پزشکیان: دیدگاه‌های ایران در طرح صلح ارمنستان و جمهوری آذربایجان لحاظ شده است

مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهور ایران، روز یکشنبه (۱۹ مرداد / ۱۰ اوت) اعلام کرد که در طرح صلح اخیر میان ارمنستان و جمهوری آذربایجان، «دیدگاه‌های نظام جمهوری اسلامی ایران نیز مدنظر قرار گرفته است.» این اظهارات در حالی مطرح می‌شود که توافق بر سر گذرگاه مرزی زنگزور، با نظارت دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، واکنش‌های متفاوتی را در پی داشته است.

توضیحات پزشکیان درباره گذرگاه زنگزور

آقای پزشکیان در جمع خبرنگاران و در پاسخ به پرسشی درباره گذرگاه مرزی زنگزور اظهار داشت: «این طرح آن چیزی نیست که در خبرها بزرگش کردند. خواسته‌های جمهوری اسلامی درباره این مسیر توسط آقای عراقچی، وزیر خارجه، رعایت شده است.» این سخنان نشان‌دهنده تلاش ایران برای اطمینان از منافع خود در این توافق منطقه‌ای است.

جزئیات توافق صلح

رهبران ارمنستان و جمهوری آذربایجان روز شنبه (۱۸ مرداد / ۹ اوت) در کاخ سفید و با حضور دونالد ترامپ، توافقی را برای پایان دادن به بیش از سه دهه درگیری میان دو کشور امضا کردند. بر اساس این توافق، قرار است جمهوری آذربایجان از طریق یک مسیر زمینی به منطقه نخجوان متصل شود. نکته حائز اهمیت این است که حاکمیت ارمنستان بر این منطقه پابرجا خواهد ماند.

نگرانی‌های ایران و تضمین‌های جدید

ایران همواره نگران قطع ارتباط زمینی خود با ارمنستان و اروپا بوده است. با این حال، به گفته آقای پزشکیان، طرح جدید صلح، نگرانی‌های ایران را مدنظر قرار داده و تضمین‌هایی در این خصوص ارائه شده است. قرار است یک شرکت آمریکایی پیمانکار ساخت این مسیر باشد.

واکنش‌های مقامات ایرانی به گذرگاه زنگزور

ماجرای «گذرگاه زنگزور» پس از توافق ترامپ و رهبران ارمنستان و جمهوری آذربایجان، واکنش‌های تندی را از سوی مقامات ایران و روزنامه‌های چاپ تهران در پی داشته است. این واکنش‌ها نشان‌دهنده حساسیت بالای ایران نسبت به تغییرات ژئوپلیتیکی در منطقه قفقاز جنوبی است.

• علی باقری کنی: عضو شورای راهبردی روابط خارجی، شب گذشته در تلویزیون ایران اعلام کرد که «جمهوری اسلامی به‌راحتی از موضوع زنگزور نمی‌گذرد.» وی همچنین افزود: «وزارت خارجه روسیه در مورد زنگزور موضع گرفت و دیگر کشورها هم ساکت نخواهند نشست.»
• عباس عراقچی: وزیر امور خارجه ایران، پیشتر تغییر در مرزهای کشورهای همسایه را «خط قرمز» جمهوری اسلامی نامیده بود.
• علی‌اکبر ولایتی: مشاور امور بین‌الملل رهبر جمهوری اسلامی ایران، با انتقاد شدید از این توافق گفته بود: «مگر قفقاز جنوبی یک منطقه بی‌صاحب است که ترامپ آن را اجاره کند. قفقاز یکی از حساس‌ترین نقاط جغرافیایی دنیاست و این گذرگاه نه به دالانی در مالکیت دونالد ترامپ، بلکه به گورستانی برای مزدوران ترامپ تبدیل خواهد شد.»

این توافق‌ها، که جزئیات بیشتری از آن‌ها هنوز منتشر نشده، بر ایجاد مسیر زمینی برای اتصال جمهوری آذربایجان به منطقه خودمختار نخجوان از طریق استان سیونیک در جنوب ارمنستان و در مجاورت مرزهای ایران تأکید دارد.