محیط کسب‌وکار ایران در بهار ۱۴۰۴: بهبود جزئی در سایه نااطمینانی اقتصادی

شاخص ملی و وضعیت کلی

شاخص ملی محیط کسب‌وکار در بهار ۱۴۰۴ به ۵.۹۵ رسید که در مقیاس ۱۰ (نامساعدترین وضعیت)، اندکی بهتر از زمستان ۱۴۰۳ با میانگین ۶.۰۱ است. این بهبود جزئی، نشان‌دهنده تلاش فعالان اقتصادی در شرایط دشوار است، اما تصویر کلی همچنان حاکی از تداوم فشارهای رکودی و کاهش میانگین ظرفیت واقعی تولید بنگاه‌هاست.

• بخش خدمات: با شاخص ۵.۸۳، مساعدترین وضعیت را دارد.
• بخش صنعت: با شاخص ۵.۸۸، در میانه قرار گرفته است.
• بخش کشاورزی: با شاخص ۵.۹۰، نامساعدترین وضعیت را تجربه می‌کند.

موانع اصلی کسب‌وکار

بررسی‌ها نشان می‌دهد که سه مانع اصلی در هر سه بخش کشاورزی، صنعت و خدمات، همچنان پابرجا هستند:

• غیرقابل پیش‌بینی بودن و تغییرات قیمت مواد اولیه و محصولات: این عامل به عنوان اصلی‌ترین مشکل در هر سه بخش شناسایی شده است.
• دشواری تامین مالی از بانک‌ها: دومین چالش مهم برای تمامی بخش‌هاست.
• بی‌ثباتی سیاست‌ها، قوانین و مقررات و رویه‌های اجرایی: این مورد به عنوان سومین مانع عمده مطرح شده است.

در میان اتاق‌های سه‌گانه (بازرگانی، تعاون، اصناف)، اتاق اصناف با چالش جدید «تولید و عرضه نسبتاً آزاد کالاهای غیراستاندارد و تقلبی در بازار» مواجه شده، در حالی که مشکلات دو اتاق دیگر بدون تغییر باقی مانده‌اند.

وضعیت استانی و رشته فعالیت‌ها

شاخص استانی محیط کسب‌وکار

در بهار ۱۴۰۴، استان‌های دارای مساعدترین و نامساعدترین محیط کسب‌وکار به شرح زیر هستند:

حدود ۳۵ درصد از استان‌های کشور شاخصی کمتر از میانگین ملی دارند و تفاوت بین بهترین و نامساعدترین استان تنها ۱.۳۲ واحد است که نشان‌دهنده عدم تفاوت چشمگیر در وضعیت کلی استان‌هاست.

شاخص بر اساس رشته فعالیت اقتصادی

در میان رشته فعالیت‌های اقتصادی، برخی بخش‌ها وضعیت مساعدتر و برخی دیگر نامساعدتری دارند:

چشم‌انداز آینده

تصویر کلی اقتصاد ایران در بهار ۱۴۰۴، با وجود بهبودهای جزئی، همچنان مبهم و پر از چالش است. پیش‌بینی‌ناپذیری در ابعاد قیمتی و حقوقی، در کنار تنگنای سرمایه در گردش و بی‌ثباتی قوانین، مسیر را برای فعالان اقتصادی ناهموار ساخته است. تا زمانی که این ابهامات و نوسانات برطرف نشوند، محیط کسب‌وکار در ایران با پیچیدگی‌ها و خطرات بسیاری روبرو خواهد بود.