خولیو ولاسکو: اسطوره والیبال ایتالیا و بازگشت شکوهمند در ۷۲ سالگی

خولیو ولاسکو: از دهه ۹۰ تا امروز

در اواسط دهه ۹۰ میلادی، خولیو ولاسکو نه تنها به عنوان مربی تیم ملی والیبال مردان ایتالیا، بلکه به عنوان یک استاد، مربی معنوی و فیلسوف شناخته می‌شد. او که تیمش از قوی‌ترین نسل بازیکنان تاریخ والیبال تشکیل شده بود، فراتر از دنیای ورزش مورد توجه قرار می‌گرفت و حتی به عنوان یک گزینه سیاسی مطرح بود. ولاسکو با پاسخ‌های هوشمندانه و الهام‌بخش خود، شهرت و جذابیت بی‌نظیری کسب کرده بود.

امروز، با گذشت سی سال، ولاسکو ۷۲ ساله است و هدایت تیم ملی والیبال زنان ایتالیا را بر عهده دارد. این تیم که از ابتدای سال ۲۰۲۴ تحت رهبری او قرار گرفته، عنوانی استثنایی کسب کرده و به دستاوردی مهم دست یافته است.

کارنامه پربار ولاسکو

ولاسکو از دهه ۹۰ تا کنون، کارنامه‌ای مملو از تجربیات متنوع داشته است. او تیم‌های ملی مختلفی از جمله تیم‌های مردان و زنان ایتالیا را در دهه‌های ۸۰ و ۹۰ هدایت کرده، به مدیریت در فوتبال روی آورده و دوره‌های رهبری و تیم‌سازی برای شرکت‌های خصوصی برگزار کرده است.

• بازنشستگی و بازگشت: در مه ۲۰۱۹، ولاسکو پایان دوران مربیگری خود را اعلام کرد و به عنوان مدیر فنی بخش جوانان فدراسیون والیبال ایتالیا مشغول شد. اما در آوریل ۲۰۲۳، به طور غیرمنتظره به دنیای مربیگری بازگشت و هدایت تیم زنان یویا باستو آرسیتزیو (سری A1) را بر عهده گرفت.
• بازگشت به تیم ملی: در نوامبر همان سال، او سرانجام پذیرفت که جایگزین داویده مازانتینی شود و دوباره مربی تیم ملی زنان ایتالیا گردد.

مسیر موفقیت: از آرژانتین تا ایتالیا

ولاسکو کار خود را با مربیگری تیم‌های جوانان و سپس باشگاه‌های لیگ یک آرژانتین آغاز کرد. در سال ۱۹۸۲، به عنوان دستیار مربی تیم ملی آرژانتین، به کسب مدال برنز جهان کمک کرد. ورود او به والیبال ایتالیا در سال ۱۹۸۳ با هدایت باشگاه جیسی آغاز شد و از سال ۱۹۸۵، با پیوستن به تیم پانینی مودنا، موفقیت‌های بزرگی را در این کشور رقم زد.

• چهار اسکودتو متوالی: او چهار قهرمانی متوالی اسکودتو را کسب کرد، اما شهرت او در آن زمان هنوز محدود به دنیای والیبال بود.
• اوج شهرت با تیم ملی: اوج شهرت ولاسکو در سال ۱۹۸۹ و با مربیگری تیم ملی ایتالیا رقم خورد. تیمی که در آن زمان تقریباً هیچ دستاوردی نداشت، تحت هدایت او متحول شد.

«نسل شگفت‌انگیزها» و کاریزمای ولاسکو

ولاسکو با کاریزمای بی‌نظیر خود، تیم ملی ایتالیا را متحول کرد. یکی از معروف‌ترین جملات او در نخستین سخنرانی‌اش برای بازیکنان، نشان‌دهنده رویکرد او بود:

«شما ایتالیایی‌ها در خوردن، نوشیدن و زندگی کردن بهترین هستید. یا دست‌کم فکر می‌کنید بهترین هستید. اما در این خطوط زرد، همان ۱۸ متر زمین، جایی که همیشه توسط شوروی‌ها، بلغارها، لهستانی‌ها و آلمان شرقی شکست می‌خورید، نخستین دشمن شما خودتان هستید. از این پس، برای بردن بازی می‌کنیم.»

همان سال، تیم ملی ایتالیا اولین قهرمانی اروپا را کسب کرد و دوره‌ای آغاز شد که به «نسل شگفت‌انگیزها» معروف شد. این نسل شامل بازیکنان بزرگی چون لورنزو برناردی، لوکا کانتاگالی، آندره لوکیتا، آندره زورزی، آندره جیانی، پائولو توفولی، پاسکواله گراوینا، مارکو براچی و آندره گاردینی بود.

• دستاوردهای «نسل شگفت‌انگیزها»: این تیم دو قهرمانی جهان (۱۹۹۰ و ۱۹۹۴)، سه قهرمانی اروپا و پنج لیگ جهانی را به دست آورد.
• تأثیر رسانه‌ای: با وجود شهرت بازیکنان، خولیو ولاسکو همیشه در کانون توجه رسانه‌ها قرار داشت. لحن آرژانتینی، تحلیل‌های دقیق و جملات تأثیرگذار او، مانند «چشمان ببر»، او را به چهره‌ای بسیار مشهور تبدیل کرد.

ولاسکو: فراتر از ورزش

توجه رسانه‌ای به ولاسکو در سال‌های نخست، به تیم کمک می‌کرد. لوکا کانتاگالی، یکی از بازیکنان او، می‌گوید: «خولیو باعث می‌شود همه باور کنند که می‌توانند قهرمان باشند.» ایتالیا همیشه پیروز می‌شد و ولاسکو محبوبیت گسترده‌ای داشت، حتی با وجود بیان نظرات سیاسی‌اش.

ولاسکو توانست مفاهیم ورزشی و داستان‌های والیبال را به نمادهایی از مسائل بزرگ‌تر زندگی تبدیل کند. معروف‌ترین مثال، «فرهنگ بهانه‌ها» است که در آن بازیکنان تقصیر حمله ناموفق را به یکدیگر منتقل می‌کنند. او سال‌ها این موضوع را با جزئیات مختلف یا در قالب سخنرانی‌های گسترده‌تر تکرار کرده است. یکی از جملات معروف او در این زمینه این است: «اگر خدمتکار را عوض کنیم، بازی‌ها را می‌بریم!»