نشست هماهنگی احیای تالاب بندعلیخان: گامی حیاتی برای محیط زیست تهران و قم

نشست هماهنگی برای احیای تالاب بندعلیخان: گامی حیاتی برای محیط زیست تهران و قم

نشست بررسی و هماهنگی اقدامات احیای تالاب بندعلیخان، با حضور مقامات ارشد استان‌های تهران و قم، در تاریخ ۱۹ مرداد ماه در فرمانداری ورامین برگزار شد. این گردهمایی مهم با هدف یافتن راهکارهای مشترک برای نجات این تالاب حیاتی، که نقش کلیدی در حفظ تنوع زیستی و تعدیل اقلیم منطقه دارد، تشکیل گردید.

اهمیت استراتژیک تالاب بندعلیخان

حسین عباسی، فرماندار ویژه ورامین، بر اهمیت بی‌بدیل تالاب بندعلیخان در جلوگیری از آلودگی هوا و تأمین زیستگاه پرندگان مهاجر تأکید کرد. وی هشدار داد که عدم احیای این تالاب، زنگ خطری جدی برای افزایش ریزگردها، گسترش فرسایش خاک و آلودگی هوا در استان‌های تهران و قم است. تالاب‌ها به عنوان «ریه‌های تنفسی استان»، نقشی حیاتی در حفظ تعادل اکوسیستم و تأمین منابع آبی ایفا می‌کنند.

«تالاب‌ها به عنوان ریه‌های تنفسی استان، نقش حیاتی در حفظ تعادل اکوسیستم و تأمین منابع آبی دارند.»

خشکسالی، کاهش بارش‌ها، عدم تأمین حقابه و تخریب مسیر رودخانه‌ها در سال‌های اخیر، تالاب‌های قم و بندعلیخان را با بحران جدی مواجه کرده است. برای عبور از این شرایط، همکاری ملی و استانی ضروری است.

چالش‌ها و راهکارهای احیا

احیای تالاب‌ها نیازمند منابع مالی، مدیریتی و پیگیری مستمر است و بدون همگرایی و هماهنگی بین نهادهای مسئول، این امر محقق نخواهد شد. فرماندار ورامین آمادگی کامل خود را برای همکاری در چارچوب سیاست‌های کلی کشور با دستگاه‌های ذی‌ربط اعلام کرد.

تأکید بر مشارکت عمومی و کشاورزان

عباسی از مردم و کشاورزان خواست تا با رعایت اصول مصرف بهینه آب و حفاظت از منابع آبی، در مسیر حفظ تالاب‌ها همراهی کنند. وی افزود که تالاب‌های قم و بندعلیخان علاوه بر نقش اکولوژیکی، ظرفیت بالایی در حوزه گردشگری طبیعی و توسعه پایدار دارند و احیای آن‌ها می‌تواند به رونق اقتصادی و حفظ محیط زیست کمک کند.

مصوبات کلیدی نشست

در پایان نشست، مدیران حاضر دیدگاه‌ها و پیشنهادات خود را بیان کردند که مهم‌ترین آن‌ها شامل موارد زیر بود:

• تأمین حقابه تالاب
• جلوگیری از برداشت‌های غیرمجاز آب
• مدیریت پساب
• اجرای پروژه‌های آبخیزداری

همچنین مقرر شد کارگروه مشترکی میان دو استان تهران و قم با محوریت ورامین تشکیل و برنامه زمان‌بندی‌شده‌ای برای اجرای اقدامات حفاظتی و احیایی تالاب تدوین و اجرا شود.

ریشه مشکل: انحراف رودخانه شور دیرین

یکی از دلایل اصلی خشکی تالاب بندعلیخان، انحراف رودخانه شور دیرین است. این رودخانه که پیش‌تر به تالاب می‌ریخت، هنگام ساخت اتوبان قم–گرمسار به سمت استان قم منحرف شده و دیگر آبی به تالاب نمی‌رسد. این امر علاوه بر خشکی تالاب و مشکلات زیست‌محیطی، بر تولیدات کشاورزی منطقه نیز اثر منفی گذاشته است.