خبر کامل
روایت محمد صحفی از احیای حضور ایران در سیته پاریس و حمایت از هنرمندان
محمد صحفی، مدیرکل اسبق مرکز هنرهای تجسمی کشور، در گفت‌وگویی تفصیلی به تشریح روند احیای حضور ایران در «سیته پاریس» در دهه هفتاد شمسی پرداخت. او از چگونگی شکل‌گیری این ارتباط، حمایت‌های بی‌دریغ از هنرمندان جوان و دلایل قطع شدن این همکاری مهم فرهنگی سخن گفت و بر لزوم احیای مجدد آن تاکید کرد.
آغاز یک ماموریت فرهنگی
محمد صحفی پیش از سال ۱۳۶۹، مدیرکل روابط‌عمومی وزارت نفت بود. به گفته او، با دعوت از سوی مهندس ابوالقاسم خوشرو، معاون هنری وقت وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی در دوران سیدمحمد خاتمی، به این وزارتخانه منتقل شد. صحفی که خود دارای سابقه ۱۰ سال مدیریت روابط عمومی و فعالیت‌های فرهنگی بود و در رشته طراحی و گرافیک تحصیل کرده بود، با موافقت مهندس غلامرضا آقازاده، وزیر وقت نفت، به معاونت هنری وزارت ارشاد پیوست و حکم مدیرکلی مرکز هنرهای تجسمی را دریافت کرد.
از سال ۱۳۶۹ تا ۱۳۷۶، صحفی همزمان با مسئولیت مدیرکلی مرکز هنرهای تجسمی، اداره سه مجموعه مهم دیگر شامل موزه هنرهای معاصر تهران، فرهنگسرای نیاوران و موزه آزادی را نیز بر عهده داشت. وظیفه اصلی او سیاست‌گذاری، برنامه‌ریزی و هماهنگی برای توسعه هنرهای تجسمی در سراسر کشور بود.
فراز و نشیب‌های دوران وزارت ارشاد
صحفی به دوران پرفشار وزارت سیدمحمد خاتمی اشاره می‌کند که با هجوم و انتقادات افراطیون مواجه بود. این فشارها در نهایت به استعفای خاتمی در دولت هاشمی رفسنجانی منجر شد. پس از خاتمی، علی لاریجانی برای مدت کوتاهی وزیر ارشاد شد و سپس مصطفی میرسلیم این مسئولیت را بر عهده گرفت.
صحفی درباره دوران میرسلیم می‌گوید: «میرسلیم اما این کاره نبود و می‌خواست که سیاست‌های سختگیرانه‌ای را در حوزه فرهنگ و هنر و سینما اعمال کند اما ما به وی راه نمی‌دادیم. اینچنین بود که ما در بخش امور هنری وزارت ارشاد خار در چشم و استخوان در گلو به راه خود می‌رفتیم و با سلام و صلوات از کنار او می‌گذشتیم تا به بنایی که در حال احداث آن بودیم خسارت وارد نشود. این سیاست جواب داد و ما که معاونت هنری وزارت ارشاد را در سال ۶۹ از محمدخاتمی - وزیر ارشاد- تحویل گرفته بودیم در ۲ خرداد ۷۶ به محمد خاتمی- رئیس جمهور- تحویل دادیم.»
موضوع بازگرداندن سهمیه ایران در سیته پاریس و همکاری با این بنیاد هنری، پس از ۱۵ سال از پیروزی انقلاب، عملاً از زمان وزارت سیدمحمد خاتمی در حدود سال ۱۳۷۰ آغاز شد و در دوره‌های بعدی وزارت علی لاریجانی، مصطفی میرسلیم و سپس عطاءالله مهاجرانی تداوم یافت.
احیای سیته پاریس: یک گام بلند فرهنگی
با ورود به مرکز هنرهای تجسمی، صحفی و خوشرو برنامه‌ای جامع برای نوسازی و پیشبرد هنر کشور طراحی کردند که شامل موارد زیر بود:
- ارتقای آموزش هنر
- توجه به اقتصاد هنر و اعتلای هنر تجسمی
- برگزاری دوسالانه‌ها و جشنواره‌های داخلی در رشته‌های مختلف (نقاشی، گرافیک، عکاسی، مجسمه‌سازی، خوشنویسی و کاریکاتور)
- معرفی آثار ایرانی به جهان
- برگزاری کنفرانس‌های علمی پژوهشی در حوزه هنر
- انتشار کتب و مجلات
- حمایت از هنرمندان جوان و جشنواره‌های استانی
یک سال پس از آغاز مدیریت جدید، بزرگترین فستیوال هنر ایران در جهان در دوسلدورف آلمان برگزار شد. این رویداد چهل روزه با حضور بیش از ۱۴۰ هنرمند و استاد، توسط سیدمحمد خاتمی و وزیر فرهنگ آلمان افتتاح شد.
