ادعای ترامپ درباره نابودی فردو؛ واقعیت یا پروپاگاندا؟

تردیدها درباره ادعای ترامپ

بررسی‌های انجام شده توسط منابع معتبر بین‌المللی، صحت ادعای ترامپ مبنی بر نابودی کامل فردو را رد می‌کنند. این گزارش‌ها نشان می‌دهند که تأثیر حملات بر تأسیسات هسته‌ای ایران، بسیار کمتر از آنچه ترامپ ادعا کرده، بوده است.

• گزارش سازمان اطلاعات پنتاگون (DIA): این گزارش تأکید دارد که تأثیر مخرب حملات محدود بوده و برنامه هسته‌ای ایران نهایتاً تنها چند ماه متوقف شده است.
• گزارش روزنامه «ایندیپندنت»: طبق این گزارش، حملات نه تنها ذخایر اورانیوم غنی‌شده را نابود نکرده، بلکه احتمال تقویت انگیزه ایران برای پیشبرد فناوری هسته‌ای را افزایش داده است.
• تحلیل «نیوعرب» و دیوید آلبرایت: این تحلیل‌ها نشان می‌دهند که انفجار بمب‌های سنگین ممکن است تخریب سطحی ایجاد کرده باشد، اما عملیات زیرزمینی و هشدارهایی مبنی بر آسیب‌شناسی محدود منتشر شده‌اند.
• اعلام سازمان بین‌المللی انرژی اتمی (IAEA): این سازمان اعلام کرده که سانتریفیوژها در سایت فردو غیرعملیاتی شده‌اند، اما هیچ نشانه‌ای از «نابودی کامل» که ترامپ ادعا کرده، وجود ندارد.

واقعیت‌های میدانی و داده‌های بین‌المللی

در یک جمع‌بندی کلی، ادعای ترامپ در سطح «نابودی کامل و از بین رفتن فردو» توسط واقعیت‌های میدانی و داده‌های بین‌المللی به شدت مورد تردید و رد قرار گرفته است. بسته شدن سایت مدت زمانی محدود است، اما فناوری و بخش‌های حیاتی آن هنوز قابل ترمیم یا جابه‌جایی هستند.

نکات قابل تأمل در تناقض با اظهارات ترامپ

برخی اظهارنظرها و شواهد دیگر نیز وجود دارند که با ادعاهای ترامپ در تضاد هستند:

• تعویض مکان ذخایر اورانیوم پیش از حمله: بنا به ادعای رسانه‌ها، پیش از حمله، ایران ذخایر اورانیوم خود را به مکانی دیگر منتقل کرده بود. رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، این موضوع را تأیید کرده و در گفتگو با رسانه‌ها اعلام کرد که انتقال انجام شده اما هنوز نمی‌دانند به کجا رفته است.
• تصاویر ماهواره‌ای و گزارش‌های ساختاری: تصاویر ماهواره‌ای و گزارش‌های مربوط به تخریب نشان می‌دهد که دسترسی به هسته زیرزمینی فردو همچنان ادامه دارد.
• ساختار مخفی و ضدتحریم فردو: سایت فردو در عمق یک کوه و صدها متر زیر زمین ساخته شده است. چنین ساختارهایی را حتی بمب‌های قدرتمند نیز نمی‌توانند به طور کامل نابود کنند. موارد مشابه دیوار کوهستانی‌سازی هسته‌ای موجب مقاومت این تأسیسات در برابر حملات اخیر شده است.
• دانش فنی مداوم و مستقل: شبکه علمی و تحقیقاتی هسته‌ای ایران گسترده است؛ از دانشگاه‌ها تا مراکز پژوهشی، این تجربه طی ده‌ها سال گذشته انباشته شده است. حتی در صورت آسیب‌های جزئی، تجدید ظرفیت‌سازی و راه‌اندازی دوباره سانتریفیوژها امکان‌پذیر و ساختار آن تضمین‌شده است.