هابل اسرار دنباله‌دار میان‌ستاره‌ای اطلس/31 را فاش کرد: سریع‌ترین مهمان کیهانی

کشف و ویژگی‌های منحصربه‌فرد اطلس/31

دنباله‌دار اطلس/31 در تاریخ اول ژوئیه توسط سامانه «آخرین هشدار برخورد اجرام آسمانی به زمین» (ATLAS) کشف شد. این کشف، اطلس/31 را پس از «اومواموا» (۲۰۱۷) و «بوریسوف» (۲۰۱۹)، به سومین جرم میان‌ستاره‌ای شناخته‌شده تبدیل می‌کند. از همان ابتدا، اطلس/31 به دلیل سرعت بی‌سابقه و اندازه ظاهری بزرگ‌ترش، توجه دانشمندان را به خود جلب کرد.

• سرعت بی‌نظیر: این دنباله‌دار همچنان رکورددار سرعت در میان اجرام میان‌ستاره‌ای است. سرعت آن حتی از برخی دنباله‌دارهای منظومه شمسی، از جمله دنباله‌دار هالی (با حداکثر سرعت ۵۴ کیلومتر بر ثانیه در نزدیک‌ترین فاصله به خورشید) نیز بیشتر است.
• سرعت در فاصله دور: نکته قابل توجه این است که اطلس/31 این سرعت بالا را در فاصله صدها میلیون کیلومتری از خورشید حفظ می‌کند، که آن را از دنباله‌دارهای خورشیدپیمایی که تنها در نزدیکی خورشید به سرعت‌های بالا می‌رسند، متمایز می‌سازد.

برآوردهای جدید از اندازه هسته

تلسکوپ هابل با اندازه‌گیری میزان گازدهی دنباله‌دار، به برآوردهای جدیدی از اندازه هسته آن دست یافته است. این گازدهی، که در فاصله زیاد از خورشید طبیعی است، پیش از این تخمین دقیق اندازه هسته را دشوار کرده بود.

منشأ نامعلوم و فرضیه‌های علمی

دیوید جوویت، سرپرست تیم علمی رصدهای هابل، اظهار داشت که منشأ دقیق این دنباله‌دار ناشناخته است و ردیابی مسیر آن به عقب برای تعیین نقطه شروع حرکتش دشوار است. با این حال، محققان بر اساس سرعت و مدار اطلس/31، حدس می‌زنند که این دنباله‌دار از منطقه «دیسک ضخیم» راه شیری، ناحیه‌ای بالاتر و پایین‌تر از صفحه کهکشانی، آمده باشد. یک فرضیه قابل آزمایش برای تأیید این موضوع، بررسی میزان آب موجود در دنباله‌دار است.

«این تازه‌وارد میان‌ستاره‌ای یکی از اعضای جمعیتی است که پیش‌تر شناسایی نشده بودند و به‌تدریج دیده می‌شوند و این اکنون ممکن شده است زیرا توانایی‌های پیشرفته در رصدهای آسمانی داریم که پیش‌تر نداشتیم. ما از یک حد مهم عبور کرده‌ایم.»

مسیر آینده و رصدهای پیش‌رو

دنباله‌دار اطلس/31 در تاریخ ۳۰ اکتبر ۲۰۲۵، به نزدیک‌ترین فاصله خود با خورشید (حدود ۲۱۰ میلیون کیلومتر، فراتر از مدار زمین) خواهد رسید. این جرم میان‌ستاره‌ای تا سپتامبر ۲۰۲۵ از زمین قابل مشاهده خواهد بود و سپس برای مدتی پشت خورشید قرار می‌گیرد. انتظار می‌رود که در دسامبر ۲۰۲۵ دوباره قابل رصد باشد.

مشاهدات آینده با تلسکوپ‌های فضایی پیشرفته‌ای نظیر JWST، TESS و Swift، و همچنین رصدخانه‌های زمینی، دیدگاه عمیق‌تری نسبت به این جرم اسرارآمیز ارائه خواهند داد. نتایج مشاهدات هابل در قالب مقاله‌ای در مجله The Astrophysical Journal Letters منتشر خواهد شد.