هشدار درباره وضعیت جنگل‌های تهران: از آفات تا تصرف اراضی و نیاز به فرهنگ‌سازی

تهدید آفات و تصرف اراضی جنگلی

دماوندی با اشاره به اینکه عدم قطع درختان آفت‌زده می‌تواند به گسترش آفت در تمامی جنگل‌های تهران منجر شود، اظهار داشت: در حال حاضر، بخش قابل توجهی از درختان پارک‌های چیتگر و سرخه حصار با سنی بیش از ۵۰ سال، خشک شده‌اند. منابع طبیعی استان به دلیل جلوگیری از شیوع آفات، ناچار به قطع این درختان شده که این اقدام نگرانی‌هایی را برای شهروندان به وجود آورده است.

وی از شهرداری تهران خواست تا برای پارک‌های جنگلی پایتخت تدابیر جدی و مؤثری اتخاذ کند. دماوندی همچنین به معضل تصرف اراضی منابع طبیعی در شمال، شمال شرق و شمال غرب تهران اشاره کرد و گفت: این تصرفات به دلیل ارزش مالی بالای این اراضی، حتی در ابعاد کوچک ۵۰ تا ۱۰۰ متری نیز صورت می‌گیرد.

نقش جنگلبانان و چالش‌های پیش‌رو

معاون برنامه‌ریزی اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری استان تهران در مراسم ملی گرامیداشت جنگلبانان و جان‌نثاران منابع طبیعی استان تهران، بر نقش حیاتی یگان حفاظت و جنگلبانان در رصد و مقابله با تخلفات، تخریب جنگل‌ها، چرای بی‌رویه، قطع درختان و آتش‌سوزی‌ها تأکید کرد. وی حفاظت از منابع طبیعی را یک ثروت بین نسلی دانست و بر اهمیت فرهنگ‌سازی در این زمینه تأکید ورزید.

دماوندی به تاریخچه تشکیل بنگاه جنگل در سال ۱۲۸۴ خورشیدی اشاره کرد که نقش اساسی در حفظ جنگل‌ها داشته است. وی افزود: سازمان حفاظت منابع طبیعی از سال ۱۳۸۴ زیر نظر وزارت جهاد کشاورزی فعالیت می‌کند و دارای معاونت‌های مختلفی در حوزه‌های جنگل، فنی، ستادی و پشتیبانی است.

مدیریت آبخیزداری و جلوگیری از سیلاب

وی با تأکید بر اهمیت مدیریت حوزه‌های آبخیزداری و حفاظت از سفره‌های زیرزمینی، اظهار داشت: عدم اجرای به‌موقع عملیات آبخیزداری منجر به خالی شدن سفره‌های آب زیرزمینی و بروز سیلاب‌های مخرب می‌شود. این امر نیازمند برنامه‌ریزی جامع برای مدیریت هم‌زمان مسائل اقتصادی، اجتماعی و زیست‌محیطی است.

دماوندی همچنین به قانون حفاظت از جنگل‌ها و جلوگیری از بهره‌برداری غیرمجاز از جنگل‌ها که در سال ۱۳۹۲ مورد تأکید قرار گرفت، اشاره کرد و گفت: کم‌توجهی به تبیین و ترویج فرهنگ عمومی، چالش‌هایی را در اجرای این قانون ایجاد کرده است.

فرهنگ‌سازی: راهکار اصلی حفاظت

حفاظت از منابع طبیعی مانند بستن کمربند در اتومبیل باید مورد فرهنگ‌سازی جدی قرار بگیرد. رسانه‌ها نقش کلیدی در تبیین اهمیت حفاظت و فرهنگ‌سازی منابع طبیعی دارند، زیرا بدون فرهنگ‌سازی اقدامات حفاظتی در زمینه‌های تخریب جنگل‌ها، اثرات منفی چرای بی‌رویه، قطع درختان و آتش‌سوزی‌ها بی‌نتیجه می‌ماند.

معاون برنامه‌ریزی اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری استان تهران به مشکلات مربوط به قطع درختان، کاشت گونه‌های جدید، مقابله با آفات و چالش‌های ناشی از تنش‌های آبی و سوءمدیریت‌ها اشاره کرد. وی بر اهمیت اطلاع‌رسانی و فرهنگ‌سازی برای مشارکت فعال مردم در حفظ محیط زیست تأکید کرد.

نیاز به تجهیزات و فناوری‌های نوین

دماوندی با اشاره به نقش شبانه‌روزی نیروهای حفاظتی و جنگلبانان در رصد و مقابله با تخلفات، خواستار توجه به چالش‌های حقوقی و بودجه‌ای جنگلبانان شد. وی خودروهای منابع طبیعی را فرسوده و ناکارآمد دانست و افزود: سازمان برای اجرای عملیات حفاظتی به دنبال تأمین اعتبار برای تجهیزات لازم و رفع مشکلات مربوط به فرسودگی خودروها است، زیرا خودروهای فعلی مانند KMC برای مناطق مرتفع و عملیات منابع طبیعی مناسب نیستند.

وی بر ضرورت تداوم فرهنگ‌سازی، آموزش عمومی یگان حفاظت، همکاری بین دستگاه‌ها و بهره‌گیری از رسانه‌ها برای حفاظت بهتر از منابع طبیعی تأکید کرد. دماوندی همچنین نیاز به تلاش مستمر و هم‌افزایی در این حوزه را ضروری دانست و به لزوم کمک و نظارت نهادهای بالادستی در استان‌هایی مانند ملارد اشاره کرد.

در پایان، وی بر ضرورت بهره‌گیری از فناوری‌های نوین مانند پهپاد، بهبود فرآیند گزارش‌دهی، آموزش مستمر کارکنان، آشنایی کامل با قوانین، همکاری بین دستگاه‌های مختلف، تخصیص منابع و تجهیزات لازم و ارتقاء سطح آگاهی عمومی در حفاظت از منابع طبیعی تأکید کرد تا بتوان به شکل مؤثری از منابع طبیعی کشور حفاظت و از تخریب‌های بی‌رویه جلوگیری کرد.