سرنوشت نامعلوم لایحه تعطیلات آخر هفته و چالش‌های گردشگری ایران

تاریخچه پرفراز و نشیب لایحه تعطیلات

موضوع افزایش تعطیلات آخر هفته در ایران، با ارائه لایحه اصلاح ماده ۸۷ قانون خدمات کشوری در ۵ آذرماه ۱۴۰۱ توسط دولت به مجلس آغاز شد. این لایحه با هدف کاهش ساعت کاری و افزایش تعطیلات آخر هفته به دو روز، مسیر پر پیچ و خمی را طی کرده است:

• اردیبهشت ۱۴۰۲: مجلس یازدهم با کاهش ساعت کاری به ۴۰ ساعت و تعیین شنبه به عنوان دومین روز تعطیلات، لایحه را تصویب کرد.
• خرداد ۱۴۰۲: هیات عالی نظارت مجمع تشخیص مصلحت نظام به دلیل «ناعادلانه بودن» و «افزایش هزینه‌های بخش خصوصی» به لایحه ایراد گرفت.
• مرداد ۱۴۰۳: شورای نگهبان نیز با تعطیلی روز شنبه مخالفت کرد و لایحه برای رفع ایرادات به مجلس دوازدهم ارجاع شد.
• اواخر اسفند ۱۴۰۳: کمیسیون اجتماعی مجلس با تعطیلی پنج‌شنبه به عنوان دومین روز تعطیلات، اما تنها برای کارکنان دولت، موافقت کرد و ایرادات رفع شد.
• اردیبهشت ۱۴۰۴: در آخرین ویرایش، تعطیلی پنج‌شنبه «اختیاری» شد و ساعت کار به ۴۲ ساعت افزایش یافت. این ویرایش نیز نهایی نیست و هیات عالی نظارت مجدداً لایحه را برای بررسی به کمیسیون اجتماعی ارجاع داده است.

این عدم قطعیت در تعیین دومین روز تعطیلی، منجر به وضعیت «پنج‌شنبه‌های سرگردان» شده است؛ وضعیتی که در آن بخشی از جامعه تعطیل و بخش دیگر مجبور به کار هستند. این شرایط، برنامه‌ریزی سفر برای بسیاری از خانوارها را دشوار کرده و به رکود گردشگری داخلی دامن زده است.

دیدگاه معاون گردشگری درباره وضعیت تعطیلات و توسعه توریسم

معاون گردشگری وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی، در گفت‌وگویی تاکید کرد که تعطیلی دو روزه آخر هفته «قانون» است و در بیش از ۱۰۰ کشور دنیا نیز دو روز تعطیلی آخر هفته وجود دارد. وی با اشاره به استقلال بخش خصوصی، بیان داشت که نمی‌توان این بخش را مجبور به تعطیلی کرد و بخش خصوصی در هر روزی که صلاح بداند، فعالیت خود را ادامه می‌دهد.

وی همچنین به راهکارهای توسعه گردشگری داخلی و ورودی اشاره کرد:

• تعطیلات یک هفته‌ای: پیشنهاد شده است تا تعطیلات نوروز از حالت یکنواخت خارج شده و به بخش‌های مختلف سال، به‌ویژه در زمان‌های کم‌رونق سفر، تقسیم شود. این امر به توزیع گردشگران و رونق سفر در طول سال کمک می‌کند.
• توزیع مقاصد سفر: در نوروز ۱۴۰۴، استان‌های کمتر شناخته‌شده مانند ایلام، چهارمحال و بختیاری و لرستان رشد گردشگر را تجربه کردند، در حالی که مقاصد سنتی مانند مازندران، گیلان و اصفهان کاهش گردشگر داشتند.
• حمایت از راهنمایان گردشگری: مذاکراتی با وزارت رفاه برای مستثنی کردن راهنمایان گردشگری از آزمون وسع و دریافت حق بیمه انجام شده است.
• توسعه گردشگری ورودی: با توجه به قرار گرفتن ایران در لیست قرمز اغلب کشورهای اروپایی، تمرکز بر گردشگری مذهبی، سلامت و کشورهای همسایه (به‌ویژه کشورهای حوزه تمدنی نوروز، چین، روسیه و هند) قرار گرفته است.

معاون گردشگری با اشاره به کاهش چشمگیر تعداد گردشگران آذربایجانی از ۱.۸ میلیون نفر در سال ۱۳۹۸ به ۲۰ تا ۴۰ هزار نفر در حال حاضر، ابراز امیدواری کرد که با سفر دکتر پزشکیان به مصر و حضور مقامات ایرانی، توریسم ایران مجدداً رونق گیرد.

چالش‌های ویزا برای توریست‌های اروپایی

در پاسخ به دشواری دریافت ویزا برای توریست‌های اروپایی، معاون گردشگری تاکید کرد که ایران به راحتی ویزا صادر می‌کند و مشکلی در این زمینه وجود ندارد. وی افزود که عدم تمایل توریست‌های اروپایی به ایران، علاوه بر تصویر غلط رسانه‌ای، به برخی سیاست‌های نادرست و موضع‌گیری‌های داخلی نیز مربوط می‌شود.