش خواهد یافت.

تأثیر تصمیمات سیاسی بر بازار انرژی آمریکا

رویکردهای دولت آمریکا از زمان روی کار آمدن، حاکی از عدم تمایل به توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر و تمرکز بر افزایش بهره‌برداری از سوخت‌های فسیلی، به‌ویژه نفت و زغال‌سنگ است. سیاست‌های تعرفه‌ای اعمال شده، استفاده از تجهیزات مرتبط با انرژی‌های پاک را برای سرمایه‌گذاران گران‌تر کرده است.

پایگاه «پاور تکنولوژی» در این زمینه می‌نویسد: «تغییرات چشمگیر سیاستی به شدت بر حرکت ایالات متحده به سمت انرژی‌های تجدیدپذیر تأثیر می‌گذارد، به‌طوری که پیش‌بینی می‌شود پنل‌های خورشیدی، باتری‌ها و توربین‌های بادی گران‌تر شوند.»

این سیاست‌ها شامل اعمال تعرفه واردات بر قطعات و مواد از کشورهایی مانند چین و حذف شرکت‌های واردکننده تجهیزات از فهرست اعتبارات مالیاتی است. این در حالی است که چین بزرگترین تولیدکننده پنل‌ها و تجهیزات نیروگاه‌های خورشیدی در جهان محسوب می‌شود.

چالش استقلال انرژی خورشیدی آمریکا از چین

حتی با فروکش کردن جنگ تعرفه‌ای، آمریکا به دنبال استقلال انرژی‌های تجدیدپذیر خود از تجهیزات ساخت چین خواهد بود. برای افزایش تولید داخلی انرژی خورشیدی، آمریکا که در حال حاضر پنجمین تولیدکننده بزرگ پنل‌های خورشیدی جهان است و تنها ۱.۹ درصد از تولیدات جهانی را به خود اختصاص می‌دهد، باید ظرفیت تولید خود را به شدت افزایش دهد. این در حالی است که چین هنوز نزدیک به ۸۰ درصد از سیلیکون مورد استفاده در پنل‌های خورشیدی را تولید می‌کند که جداسازی کامل را برای آمریکا دشوار می‌سازد.

پتانسیل انرژی بادی در آمریکا

انرژی بادی گزینه عملی‌تری برای افزایش استقلال انرژی پاک در آمریکا به شمار می‌رود. ایالات متحده با نزدیک به ۱۶۴ هزار مگاوات ظرفیت توربین بادی نصب شده، در مقایسه با ظرفیت حدود ۶۰۰ هزار مگاواتی چین، جایگاه قابل توجهی دارد و تولیدکنندگان داخلی متعددی نیز در این زمینه فعال هستند. با این حال، دستورات اجرایی متعدد مبنی بر توقف اجاره توربین‌های بادی فراساحلی و پروژه‌های ساحلی در زمین‌های فدرال، رشد ظرفیت در سال‌های آینده را عمدتاً به پروژه‌های در حال ساخت محدود خواهد کرد.

توسعه نیروگاه‌های هسته‌ای در آمریکا

انرژی هسته‌ای در آمریکا به دلیل ترکیبی از دستورات اجرایی با هدف تسریع توسعه نیروگاه‌های جدید، در حال تجربه نوعی احیای مجدد است. پیش‌بینی می‌شود بیشتر ظرفیت نیروگاه‌های هسته‌ای که از سال ۱۹۹۵ به بهره‌برداری رسیده‌اند، تا سال ۲۰۲۵ فعال باشند. اگرچه انتظار نمی‌رود انرژی هسته‌ای به زودی بخش عمده‌ای از ترکیب برق را تشکیل دهد و تنها ۱۶ درصد از تولید برق پیش‌بینی‌شده در ایالات متحده تا سال ۲۰۳۰ را شامل می‌شود، اما به عنوان یک بخش در حال رشد دوباره در حال ظهور است.

جایگزین دیگر برای کاهش انتشار گازهای گلخانه‌ای، افزایش قابلیت جذب، استفاده و ذخیره‌سازی کربن (CCUS) است. ایالات متحده با ۲۷۵ پروژه فعال و در حال انجام تا اوت ۲۰۲۵، در این زمینه پیشرو است، در حالی که سایر نقاط جهان ۵۲۶ پروژه دارند. پیش‌بینی می‌شود این تسلط آمریکا تا سال ۲۰۳۰ ادامه یابد.