کشف نقش ویروس بتا‌اچ‌پی‌وی در سرطان پوست تهاجمی و درمان موفق با پیوند سلول بنیادی

بتا‌اچ‌پی‌وی: عامل پنهان سرطان پوست

در گذشته تصور می‌شد ویروس بتا‌اچ‌پی‌وی تنها در موارد نادر و با تشدید آسیب ناشی از پرتو فرابنفش (UV) به بروز سرطان پوست کمک می‌کند. اما یافته‌های اخیر نشان می‌دهد این ویروس می‌تواند با در اختیار گرفتن کنترل سلول‌های بدن، به‌طور مستقیم رشد سرطان را پیش ببرد. این کشف، دیدگاه‌های پیشین درباره این ویروس را به چالش می‌کشد.

پرونده‌ای که مسیر درمان را تغییر داد

محور این پژوهش، پرونده زنی ۳۴ ساله بود که به سرطان پوست سلول سنگفرشی (cSCC) در ناحیه پیشانی مبتلا بود. تومورهای او، حتی پس از چندین عمل جراحی و ایمنی‌درمانی، به طور مکرر عود می‌کردند. تحلیل ژنتیکی دقیق نشان داد که بتا‌اچ‌پی‌وی در دی‌ان‌ای تومور ادغام شده و پروتئین‌هایی تولید می‌کرد که به بقای سرطان کمک می‌کردند؛ رخدادی که پیش‌تر در این نوع ویروس گزارش نشده بود.

آندریا لیسکو، ایمنی‌شناس در مؤسسه ملی آلرژی و بیماری‌های عفونی آمریکا، تأکید می‌کند که این یافته‌ها احتمال وجود بیماران دیگری با انواع تهاجمی سرطان پوست سلول سنگفرشی و نقص ایمنی پنهان را مطرح می‌کند. این بیماران می‌توانند از درمان‌های هدفمند سیستم ایمنی بهره‌مند شوند.

نقص ایمنی و آسیب‌پذیری در برابر ویروس

اختلال ایمنی ارثی این زن، توانایی سلول‌های تی او را برای نابودی اچ‌پی‌وی مختل کرده بود. با وجود اینکه سیستم ایمنی او همچنان قادر به ترمیم آسیب دی‌ان‌ای ناشی از اشعه فرابنفش بود، ضعف سلول‌های تی باعث شد بتا‌اچ‌پی‌وی به سلول‌های پوستی نفوذ کرده و روند شکل‌گیری سرطان را آغاز کند. او همچنین با مشکلات دیگری نظیر زگیل‌های پوستی و دهانی ناشی از اچ‌پی‌وی دست‌وپنجه نرم می‌کرد.

درمان موفقیت‌آمیز با پیوند سلول‌های بنیادی

پس از شناسایی علت اصلی بیماری، بیمار تحت پیوند سلول‌های بنیادی مغز استخوان قرار گرفت تا سلول‌های تی معیوب با سلول‌های سالم جایگزین شوند. این درمان منجر به بهبودی کامل سرطان تهاجمی پوست و رفع سایر مشکلات ناشی از اچ‌پی‌وی شد. در سه سال پیگیری پس از درمان، هیچ نشانه‌ای از بازگشت بیماری مشاهده نشد.

به‌گفته‌ی لیسکو، دستیابی به موفقیت در درمان بیمار، بدون همکاری نزدیک ویروس‌شناسان، ایمنی‌شناسان، انکولوژیست‌ها و متخصصان پیوند، همگی در یک مجموعه، امکان‌پذیر نبود.

اهمیت درمان‌های شخصی‌سازی‌شده و امید به آینده

نتایج این پژوهش، ضمن تأیید نقش مهم پرتو فرابنفش در ایجاد سرطان پوست، نشان می‌دهد که در افراد دارای نقص ایمنی، حتی ویروس‌هایی که معمولاً بی‌ضرر تلقی می‌شوند، می‌توانند پیامدهای ویرانگری داشته باشند. این یافته‌ها اهمیت درمان‌های شخصی‌سازی‌شده را بیش از پیش آشکار می‌کند؛ درمان‌هایی که می‌توانند در مقایسه با روش‌های عمومی، اثربخشی بالاتری داشته باشند.

موفقیت‌های حاصل از واکسیناسیون گسترده علیه آلفا‌اچ‌پی‌وی، که عامل اصلی بسیاری از سرطان‌های دهانه رحم و گلو است، امید به دستیابی به پیشرفت‌های مشابه برای کنترل بتا‌اچ‌پی‌وی را تقویت می‌کند. هرچند درمان قطعی سرطان هنوز دست‌یافتنی نشده است، نرخ بقا و بهبود در بسیاری از انواع بیماری رو به افزایش است و یافته‌های این مطالعه می‌تواند این روند را سرعت بخشد.

لیسکو معتقد است این کشف تازه، نگاه ما را به چگونگی شکل‌گیری و درمان cSCC در بیماران مبتلا به نقص ایمنی، به‌طور کامل دگرگون خواهد کرد. این پژوهش در نشریه معتبر New England Journal of Medicine منتشر شده است.