ارتباط احتمالی دستکاری بینی با افزایش خطر آلزایمر: یافته‌های جدید علمی

ارتباط دستکاری بینی و آلزایمر

دانشمندان در مطالعه‌ای که بر روی موش‌ها انجام شد، دریافتند که دستکاری بینی می‌تواند به بافت‌های داخلی آن آسیب رسانده و راه را برای ورود باکتری‌های خاص به مغز هموار کند. این اتفاق می‌تواند منجر به واکنش‌های مغزی مشابه علائم بیماری آلزایمر شود.

این تحقیق، که توسط محققان دانشگاه گریفیت استرالیا صورت گرفته، بر روی باکتری Chlamydia pneumoniae متمرکز بود. این باکتری که عامل ذات‌الریه در انسان است، در مغز بسیاری از افراد مبتلا به زوال عقل دیررس نیز مشاهده شده است.

مکانیسم نفوذ باکتری به مغز

مطالعات نشان داد که باکتری Chlamydia pneumoniae می‌تواند از طریق عصب بویایی وارد مغز موش‌ها شود. همچنین، آسیب دیدن بافت ظریف بینی (اپی‌تلیوم بینی) به شدت عفونت‌های عصبی را تشدید می‌کند.

در این آزمایش، نفوذ باکتری به مغز و افزایش عفونت‌های عصبی، تولید پروتئین آمیلوئید-بتا را در مغز موش‌ها افزایش داد. تجمع این پروتئین به شکل پلاک‌هایی در مغز، یکی از مهم‌ترین نشانه‌های بیماری آلزایمر است.

جیمز سنت‌جان، عصب‌شناس دانشگاه گریفیت، اظهار داشت: «ما نخستین گروهی هستیم که نشان دادیم Chlamydia pneumoniae می‌تواند مستقیماً از طریق بینی وارد مغز شود و تغییراتی شبیه به علائم آلزایمر ایجاد کند. این اتفاق در بررسی‌های انجام شده روی موش‌ها مشاهده شد و می‌تواند برای انسان‌ها نیز هشداردهنده باشد.»

سرعت نفوذ این باکتری به سیستم عصبی مرکزی موش‌ها محققان را شگفت‌زده کرد؛ چرا که عفونت تنها در فاصله ۲۴ تا ۷۲ ساعت رخ داد. به نظر می‌رسد بینی مسیری کوتاه برای انتقال سریع باکتری‌ها و ویروس‌ها به مغز است.

پرسش‌های بی‌پاسخ و توصیه‌های احتیاطی

هنوز مشخص نیست که آیا این روند در انسان‌ها نیز اتفاق می‌افتد یا پلاک‌های آمیلوئید-بتا عامل اصلی آلزایمر هستند. با این حال، پیگیری این مسیر می‌تواند به درک عمیق‌تری از این بیماری کمک کند. دانشمندان تأکید دارند که دستکاری بینی رفتار مناسبی نیست و ممکن است به بافت‌های محافظ بینی آسیب برساند.

یکی از پرسش‌های کلیدی تیم تحقیقاتی این است که آیا افزایش آمیلوئید-بتا در مغز واکنشی طبیعی و مفید از سوی سیستم ایمنی به عفونت بوده و پس از درمان قابل بازگشت است یا خیر.

آلزایمر بیماری بسیار پیچیده‌ای است و از جنبه‌های مختلفی در حال بررسی است. هر مطالعه ما را یک گام به یافتن راهی برای متوقف کردن آن نزدیک‌تر می‌کند.

سنت‌جان افزود: «ریسک ابتلا به آلزایمر در افراد بالای ۶۵ سال به طور قابل توجهی افزایش می‌یابد. اما به غیر از سن، عوامل محیطی و مواجهه با باکتری‌ها و ویروس‌ها نیز نقش مهمی در بروز این بیماری دارند.»