ایده احیای پرونده سیته پاریس توسط مهندس ابوالقاسم خوشرو مطرح شد. ایران از زمان محمدرضا پهلوی حق استفاده دائمی از چهار استودیو در سیته را برای هنرمندان ایرانی داشت، اما به دلیل اهمال، این استودیوها در اختیار دیگران قرار گرفته بودند. صحفی این ماموریت را فرصتی مناسب برای آشنایی هنرمندان ایرانی با تحولات هنری غرب و خلق آثار آوانگارد دانست.
صحفی برای احیای این ارتباط، دیدارهایی با نمایندگان فرهنگی فعال، به‌ویژه سفارت فرانسه، آغاز کرد. او با سیمون برونو، رئیس هیئت‌مدیره سیته، در پاریس دیدار کرد و آثار هنری ایران را به او معرفی کرد تا از رونق فعالیت‌های هنری پس از انقلاب مطلع شود.
صحفی از برونو دعوت کرد تا به تهران بیاید و از موزه هنرهای معاصر بازدید کند. برونو این دعوت را پذیرفت و پس از سفر به ایران و بازدید از اصفهان و انجام مذاکرات تکمیلی در تهران، آمادگی خود را برای همکاری همه‌جانبه با ایران اعلام کرد. هدف در آن زمان شناسایی هنرمندان با استعداد، جوان و جسور بود که به دنبال کشف هنر و تعامل با جهان بودند.
حمایت از نسل جدید هنرمندان
در این دوران، هنرمندان جوان با مشورت اساتید و از میان برگزیدگان نخستین بینال نقاشی تهران (سال ۱۳۷۰) انتخاب و به سیته معرفی شدند. صحفی تاکید می‌کند که در این دوره، ارتباط مستقیماً با سیته و سیمون برونو برقرار بود و نیازی به واسطه‌گری سفارت فرانسه نبود.
حمایت‌ها از هنرمندان شامل تهیه ابزار نقاشی (مانند جعبه رنگ و قلم‌موهای برند آلمان) و پرداخت کمک‌هزینه‌هایی برای بلیت، خوراک، کتاب و شارژ اقامت در سیته بود تا هنرمندان بتوانند ۶ ماه تا یک سال از بورسیه خود استفاده کنند. این حمایت‌ها در آن دوره امری متعارف بود.
پس از سال ۱۳۷۶ و بازگشت صحفی به وزارت نفت، فعالیت‌ها توسط مسئولان دولت خاتمی ادامه یافت و با برگزاری چهار یا پنج دوره بینال در رشته‌های نقاشی، گرافیک، عکاسی، سفال و مجسمه‌سازی، موجی تازه در تهران و شهرستان‌ها به راه افتاد. این حمایت‌ها منجر به شکل‌گیری نسلی از هنرمندان شد که بعدها آثارشان در حراج‌های معتبر جهانی مانند «کریستیز» عرضه شد و به چهره‌های بین‌المللی تبدیل شدند.
صحفی می‌گوید: «بذرهایی که اوایل دهه هفتاد کاشته شد، حالا به درختانی تنومند تبدیل شده و در نقاط مختلف جهان، نماینده فرهنگ و هنر ایران هستند.»
ضرورت حفظ دستاوردها
با توجه به احتمال لغو عضویت ایران در سیته، صحفی بر این باور است که «باید عزم و اراده‌ای جدی شکل بگیرد» تا تجربه‌ای که سال‌ها پیش با تلاش فراوان احیا شد، دوباره از دست نرود.
او همچنین اسامی برخی از هنرمندانی که در دوره مسئولیتش به سیته اعزام شدند و بعدها جزو اساتید صاحب‌نام و هنرمندان موفق شدند را به یاد می‌آورد، از جمله: مرتضی اسدی، شراره محدود، زهره اسکندری، شهرزاد صالحی، خانم توسلی و مژگان مصلحی.
درباره هوش‌مصنوعی دست‌اول:
تمامی اخبار دست‌اول توسط دستیار هوش مصنوعی «هوشنگ» پردازش، صحت‌سنجی، خلاصه و بازنویسی شده است. هوشنگ هر روز با داده‌های جدید آموزش داده می‌شود و با نظارت دقیق انسانی و سردبیری دست‌اول در حال بهتر شدن است.
شما می‌توانید از چت‌بات و سایر ابزارهای هوشنگ به صورت رایگان استفاده کنید.