جزئیات برنامه‌های توسعه ورزش در مدارس: از کمبود معلم تا افزایش سرانه فضاهای ورزشی

معاون تربیت‌بدنی و سلامت وزارت آموزش‌وپرورش، محمد جعفری، جزئیات مهمی از برنامه‌ها و چالش‌های پیش روی توسعه ورزش در مدارس کشور را تشریح کرد. از ورود رشته‌های ورزشی جدید به کتب درسی و کانون‌ها تا راهکارهای جبران کمبود معلم تربیت‌بدنی و افزایش سرانه فضاهای ورزشی، این گزارش به ابعاد مختلف تلاش‌های وزارتخانه برای ارتقای سلامت جسمانی دانش‌آموزان می‌پردازد.

ورود رشته‌های ورزشی به مدارس و کانون‌ها

طرح‌های ملی ورزشی اکنون به برنامه‌های مدون تبدیل شده و در کتاب‌های درسی گنجانده شده‌اند. مهارت‌آموزی ورزشی در دوره دوم ابتدایی و دوره اول متوسطه از سال گذشته آغاز شده است. رشته‌های شنا، تنیس روی میز، بسکتبال، والیبال و هندبال برای دوره متوسطه به عنوان بخشی از وظایف آموزشی مدارس تعریف شده‌اند.

رشته‌های رزمی نیز به عنوان رشته‌های کانونی در مجتمع‌های آموزشی و ورزشی برگزار می‌شوند. این برنامه‌ها بر اساس مصوبات سازمان پژوهش و برنامه‌ریزی آموزشی و شورای عالی آموزش و پرورش اجرا می‌شوند. به عنوان مثال، بر اساس آمایش سرزمینی، دانش‌آموزان استان‌های اصفهان و یزد استعداد بیشتری در رشته شمشیربازی دارند و به همین دلیل، توصیه شده است که کانون‌های تخصصی در این مناطق تشکیل شوند.

در حال حاضر، ۲۲ هزار کانون ورزشی در سراسر کشور فعال هستند که برنامه‌های تابستانی خود را با قدرت ادامه می‌دهند، حتی در شرایط خاصی که برخی شهرها با وضعیت جنگی مواجه بوده‌اند. یکی از فعالیت‌های مهم این کانون‌ها، برگزاری مسابقات بین کانونی تحت عنوان «رویداد پویا» است که با توجه به امکانات و تعداد دانش‌آموزان هر منطقه برگزار می‌شود.

چالش کمبود معلم تربیت‌بدنی و راهکارهای جبران

وزارت آموزش‌وپرورش با کمبود معلم تربیت‌بدنی مواجه است، اما برای رفع این مشکل دو مسیر اصلی را دنبال می‌کند:

• دانشگاه فرهنگیان: تلاش شده است تا بر اساس نیاز استان‌ها، سهمیه جذب دانشجو در دانشگاه فرهنگیان افزایش یابد. بر اساس مصوبه شورای عالی انقلاب فرهنگی، سه برابر ظرفیت مورد نیاز وارد دانشگاه فرهنگیان شده و پس از مراحل گزینش و مصاحبه جذب خواهند شد.
• استفاده از آموزگاران پایه: با احتساب آموزگاران پایه‌ای که در حال حاضر مشغول به کار هستند، در مقطع ابتدایی حدود ۵۰۰۰ نفر کمبود معلم تربیت‌بدنی تخصصی وجود دارد. برای جبران این کمبود، طرح مشترکی که در سال ۱۳۹۶ بین معاونت تربیت‌بدنی و سلامت و آموزش ابتدایی تدوین شده بود، در حال اجراست. بر اساس این طرح، سالانه برای تعداد مشخصی از آموزگاران پایه و ابتدایی که وارد آموزش‌وپرورش می‌شوند، دوره‌های ضمن خدمت تئوری و عملی برگزار می‌شود تا بتوانند علاوه بر دروس اصلی، تربیت‌بدنی را نیز تدریس کنند.

همچنین، کمبودها با استفاده از حق‌التدریس جبران می‌شوند. معلمین آموزگار پایه پس از ۲۰ سال سابقه، می‌توانند به جای ۲۴ ساعت، ۲۰ ساعت تدریس کنند.

افزایش سرانه فضاهای ورزشی و طرح‌های توسعه

سرانه فضای ورزشی در کشور همچنان پایین است. معاون تربیت‌بدنی و سلامت وزارت آموزش‌وپرورش اعلام کرد که سرانه فعلی فضای ورزشی درون و برون مدرسه‌ای ۰.۳۸ متر مربع است که ۰.۲۱ متر مربع آن درون مدرسه‌ای و ۰.۱۷ متر مربع آن برون مدرسه‌ای است.

بر اساس برنامه هفتم پیشرفت، این عدد باید تا پایان برنامه به یک متر مربع برسد. برای تحقق این هدف، باید تا پایان برنامه هفتم، ۲۰ هزار فضای ورزشی با میانگین ۶۰۰ متر مربع ایجاد شود.

در راستای طرح شهید سردار سلیمانی و با رویکرد رئیس جمهور در طرح کیفیت‌بخشی، ۲۸۰۲ فضای ورزشی شامل زمین چمن مصنوعی، کفپوش روباز، کلاس‌های درس تربیت‌بدنی، سالن‌های ورزشی کوچک و بزرگ، تعمیر، تجهیز، بهینه‌سازی و متناسب‌سازی می‌شوند. تفاهمنامه‌ای با استان‌ها منعقد شده است تا از ۲۰ هزار فضای اعلام شده، حدود ۳۰۰۰ فضا در سال جاری و در هفته تربیت‌بدنی افتتاح شوند.

همچنین، اعتبارات قابل توجهی برای تجهیزات ورزشی به استان‌ها اختصاص یافته و مبلغ دیگری نیز پیش‌بینی شده است تا در شهریور ماه، کاروان‌های ورزشی «مهر بانشاط» با هدف کمک به مدارس راه‌اندازی شوند.

جذب استعدادهای برتر و اعزام تیم فوتسال به برزیل

برای جذب استعدادهای برتر ورزشی در دانشگاه فرهنگیان، برنامه‌های مدرسه‌ای، المپیادهای درون مدرسه‌ای، منطقه‌ای، استانی و کشوری برگزار شده است. اگرچه مرحله کشوری المپیادها امسال به دلیل شرایط خاص برگزار نشد، اما تلاش می‌شود که سال آینده این مرحله نیز برگزار شود.

در خبری دیگر، تیم فوتسال مقطع متوسطه دوم آبان ماه امسال به برزیل اعزام خواهد شد.