کشف سریع‌ترین دنباله‌دار بین‌ستاره‌ای در منظومه شمسی: 3I/ATLAS

معرفی دنباله‌دار 3I/ATLAS: مهمان جدید منظومه شمسی

دنباله‌دار 3I/ATLAS توسط تلسکوپ ATLAS در شیلی کشف شد. این تلسکوپ به‌طور ویژه برای شناسایی سیارک‌های برخوردی طراحی شده است. در زمان کشف، این جرم آسمانی حدود ۶۷۶ میلیون کیلومتر از خورشید فاصله داشت و اکنون تحت مطالعه دقیق تلسکوپ‌های زمینی و فضایی قرار گرفته است.

این دنباله‌دار سومین جرمی است که رسماً تأیید شده از فضایی خارج از منظومه شمسی به دیدار ما آمده است. پیش از این، دو جرم دیگر به نام‌های اوموآموا (Oumuamua) در سال ۲۰۱۷ و بوریسوف (Borisov) در سال ۲۰۱۹ شناسایی شده بودند. این اجرام فرصت‌های نادری برای مطالعه موادی فراهم می‌کنند که در منظومه‌ای متفاوت از منظومه ما شکل گرفته‌اند.

مشاهدات این دنباله‌دار تا ماه سپتامبر ادامه خواهد داشت. پس از آن، جرم مذکور بیش از حد به خورشید نزدیک می‌شود و رصد آن تا اوایل دسامبر غیرممکن خواهد بود. دانشمندان امیدوارند در این فرصت باقی‌مانده اطلاعات ارزشمندی از ماهیت و ترکیبات آن به دست آورند.

تصاویر هابل و تخمین اندازه هسته

تلسکوپ فضایی هابل توانسته است واضح‌ترین تصاویر از دنباله‌دار 3I/ATLAS را ثبت کند. این تصاویر به دانشمندان کمک کرده تا اندازه هسته جامد آن را با دقت بیشتری تخمین بزنند. بر اساس داده‌های هابل:

• قطر هسته این دنباله‌دار حداکثر ۵.۶ کیلومتر است.
• البته ممکن است اندازه آن بسیار کوچک‌تر و در حدود ۳۲۰ متر باشد.

این تخمین‌ها اگرچه با عدم قطعیت همراه هستند، اما بسیار دقیق‌تر از داده‌های تلسکوپ‌های زمینی هستند. علاوه بر این، هابل موفق به شناسایی یک توده غبار در سمت رو به خورشید دنباله‌دار و یک دم غباری شده است. نرخ غبار خروجی از این جرم مشابه دنباله‌دارهایی است که از داخل منظومه شمسی سرچشمه می‌گیرند.

راز سرعت سرسام‌آور دنباله‌دار ATLAS

سریع‌ترین جرم فضایی شناسایی‌شده در منظومه شمسی، سرعت خود را مدیون سفری طولانی در کهکشان است. از آنجایی که 3I/ATLAS از خارج از منظومه ما آمده، احتمالاً میلیاردها سال در فضا سرگردان بوده است. در طول این مدت، این دنباله‌دار از کنار ستاره‌ها و سحابی‌های زیادی عبور کرده است.

این عبورها باعث شده تا دنباله‌دار تحت تأثیر پدیده قلاب‌سنگ گرانشی قرار بگیرد و سرعتش به‌تدریج افزایش یابد. در فضای خلأ تقریباً هیچ عاملی برای کاهش سرعت وجود ندارد. به همین دلیل، این جرم کیهانی اکنون با سرعتی باورنکردنی در حال عبور از کنار ما است.

آیا دنباله‌دار ATLAS تهدیدی برای زمین است؟

با وجود سرعت بالا، آژانس‌های فضایی اطمینان داده‌اند که دنباله‌دار ATLAS هیچ خطری برای سیاره ما ندارد. این جرم در نزدیک‌ترین حالت خود به زمین در ماه اکتبر از فاصله ۲۴۰ میلیون کیلومتری ما عبور خواهد کرد. این فاصله تقریباً معادل فاصله زمین تا مریخ است و هیچ جای نگرانی برای ساکنان زمین باقی نمی‌گذارد.

با این حال، بسیاری از ابزارهای قدرتمند جهان از جمله تلسکوپ فضایی جیمز وب و رصدخانه کک به رصد آن ادامه خواهند داد. هدف اصلی این مشاهدات، تعیین ترکیبات شیمیایی این مهمان بین‌ستاره‌ای است. کشف این اجرام نشان می‌دهد که ورود آن‌ها به منظومه شمسی احتمالاً رایج‌تر از تصور ما است و پیشرفت فناوری به ما اجازه شناسایی بیشتر آن‌ها را در آینده خواهد داد.